<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="N15n0006">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 6 相應部經典(第22卷-第34卷)</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）數位版, No. 6 相應部經典(第22卷-第34卷)</title>
			<author>雲庵譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>13卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">15</idno>.<idno type="no">6</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-06-28 18:31:59 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">相應部經典(第22卷-第34卷)</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">OCR by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA OCR，智光法師提供，祥因法師提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【南傳】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-08-30">
			<name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="22"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0001a" n="0001a"/>
<lb ed="N" n="0001a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">犍度篇 (22-34)</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.1"/>相應部經典</head>
<lb ed="N" n="0001a02"/>
<lb ed="N" n="0001a03"/><lg xml:id="lgN15p0001a0301"><l>歸命彼世尊</l><l>應供等覺者</l></lg>
<lb ed="N" n="0001a04"/>
<lb ed="N" n="0001a05"/><p cb:type="head1" xml:id="pN15p0001a0501">犍度篇</p>
<lb ed="N" n="0001a06"/>
<lb ed="N" n="0001a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一　蘊相應</cb:mulu><head>第一　蘊相應</head>
<lb ed="N" n="0001a08"/>
<lb ed="N" n="0001a09"/>
<lb ed="N" n="0001a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一　根本五十經</cb:mulu><head>第一　根本五十經</head>
<lb ed="N" n="0001a11"/>
<lb ed="N" n="0001a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第一　那拘羅父品</cb:mulu><head>第一　那拘羅父品</head>
<lb ed="N" n="0001a13"/>
<lb ed="N" n="0001a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〕第一　那拘羅父</cb:mulu><head>〔一〕第一　那拘羅父<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0002a" n="0002a"/>
<lb ed="N" n="0002a01"/><p xml:id="pN15p0002a0101">一</p><p xml:id="pN15p0002a0102" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住婆祇國設首婆羅山之恐怖林鹿園。</p>
<lb ed="N" n="0002a02"/><p xml:id="pN15p0002a0201">二</p><p xml:id="pN15p0002a0202" cb:place="inline">彼時有那拘羅父居士，來詣世尊之住處。詣已，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0002a03"/><p xml:id="pN15p0002a0301">三</p><p xml:id="pN15p0002a0302" cb:place="inline">坐於一面之那拘羅父居士白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0002a04"/><p xml:id="pN15p0002a0401">「大德！我乃瘦衰、老羸、老年、高齡、病身、多病者。大德！我不得常見世尊
<lb ed="N" n="0002a05"/>與意修習<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002002" n="0002002"/>之諸比丘。請大德世尊敎導我，請大德世尊敎誡我，使我於長夜得利益、
<lb ed="N" n="0002a06"/>安樂。」</p>
<lb ed="N" n="0002a07"/><p xml:id="pN15p0002a0701">四</p><p xml:id="pN15p0002a0702" cb:place="inline">「如是居士！如是居士！居士！汝身爲病汚所覆。居士！持如是之身，如何不須
<lb ed="N" n="0002a08"/>臾自言無病耶？但除愚癡。是故居士！汝於此處應如是學，〔謂：〕我身雖病而得心
<lb ed="N" n="0002a09"/>無病。居士！汝應如是學。」</p>
<lb ed="N" n="0002a10"/><p xml:id="pN15p0002a1001"><ref cRef="PTS.S.3.2"/>五</p><p xml:id="pN15p0002a1002" cb:place="inline">時，那拘羅父居士，隨喜、歡喜世尊之所說，從座而起，敬禮右繞世尊，而往
<lb ed="N" n="0002a11"/>具壽舍利弗之處。往已，敬禮具壽舍利弗，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0002a12"/><p xml:id="pN15p0002a1201">六</p><p xml:id="pN15p0002a1202" cb:place="inline">具壽舍利弗，謂坐於一面之那拘羅父居士曰：</p>
<lb ed="N" n="0002a13"/><p xml:id="pN15p0002a1301">「居士！汝諸根和悅，面貌淸淸潔白。無非今日於世尊之處，得聞說法耶？」</p>
<lb ed="N" n="0002a14"/><p xml:id="pN15p0002a1401">「大德！何其不然！大德！今世尊以說法之甘露灌潤於我。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0003a" n="0003a"/>
<lb ed="N" n="0003a01"/><p xml:id="pN15p0003a0101">七</p><p xml:id="pN15p0003a0102" cb:place="inline">大德！於此我來詣世尊住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面，我坐於一面，而白
<lb ed="N" n="0003a02"/>世尊：『大德！我乃瘦衰、老羸、老衰、晚年、高齡、病身、多病者。大德！我不
<lb ed="N" n="0003a03"/>得常見世尊與意修習之諸比丘。請大德世尊敎導我，請大德世尊敎誡我，使我長夜
<lb ed="N" n="0003a04"/>得利益、安樂。』</p>
<lb ed="N" n="0003a05"/><p xml:id="pN15p0003a0501">大德！敬白如是，而世尊言我曰：『如是居士！如是居士！居士！汝身爲病汚
<lb ed="N" n="0003a06"/>所覆。居士！持如是之身，如何不須臾自言無病耶？但除愚癡。是故居士！汝於此
<lb ed="N" n="0003a07"/>處應如是學，〔謂：〕我身雖病而得心無病。居士！汝應如是學。』</p>
<lb ed="N" n="0003a08"/><p xml:id="pN15p0003a0801">大德！世尊以如是說法之甘露灌潤於我。」</p>
<lb ed="N" n="0003a09"/><p xml:id="pN15p0003a0901">八</p><p xml:id="pN15p0003a0902" cb:place="inline">「居士！汝無再問世尊耶？」「大德！如何身病而爲心病？如何身病爲心無病
<lb ed="N" n="0003a10"/>耶？</p>
<lb ed="N" n="0003a11"/><p xml:id="pN15p0003a1101"><ref cRef="PTS.S.3.3"/>九</p><p xml:id="pN15p0003a1102" cb:place="inline">大德！我等從遠方而來至具壽舍利弗處，爲欲知此所說之義。具壽舍利弗！願
<lb ed="N" n="0003a12"/>爲分別此所說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0003a13"/><p xml:id="pN15p0003a1301">一〇</p><p xml:id="pN15p0003a1303" cb:place="inline">「居士！然則諦聽，當善思念，我當說。」</p>
<lb ed="N" n="0003a14"/><p xml:id="pN15p0003a1401">「唯唯大德！」那拘羅父居士以應諾具壽舍利弗。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0004a" n="0004a"/>
<lb ed="N" n="0004a01"/><p xml:id="pN15p0004a0101">一一</p><p xml:id="pN15p0004a0103" cb:place="inline">具壽舍利弗如是說曰：</p>
<lb ed="N" n="0004a02"/><p xml:id="pN15p0004a0201">「居士！如何身病而爲心病耶？</p>
<lb ed="N" n="0004a03"/><p xml:id="pN15p0004a0301">一二</p><p xml:id="pN15p0004a0303" cb:place="inline">居士！於此有無聞之凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不見
<lb ed="N" n="0004a04"/>善知識，不知善知識之法，不順善知識之法，觀色是我，我以色有，我中有色，色
<lb ed="N" n="0004a05"/>中有我，住纏於色是我，色是我所。彼人，住纏於我是色，色是我所，彼色變易<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004003" n="0004003"/>、
<lb ed="N" n="0004a06"/>變異。彼人於色之變易<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a0601" n="0004a0601"/><anchor xml:id="beg0004a0601" n="0004a0601"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0004a0601"/>、變異，而生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0004a07"/><p xml:id="pN15p0004a0701">一三</p><p xml:id="pN15p0004a0703" cb:place="inline">觀受是我，我以受有，我中有受，受中有我，住纏於我是受，受是我所。彼
<lb ed="N" n="0004a08"/>人住纏於我是受，受是我所，彼受變易、變異。彼人於受之變易、變異，而生愁、
<lb ed="N" n="0004a09"/>悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0004a10"/><p xml:id="pN15p0004a1001">一四</p><p xml:id="pN15p0004a1003" cb:place="inline">觀想是我，我以想有，我中有想，想中有我，住纏於我是想，想是我所。彼
<lb ed="N" n="0004a11"/>人住纏於我是想，想是我所，彼想變易、變異。彼人於想之變易、變異，而生愁、
<lb ed="N" n="0004a12"/>悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0004a13"/><p xml:id="pN15p0004a1301">一五</p><p xml:id="pN15p0004a1303" cb:place="inline">觀行是我，我以行有，我中有行，行中有我，住纏於我是行，行是我所。彼
<lb ed="N" n="0004a14"/>人住纏於我是行，行是我所，彼行變易、變異。彼人於行之變易、變異，而生愁、
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0005a" n="0005a"/>
<lb ed="N" n="0005a01"/>悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0005a02"/><p xml:id="pN15p0005a0201">一六</p><p xml:id="pN15p0005a0203" cb:place="inline">觀識是我，我以識有，我中有識，識中有我，纏住於我是識，識是我所。彼
<lb ed="N" n="0005a03"/><ref cRef="PTS.S.3.4"/>人住纏於我是識，識是我所，彼識變易、變異。彼人於識之變易、變異，而生愁、
<lb ed="N" n="0005a04"/>悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0005a05"/><p xml:id="pN15p0005a0501">一七</p><p xml:id="pN15p0005a0503" cb:place="inline">居士！如是爲身病而心病。</p>
<lb ed="N" n="0005a06"/><p xml:id="pN15p0005a0601">一八</p><p xml:id="pN15p0005a0603" cb:place="inline">居士！何者爲身病而心無病耶？</p>
<lb ed="N" n="0005a07"/><p xml:id="pN15p0005a0701">一九</p><p xml:id="pN15p0005a0703" cb:place="inline">居士！此處有有聞之聖弟子，見聖人，知聖人之法，善順聖人之法，見善知
<lb ed="N" n="0005a08"/>識，知善知識之法，善順善知識之法。不觀色是我，我以色有，我中有色，色中有
<lb ed="N" n="0005a09"/>我，不住纏於我是色，色是我所。彼人不住纏於我是色，色是我所，而彼色變易、
<lb ed="N" n="0005a10"/>變異。彼人於色之變易、變異，不生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0005a11"/><p xml:id="pN15p0005a1101">二〇</p><p xml:id="pN15p0005a1103" cb:place="inline">不觀受是我，我以受有，我中有受，受中有我，不住於我是受，受是我所。
<lb ed="N" n="0005a12"/>彼人不住纏於受是我，受是我所，而彼受變易、變異。彼人於受之變易、變異而不
<lb ed="N" n="0005a13"/>生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0005a14"/><p xml:id="pN15p0005a1401">二一</p><p xml:id="pN15p0005a1403" cb:place="inline">不觀想是我，我以想爲有，我中有想，想中有我。不住纏於我是想，想是我
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="N" n="0006a01"/>所。彼人不住纏於我是想，想是我所，而彼想變易、變異。彼人於想之變易、變異
<lb ed="N" n="0006a02"/>而不生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0006a03"/><p xml:id="pN15p0006a0301"><ref cRef="PTS.S.3.5"/>二二</p><p xml:id="pN15p0006a0303" cb:place="inline">不觀行是我，我以行有，我中有行，行中有我。不住纏於我是行，行是我所。
<lb ed="N" n="0006a04"/>彼人不住纏於我是行，行是我所，而彼行變易、變異。彼人於行之變易、變異而不
<lb ed="N" n="0006a05"/>生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0006a06"/><p xml:id="pN15p0006a0601">二三</p><p xml:id="pN15p0006a0603" cb:place="inline">不觀識是我，我以識有，我中有識，識中有我。不住纏於我是識，識是我所。
<lb ed="N" n="0006a07"/>彼人不住纏於我是識，識是我所，而彼識變易、變異。彼人於識之變易、變異而不
<lb ed="N" n="0006a08"/>生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0006a09"/><p xml:id="pN15p0006a0901">二四</p><p xml:id="pN15p0006a0903" cb:place="inline">居士！如是爲身病而心無病。」</p>
<lb ed="N" n="0006a10"/><p xml:id="pN15p0006a1001">二五</p><p xml:id="pN15p0006a1003" cb:place="inline">具壽舍利弗如是說已，那拘羅父居士喜悅，而喜歡於具壽舍利弗之所說。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0006a11"/>
<lb ed="N" n="0006a12"/>
<lb ed="N" n="0006a13"/>
<lb ed="N" n="0006a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="N" n="0007a01"/>
<lb ed="N" n="0007a02"/>
<lb ed="N" n="0007a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二〕第二　天現</cb:mulu><head>〔二〕第二　天現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/></head>
<lb ed="N" n="0007a04"/><p xml:id="pN15p0007a0401">一</p><p xml:id="pN15p0007a0402" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住釋迦國，天現之釋迦聚落。</p>
<lb ed="N" n="0007a05"/><p xml:id="pN15p0007a0501">二</p><p xml:id="pN15p0007a0502" cb:place="inline">時，有衆多之西方遠行比丘，來詣世尊之住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0007a06"/><p xml:id="pN15p0007a0601">三</p><p xml:id="pN15p0007a0602" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘等白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0007a07"/><p xml:id="pN15p0007a0701">「大德！我等往西方國土，欲住於西方國土。」</p>
<lb ed="N" n="0007a08"/><p xml:id="pN15p0007a0801">「諸比丘！汝等曾向舍利弗〔吿〕辭否？」</p>
<lb ed="N" n="0007a09"/><p xml:id="pN15p0007a0901">「大德！我等未向具壽舍利弗〔吿〕辭。」</p>
<lb ed="N" n="0007a10"/><p xml:id="pN15p0007a1001">「諸比丘！應向舍利弗吿辭。諸比丘！舍利弗是賢人，是同梵行諸比丘之饒益
<lb ed="N" n="0007a11"/>者。」</p>
<lb ed="N" n="0007a12"/><p xml:id="pN15p0007a1201"><ref cRef="PTS.S.3.6"/>「唯唯，大德！」彼諸比丘應諾世尊。</p>
<lb ed="N" n="0007a13"/><p xml:id="pN15p0007a1301">四</p><p xml:id="pN15p0007a1302" cb:place="inline">爾時，具壽舍利弗於離世尊不遠之耶羅伽羅叢林中坐。</p>
<lb ed="N" n="0007a14"/><p xml:id="pN15p0007a1401">五</p><p xml:id="pN15p0007a1402" cb:place="inline">時，彼諸比丘歡喜於世尊之所說，隨喜從座而起，敬禮右繞世尊，而往具壽舍
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="N" n="0008a01"/>利弗住處往已，與具壽舍利弗互俱交換慶慰、歡<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0101" n="0008a0101"/><anchor xml:id="beg0008a0101" n="0008a0101"/>喜<anchor xml:id="end0008a0101"/>、感銘之談話，而坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0008a02"/><p xml:id="pN15p0008a0201">六</p><p xml:id="pN15p0008a0202" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘等，言具壽舍利弗曰：</p>
<lb ed="N" n="0008a03"/><p xml:id="pN15p0008a0301">「友舍利弗！我等往西方國土，欲住於西方國土。我等已向尊師〔吿〕辭矣。」</p>
<lb ed="N" n="0008a04"/><p xml:id="pN15p0008a0401">七</p><p xml:id="pN15p0008a0402" cb:place="inline">「友等！有往處處之異國，問比丘者，〔謂〕是賢刹帝利、賢婆羅門、賢居士、
<lb ed="N" n="0008a05"/>賢沙門。友等！諸賢人好觀察，問具壽等之師<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0501" n="0008a0501"/><anchor xml:id="beg0008a0501" n="0008a0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0008a0501"/>，敎何？說何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008002" n="0008002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0008002" n="0008002"/>耶？具壽等善聞、善
<lb ed="N" n="0008a06"/>持、善思念、善觀法，具壽等之說時，有得說世尊之所說否？有無以非實毀害世尊
<lb ed="N" n="0008a07"/>耶？說法之隨法，以同法人之論隨論，有無墮於呵責處耶？」</p>
<lb ed="N" n="0008a08"/><p xml:id="pN15p0008a0801">八</p><p xml:id="pN15p0008a0802" cb:place="inline">「友！我等欲知此所說之義，從遠方來具壽舍利弗處。具壽舍利弗，願請分別此
<lb ed="N" n="0008a09"/>所說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0008a10"/><p xml:id="pN15p0008a1001">九</p><p xml:id="pN15p0008a1002" cb:place="inline">「友等！然則諦聽，善思念、我當說。」</p>
<lb ed="N" n="0008a11"/><p xml:id="pN15p0008a1101">「唯唯，友！」彼比丘等應諾具壽舍利弗。</p>
<lb ed="N" n="0008a12"/><p xml:id="pN15p0008a1201">具壽舍利弗如是說：</p>
<lb ed="N" n="0008a13"/><p xml:id="pN15p0008a1301"><ref cRef="PTS.S.3.7"/>一〇</p><p xml:id="pN15p0008a1303" cb:place="inline">「友等！有往處處之異國，問比丘者，〔謂〕刹帝利……乃至……友等！諸賢
<lb ed="N" n="0008a14"/>人好觀察，問具壽等之師說何<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a1401" n="0008a1401"/><anchor xml:id="beg0008a1401" n="0008a1401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0008a1401"/>敎何耶？友等！若如是問者，應如是說，應如是說：
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="N" n="0009a01"/>『友等！〔謂〕我等之師，以敎調伏欲貪。』</p>
<lb ed="N" n="0009a02"/><p xml:id="pN15p0009a0201">一一</p><p xml:id="pN15p0009a0203" cb:place="inline">友等！作如是說而有重問者，〔謂〕是賢刹帝利……乃至……賢沙門也。友
<lb ed="N" n="0009a03"/>等！諸賢人好觀察，問具壽等之師，於何敎令調伏欲貪耶？友等！如是問者，應如
<lb ed="N" n="0009a04"/>是答：『友等！〔謂〕師於色敎令調伏欲貪，於受敎令……於想……於行……於識
<lb ed="N" n="0009a05"/>敎令調伏欲貪。』</p>
<lb ed="N" n="0009a06"/><p xml:id="pN15p0009a0601">一二</p><p xml:id="pN15p0009a0603" cb:place="inline">友等！作如是說而有重問者，〔謂〕是賢刹帝利……乃至……賢沙門。友等！
<lb ed="N" n="0009a07"/>諸賢人好觀察，問具壽之師，見何之過患故，於色敎令調伏欲貪耶……於受敎令……
<lb ed="N" n="0009a08"/>於想……於行……於識敎令調伏欲貪耶？友等！若如是問者，應如是說：『友等！
<lb ed="N" n="0009a09"/>〔謂〕若於色不離貪、不離欲、不離愛、不離渴、不離熱煩、不離渴愛者，彼色之
<lb ed="N" n="0009a10"/>變易、變異，而生愁、悲、苦、憂、惱。若於受……於想……於行不離貪……不離
<lb ed="N" n="0009a11"/>渴愛者，彼行之變易、變異，而生愁、悲、苦、憂、惱。若於識不離貪、不離欲、
<lb ed="N" n="0009a12"/>不離愛、不離渴、不離熱煩、不離渴愛者，彼識之變易、變異，生愁、悲、苦、憂、
<lb ed="N" n="0009a13"/>惱。友等！我等之師見如是過患故，於色敎令調伏欲貪……於受……於想……於行
<lb ed="N" n="0009a14"/>……於識敎令調伏欲貪。』</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="N" n="0010a01"/><p xml:id="pN15p0010a0101"><ref cRef="PTS.S.3.8"/>一三</p><p xml:id="pN15p0010a0103" cb:place="inline">友等！如是說而有重問者、〔謂〕是賢刹帝利、賢婆羅門、賢居士、賢沙門心。
<lb ed="N" n="0010a02"/>友等！諸賢人好觀察，具壽等之師，見何之福利，故於色以敎調伏欲貪耶？於受以
<lb ed="N" n="0010a03"/>敎……於想……於行……於識以敎調伏欲貪耶？友等！若作如是問者，應如是說：
<lb ed="N" n="0010a04"/>『友等！〔謂〕若於色離貪、離欲、離愛、離渴、離熱煩、離渴愛者，彼色之變易、
<lb ed="N" n="0010a05"/>變異、而不生愁、悲、苦、憂、惱。若於受……於想……於行離貪、離欲、離愛、
<lb ed="N" n="0010a06"/>離渴、離熱煩、離渴愛者，彼行之變易、變異，而不生愁、悲、苦、憂、惱。若於
<lb ed="N" n="0010a07"/>識離貪、離欲、離愛、離渴、離熱煩、離渴愛者，彼識之變易、變異，而不生愁、
<lb ed="N" n="0010a08"/>悲、苦、憂、惱。友等！我等之師見如是福利故，於色以敎調伏欲貪。……於受以
<lb ed="N" n="0010a09"/>敎……於想……於行……於識以敎調伏欲貪。』</p>
<lb ed="N" n="0010a10"/><p xml:id="pN15p0010a1001">一四</p><p xml:id="pN15p0010a1003" cb:place="inline">友等！若具足諸不善法而住，而且得現法樂住，無障礙、無熱煩。身壞命終
<lb ed="N" n="0010a11"/>而得善趣者，世尊卽不讚歎斷諸不善法。</p>
<lb ed="N" n="0010a12"/><p xml:id="pN15p0010a1201">一五</p><p xml:id="pN15p0010a1203" cb:place="inline">友等！雖然，具足諸不善法而住者，於現法苦住，有障礙、有憂惱、有熱煩，
<lb ed="N" n="0010a13"/>身壞命終，當得惡趣故，世尊讚歎斷諸不善法。</p>
<lb ed="N" n="0010a14"/><p xml:id="pN15p0010a1401">一六</p><p xml:id="pN15p0010a1403" cb:place="inline">友等！若諸善法具足而住，而且於現法苦住，有障礙、有憂惱、有熱煩、身
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0011a" n="0011a"/>
<lb ed="N" n="0011a01"/><ref cRef="PTS.S.3.9"/>熱煩，身壞命終，當得惡趣者，世尊卽不讚歎具足諸善法。</p>
<lb ed="N" n="0011a02"/><p xml:id="pN15p0011a0201">一七</p><p xml:id="pN15p0011a0203" cb:place="inline">友等！雖然，具足諸善法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011003" n="0011003"/>而住者，得現法樂住，無障礙、無憂惱、無熱煩，
<lb ed="N" n="0011a03"/>身壞命終，當得善趣故，世尊讚歎具足諸善之法。」</p>
<lb ed="N" n="0011a04"/><p xml:id="pN15p0011a0401">一八</p><p xml:id="pN15p0011a0403" cb:place="inline">具壽舍利弗如是說已，彼比丘等喜悅，歡喜具壽舍利弗之所說。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0011a05"/>
<lb ed="N" n="0011a06"/>
<lb ed="N" n="0011a07"/>
<lb ed="N" n="0011a08"/>
<lb ed="N" n="0011a09"/>
<lb ed="N" n="0011a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三〕第三　訶梨（一）</cb:mulu><head>〔三〕第三　訶梨（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011001" n="0011001"/></head>
<lb ed="N" n="0011a11"/><p xml:id="pN15p0011a1101">一</p><p xml:id="pN15p0011a1102" cb:place="inline">如是我聞。爾時，具壽<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>住於阿槃提國<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011002" n="0011002"/>之拘留歡喜山曲中。</p>
<lb ed="N" n="0011a12"/><p xml:id="pN15p0011a1201">二</p><p xml:id="pN15p0011a1202" cb:place="inline">時，有訶梨居士，來具壽<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>處。敬禮具壽<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>，而坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0011a13"/><p xml:id="pN15p0011a1301">三</p><p xml:id="pN15p0011a1302" cb:place="inline">坐於一面之訶梨居士，言具壽<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>曰：</p>
<lb ed="N" n="0011a14"/><p xml:id="pN15p0011a1401">「大德！世尊於<name role="" type="person">摩犍提</name>所問而說義品經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011003-1" n="0011003-1"/></p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0012a" n="0012a"/>
<lb ed="N" n="0012a01"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0012a0101"><l>牟尼無家無住處</l>
<lb ed="N" n="0012a02"/><l>無絕近習於聚落</l>
<lb ed="N" n="0012a03"/><l>以空諸欲無希望<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012004" n="0012004"/></l>
<lb ed="N" n="0012a04"/><l>何不與人事諍論</l></lg>
<lb ed="N" n="0012a05"/><p xml:id="pN15p0012a0501">大德！應如何見世尊所略說之廣義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0012a06"/><p xml:id="pN15p0012a0601">四～七</p><p xml:id="pN15p0012a0604" cb:place="inline">「居士！色界是識之家，色界中貪所繫之識，名爲住家。居士！受界是識
<lb ed="N" n="0012a07"/><ref cRef="PTS.S.3.10"/>之家，受界中貪所繫之識，名爲住家。居士！想界是識之家，想界中之識，名爲住
<lb ed="N" n="0012a08"/>家。居士！行界是識之家，行界中之識，名爲住家。</p>
<lb ed="N" n="0012a09"/><p xml:id="pN15p0012a0901">居士！如是爲住家。</p>
<lb ed="N" n="0012a10"/><p xml:id="pN15p0012a1001">八</p><p xml:id="pN15p0012a1002" cb:place="inline">居士！以何爲不住家耶？</p>
<lb ed="N" n="0012a11"/><p xml:id="pN15p0012a1101">九</p><p xml:id="pN15p0012a1102" cb:place="inline">居士！色界之諸欲、貪、喜、愛、取，意之攝受，現貪，隨眠者，如來已斷，
<lb ed="N" n="0012a12"/>如截斷根本之多羅樹頭，令歸於無，使未來無生。是故如來名爲不住家。</p>
<lb ed="N" n="0012a13"/><p xml:id="pN15p0012a1301">一〇</p><p xml:id="pN15p0012a1303" cb:place="inline">居士！受界之……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0012a14"/><p xml:id="pN15p0012a1401">一一</p><p xml:id="pN15p0012a1403" cb:place="inline">居士！想界之……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0013a" n="0013a"/>
<lb ed="N" n="0013a01"/><p xml:id="pN15p0013a0101">一二</p><p xml:id="pN15p0013a0103" cb:place="inline">居士！行界之……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0013a02"/><p xml:id="pN15p0013a0201">一三</p><p xml:id="pN15p0013a0203" cb:place="inline">居士！識界之諸欲、貪喜……乃至使……無生。是故如來名爲不住家。</p>
<lb ed="N" n="0013a03"/><p xml:id="pN15p0013a0301">一四</p><p xml:id="pN15p0013a0303" cb:place="inline">居士！如是爲不住家。</p>
<lb ed="N" n="0013a04"/><p xml:id="pN15p0013a0401">一五</p><p xml:id="pN15p0013a0403" cb:place="inline">居士！以何爲住處耶？居士！色之因爲住處，流出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013005" n="0013005"/>與繫，名爲住處。居士！
<lb ed="N" n="0013a05"/>聲之因爲住處……乃至……香之因爲住處……乃至……味之因爲住處……乃至……
<lb ed="N" n="0013a06"/>所觸之因爲住處……法之因爲住處，流出與繫，名爲住處。</p>
<lb ed="N" n="0013a07"/><p xml:id="pN15p0013a0701">一六</p><p xml:id="pN15p0013a0703" cb:place="inline">居士！以何爲不住於住處耶？居士！色因住處之流出與繫，如來已斷，如截
<lb ed="N" n="0013a08"/>斷根本之多羅樹頭，令歸於無，使未來無生。是故如來名爲不住住處。</p>
<lb ed="N" n="0013a09"/><p xml:id="pN15p0013a0901">居士！聲之因爲住處……乃至……香之因爲住處……乃至……味之因爲住處
<lb ed="N" n="0013a10"/>……乃至……所觸之因爲住處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0013a11"/><p xml:id="pN15p0013a1101"><ref cRef="PTS.S.3.11"/>居士！法之因爲住處之流出與繫，如來已斷，如截斷根本之多羅樹頭，令歸於
<lb ed="N" n="0013a12"/>無，使未來無生。是故如來名爲不住住處。</p>
<lb ed="N" n="0013a13"/><p xml:id="pN15p0013a1301">一七</p><p xml:id="pN15p0013a1303" cb:place="inline">居士！如是爲不住住處。</p>
<lb ed="N" n="0013a14"/><p xml:id="pN15p0013a1401">一八</p><p xml:id="pN15p0013a1403" cb:place="inline">居士！以何爲近習於聚落者？居士！此處有人，與在家人混住，以同喜、同
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0014a" n="0014a"/>
<lb ed="N" n="0014a01"/>憂，樂彼所樂，苦彼所苦，所生作爲以竭自力。居士！如是爲近習聚落者。</p>
<lb ed="N" n="0014a02"/><p xml:id="pN15p0014a0201">一九</p><p xml:id="pN15p0014a0203" cb:place="inline">居士！何爲不近習聚落者？居士！此處有比丘，不與在家人混住，不以同喜
<lb ed="N" n="0014a03"/>同憂，不樂彼所樂，不苦彼所苦，所生作爲亦不竭自力。居士！如是爲不近習聚落
<lb ed="N" n="0014a04"/>者。</p>
<lb ed="N" n="0014a05"/><p xml:id="pN15p0014a0501">二〇</p><p xml:id="pN15p0014a0503" cb:place="inline">居士！以何爲未空諸欲者？居士！此處有人，於諸欲不離貪、不離欲、不離
<lb ed="N" n="0014a06"/>愛、不離渴、不離熱煩、不離渴愛。居士！如是爲未空諸欲者。</p>
<lb ed="N" n="0014a07"/><p xml:id="pN15p0014a0701">二一</p><p xml:id="pN15p0014a0703" cb:place="inline">居士！以何爲已空諸欲者？居士！此處有人，於諸欲離貪、離欲、離愛、離
<lb ed="N" n="0014a08"/>渴、離熱煩、離渴愛。居士！如是爲已空諸欲者。</p>
<lb ed="N" n="0014a09"/><p xml:id="pN15p0014a0901">二二</p><p xml:id="pN15p0014a0903" cb:place="inline">居士！以何爲希望者？居士！此處有人，爲思惟：『我於來世得如是色、得
<lb ed="N" n="0014a10"/>如是受、得如是想、得如是行、得如是識。』居士！如是爲希望者。</p>
<lb ed="N" n="0014a11"/><p xml:id="pN15p0014a1101">二三</p><p xml:id="pN15p0014a1103" cb:place="inline">居士！以何爲無希望者？居士！此處有人，不爲思惟：『我於未來世得如是
<lb ed="N" n="0014a12"/><ref cRef="PTS.S.3.12"/>色、得如是受、得如是想、得如是行、得如是識。』居士！如是爲無希望者。</p>
<lb ed="N" n="0014a13"/><p xml:id="pN15p0014a1301">二四</p><p xml:id="pN15p0014a1303" cb:place="inline">居士！以何爲與人爭論者？居士！此處有人，作如是論，言：『汝不知此法、
<lb ed="N" n="0014a14"/>律，我知此法、律，如何汝不知此法、律？汝爲邪行，我爲正行，汝應說於前者而
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0015a" n="0015a"/>
<lb ed="N" n="0015a01"/>說於後，應說於後者而說於前，我〔言〕相應，汝〔言〕不相應，汝常覆所行，汝
<lb ed="N" n="0015a02"/>雖立論，爲脫論而遊行，汝墮負處，若能者自解。』</p>
<lb ed="N" n="0015a03"/><p xml:id="pN15p0015a0301">居士！如是爲與人爭論者。</p>
<lb ed="N" n="0015a04"/><p xml:id="pN15p0015a0401">二五</p><p xml:id="pN15p0015a0403" cb:place="inline">居士！何爲不與人爭論者？居士！此處有比丘，作如是論，不言：『汝不知
<lb ed="N" n="0015a05"/>此法、律，……乃至……若能者自解。』居士！如是爲不與爭論者。</p>
<lb ed="N" n="0015a06"/><p xml:id="pN15p0015a0601">二六</p><p xml:id="pN15p0015a0603" cb:place="inline">居士！是故，世尊於<name role="" type="person">摩犍提</name>所問而說義品經：</p>
<lb ed="N" n="0015a07"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0015a0701"><l>牟尼無家無住處</l>
<lb ed="N" n="0015a08"/><l>無絕近習於聚落</l>
<lb ed="N" n="0015a09"/><l>以空諸欲無希望</l>
<lb ed="N" n="0015a10"/><l>向不與人事爭論</l></lg>
<lb ed="N" n="0015a11"/><p xml:id="pN15p0015a1101">居士！應如是見世尊所略說之廣義。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0015a12"/>
<lb ed="N" n="0015a13"/>
<lb ed="N" n="0015a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0016a" n="0016a"/>
<lb ed="N" n="0016a01"/>
<lb ed="N" n="0016a02"/>
<lb ed="N" n="0016a03"/>
<lb ed="N" n="0016a04"/>
<lb ed="N" n="0016a05"/>
<lb ed="N" n="0016a06"/>
<lb ed="N" n="0016a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四〕第四　訶梨（二）</cb:mulu><head>〔四〕第四　訶梨（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016001" n="0016001"/></head>
<lb ed="N" n="0016a08"/><p xml:id="pN15p0016a0801">一</p><p xml:id="pN15p0016a0802" cb:place="inline">如是我聞。爾時，具壽<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>住阿槃提國之拘留歡喜山曲中。</p>
<lb ed="N" n="0016a09"/><p xml:id="pN15p0016a0901"><ref cRef="PTS.S.3.13"/>二</p><p xml:id="pN15p0016a0902" cb:place="inline">時，有訶梨居士，來詣具壽<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0016a10"/><p xml:id="pN15p0016a1001">三</p><p xml:id="pN15p0016a1002" cb:place="inline">坐於一面之訶梨居士，謂於具壽<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>：</p>
<lb ed="N" n="0016a11"/><p xml:id="pN15p0016a1101">四</p><p xml:id="pN15p0016a1102" cb:place="inline">「大德！世尊於帝釋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016002" n="0016002"/>所問而說：『若沙門、婆羅門，渴愛盡而解脫者，以究竟
<lb ed="N" n="0016a12"/>終畢，究竟安隱、究竟梵行、究竟邊際，爲人天之最上。』大德！應如何見世尊所
<lb ed="N" n="0016a13"/>略說之廣義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0016a14"/><p xml:id="pN15p0016a1401">五</p><p xml:id="pN15p0016a1402" cb:place="inline">「居士！盡色界之諸欲、貪、喜、愛、近、取、意之攝受、現貪、隨眠，依離此、
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0017a" n="0017a"/>
<lb ed="N" n="0017a01"/>滅此、棄此而定棄，則謂心善解脫者。</p>
<lb ed="N" n="0017a02"/><p xml:id="pN15p0017a0201">六</p><p xml:id="pN15p0017a0202" cb:place="inline">居士！受界……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0017a03"/><p xml:id="pN15p0017a0301">七</p><p xml:id="pN15p0017a0302" cb:place="inline">居士！想界……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0017a04"/><p xml:id="pN15p0017a0401">八</p><p xml:id="pN15p0017a0402" cb:place="inline">居士！行界……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0017a05"/><p xml:id="pN15p0017a0501">九</p><p xml:id="pN15p0017a0502" cb:place="inline">居士！盡識界之諸欲、貪、喜、愛、近、取、意之攝受、現貪、隨眠，依離此、
<lb ed="N" n="0017a06"/>滅此、棄此、定棄，則謂心善解脫者。</p>
<lb ed="N" n="0017a07"/><p xml:id="pN15p0017a0701">一〇</p><p xml:id="pN15p0017a0703" cb:place="inline">居士！是世尊於帝釋所問而說：『若沙門、婆羅門，渴愛盡而解脫者，究竟
<lb ed="N" n="0017a08"/>終畢，究竟安穩、究竟梵行、究竟邊際，爲人天之最上。』居士！應如是見世尊所
<lb ed="N" n="0017a09"/>略說之廣義。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0017a10"/>
<lb ed="N" n="0017a11"/>
<lb ed="N" n="0017a12"/>
<lb ed="N" n="0017a13"/>
<lb ed="N" n="0017a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五〕第五　三昧</cb:mulu><head>〔五〕第五　三昧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0017001" n="0017001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0018a" n="0018a"/>
<lb ed="N" n="0018a01"/><p xml:id="pN15p0018a0101">一</p><p xml:id="pN15p0018a0102" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住<name role="" type="person">舍衛城</name>祇樹林<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p>
<lb ed="N" n="0018a02"/><p xml:id="pN15p0018a0201">二</p><p xml:id="pN15p0018a0202" cb:place="inline">於此，世尊吿諸比丘曰：「諸比丘！」「大德！」彼諸比丘應諾世尊。世尊乃如是
<lb ed="N" n="0018a03"/>說曰：</p>
<lb ed="N" n="0018a04"/><p xml:id="pN15p0018a0401">「諸比丘！應修習三昧。諸比丘！入三昧之比丘應如實了知。</p>
<lb ed="N" n="0018a05"/><p xml:id="pN15p0018a0501"><ref cRef="PTS.S.3.14"/>三</p><p xml:id="pN15p0018a0502" cb:place="inline">何爲如實了知耶？〔謂〕色集與滅，受集與滅，想集與滅，行集與滅，識集與
<lb ed="N" n="0018a06"/>滅是。</p>
<lb ed="N" n="0018a07"/><p xml:id="pN15p0018a0701">四</p><p xml:id="pN15p0018a0702" cb:place="inline">諸比丘！以何爲色集耶？以何爲受集耶？以何爲想集耶？以何爲行集耶？以何
<lb ed="N" n="0018a08"/>爲識集耶？</p>
<lb ed="N" n="0018a09"/><p xml:id="pN15p0018a0901">五</p><p xml:id="pN15p0018a0902" cb:place="inline">諸比丘！於此處歡喜、歡呼、耽著而住。何爲歡喜、歡呼、耽著而住耶？</p>
<lb ed="N" n="0018a10"/><p xml:id="pN15p0018a1001">六</p><p xml:id="pN15p0018a1002" cb:place="inline">歡喜、歡呼、耽著於色而住。依歡喜、歡呼、耽著，而彼生喜。喜取於色。緣
<lb ed="N" n="0018a11"/>取而彼有生，緣有而彼生生，緣生而老、死、愁、悲、苦、憂、惱生。如是於此處，
<lb ed="N" n="0018a12"/>悉皆有苦蘊之集。</p>
<lb ed="N" n="0018a13"/><p xml:id="pN15p0018a1301">七～九</p><p xml:id="pN15p0018a1304" cb:place="inline">歡喜於受……乃至……歡喜於想……乃至……歡喜於行……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0018a14"/><p xml:id="pN15p0018a1401">一〇</p><p xml:id="pN15p0018a1403" cb:place="inline">歡喜、歡呼、耽著於識而住。依歡喜、歡呼、耽著於識而住，而彼生喜、喜
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0019a" n="0019a"/>
<lb ed="N" n="0019a01"/>取於識。緣取而彼有生，緣有而生生。緣生……乃至……如是於此處悉皆苦蘊之集。</p>
<lb ed="N" n="0019a02"/><p xml:id="pN15p0019a0201">一一</p><p xml:id="pN15p0019a0203" cb:place="inline">諸比丘！此是色之集……乃至……受……乃至……想……乃至……行……乃
<lb ed="N" n="0019a03"/>至……是識之集。</p>
<lb ed="N" n="0019a04"/><p xml:id="pN15p0019a0401">一二</p><p xml:id="pN15p0019a0403" cb:place="inline">諸比丘！何爲色之滅耶！……乃至……受……乃至……想……乃至……行
<lb ed="N" n="0019a05"/>……乃至……是爲識之滅。</p>
<lb ed="N" n="0019a06"/><p xml:id="pN15p0019a0601">諸比丘！於此處不歡喜、不歡呼，不耽著而住。何爲不歡喜，不歡呼，不耽著
<lb ed="N" n="0019a07"/>而住耶？</p>
<lb ed="N" n="0019a08"/><p xml:id="pN15p0019a0801">一三</p><p xml:id="pN15p0019a0803" cb:place="inline">不歡喜、不歡呼、不耽著於色而住。依不歡喜、不歡呼、不耽著色而住，彼
<lb ed="N" n="0019a09"/>於色喜滅，喜滅故彼取滅。取滅故有滅，……乃至……如是於此處悉皆苦蘊之滅。</p>
<lb ed="N" n="0019a10"/><p xml:id="pN15p0019a1001">一四</p><p xml:id="pN15p0019a1003" cb:place="inline">不歡喜、不歡呼，不耽著於受而住。依不歡喜、不歡呼、不耽著受而住，彼
<lb ed="N" n="0019a11"/><ref cRef="PTS.S.3.15"/>受喜滅，喜滅故彼取滅，取滅故有滅，有滅故……乃至……如是而於此處，悉皆苦
<lb ed="N" n="0019a12"/>蘊之滅。</p>
<lb ed="N" n="0019a13"/><p xml:id="pN15p0019a1301">一五</p><p xml:id="pN15p0019a1303" cb:place="inline">不歡喜於想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0019a14"/><p xml:id="pN15p0019a1401">一六</p><p xml:id="pN15p0019a1403" cb:place="inline">不歡喜、不歡呼、不耽著行而住。依不歡喜、不歡呼，不耽著於行而住，則
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0020a" n="0020a"/>
<lb ed="N" n="0020a01"/>彼於行喜滅。喜滅故彼取滅。取滅故……乃至……如是而於此處，悉皆苦蘊之滅。</p>
<lb ed="N" n="0020a02"/><p xml:id="pN15p0020a0201">一七</p><p xml:id="pN15p0020a0203" cb:place="inline">不歡喜、不歡呼、不耽著於識而住。依不歡喜、不歡呼、不耽著於識而住，
<lb ed="N" n="0020a03"/>則彼於識喜滅，……乃至……喜滅故彼取滅，……乃至……如是於此處，悉皆苦蘊
<lb ed="N" n="0020a04"/>之滅。</p>
<lb ed="N" n="0020a05"/><p xml:id="pN15p0020a0501">一八</p><p xml:id="pN15p0020a0503" cb:place="inline">諸比丘！此色之滅……乃至……受之滅，想之滅、行之滅、識之滅。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0020a06"/>
<lb ed="N" n="0020a07"/>
<lb ed="N" n="0020a08"/>
<lb ed="N" n="0020a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六〕第六　宴默</cb:mulu><head>〔六〕第六　宴默</head>
<lb ed="N" n="0020a10"/><p xml:id="pN15p0020a1001">一</p><p xml:id="pN15p0020a1002" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0020a11"/><p xml:id="pN15p0020a1101">二</p><p xml:id="pN15p0020a1102" cb:place="inline">「諸比丘！於宴默得瑜伽。諸比丘！爲宴默之比丘如實了知。</p>
<lb ed="N" n="0020a12"/><p xml:id="pN15p0020a1201">三</p><p xml:id="pN15p0020a1202" cb:place="inline">以何爲如實了知耶？〔謂〕色之集與滅，受之集與滅，想<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020001" n="0020001"/>之集與滅，行之集
<lb ed="N" n="0020a13"/>與滅，識之集與滅。</p>
<lb ed="N" n="0020a14"/><p xml:id="pN15p0020a1401">四</p><p xml:id="pN15p0020a1402" cb:place="inline">（應如始經之廣說。）」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0021a" n="0021a"/>
<lb ed="N" n="0021a01"/>
<lb ed="N" n="0021a02"/>
<lb ed="N" n="0021a03"/>
<lb ed="N" n="0021a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七〕第七　取著恐懼（一）</cb:mulu><head>〔七〕第七　取著恐懼（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021001" n="0021001"/></head>
<lb ed="N" n="0021a05"/><p xml:id="pN15p0021a0501">一</p><p xml:id="pN15p0021a0502" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0021a06"/><p xml:id="pN15p0021a0601">二</p><p xml:id="pN15p0021a0602" cb:place="inline">「諸比丘！我爲汝等說取著恐懼與不取著、不恐懼。諦聽，善思念，我將說。」</p>
<lb ed="N" n="0021a07"/><p xml:id="pN15p0021a0701"><ref cRef="PTS.S.3.16"/>「唯唯，大德！」彼諸比丘應諾世尊。</p>
<lb ed="N" n="0021a08"/><p xml:id="pN15p0021a0801">三</p><p xml:id="pN15p0021a0802" cb:place="inline">世尊說：</p>
<lb ed="N" n="0021a09"/><p xml:id="pN15p0021a0901">「諸比丘！以何爲取著、恐懼耶？</p>
<lb ed="N" n="0021a10"/><p xml:id="pN15p0021a1001">四</p><p xml:id="pN15p0021a1002" cb:place="inline">諸比丘！此處有無聞之凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不見
<lb ed="N" n="0021a11"/>善知識，不知善知識之法，不順善知識之法。觀色是我，我以色有，我中有色，色
<lb ed="N" n="0021a12"/>中有我。彼人於色變易、變異。彼人有色之變易、變異，隨轉色之變易而識生，彼
<lb ed="N" n="0021a13"/>人有隨轉色變易所生之恐懼及法生起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021002" n="0021002"/>，以心永盡而住。以心永盡故卽驚愕、困惑、
<lb ed="N" n="0021a14"/>希望、取著而恐懼。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0022a" n="0022a"/>
<lb ed="N" n="0022a01"/><p xml:id="pN15p0022a0101">五</p><p xml:id="pN15p0022a0102" cb:place="inline">觀受是我，我以受有，我中有受，受中有我。彼人於受變易、變異。彼人有受
<lb ed="N" n="0022a02"/>之變易、變異，隨轉色之變易而識生。彼人有隨轉受之變易所生之恐懼法生起，以
<lb ed="N" n="0022a03"/>心永盡而住。以心永盡故，卽驚愕、困惑、希望，取著而恐懼。</p>
<lb ed="N" n="0022a04"/><p xml:id="pN15p0022a0401">六</p><p xml:id="pN15p0022a0402" cb:place="inline">想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0022a05"/><p xml:id="pN15p0022a0501">七</p><p xml:id="pN15p0022a0502" cb:place="inline">觀行是我，我以行有，我中有行，行中有我。彼人於行變易、變異。彼人有行
<lb ed="N" n="0022a06"/>變易、變異，隨轉行之變易而識生。彼人有隨轉行之變易所生之恐懼及法之生起，
<lb ed="N" n="0022a07"/>以心永盡而住。心永盡故卽驚愕、困惑，希望、取著而恐懼。</p>
<lb ed="N" n="0022a08"/><p xml:id="pN15p0022a0801">八</p><p xml:id="pN15p0022a0802" cb:place="inline">觀識是我，我以識有，我中有識，識中有我。彼人於識變易、變異。彼人有識
<lb ed="N" n="0022a09"/><ref cRef="PTS.S.3.17"/>之變易、變異，隨轉識之變易而識生。彼人有隨轉識之變易所生之恐懼及法之生起，
<lb ed="N" n="0022a10"/>以心永盡而住，以心永盡故卽驚愕、困惑、希望，取著而恐懼。</p>
<lb ed="N" n="0022a11"/><p xml:id="pN15p0022a1101">九</p><p xml:id="pN15p0022a1102" cb:place="inline">諸比丘！取著、恐懼者，卽如是。</p>
<lb ed="N" n="0022a12"/><p xml:id="pN15p0022a1201">一〇</p><p xml:id="pN15p0022a1203" cb:place="inline">諸比丘！何爲不取著、不恐懼耶？</p>
<lb ed="N" n="0022a13"/><p xml:id="pN15p0022a1301">一一</p><p xml:id="pN15p0022a1303" cb:place="inline">諸比丘！此處有有聞之聖弟子。見聖人，知聖人之法，善順聖人法，以見善
<lb ed="N" n="0022a14"/>知識，知善知識之法，善順善知識之法。不觀色是我，我以色有，我中有色，色中
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0023a" n="0023a"/>
<lb ed="N" n="0023a01"/>有我。彼人於色變易、變異。彼人有色之變易、變異，隨轉色之變易而識不生。彼
<lb ed="N" n="0023a02"/>人有隨轉色變易所生之恐懼及法之生起，以心不永盡而住，心不永盡故，卽不驚愕，
<lb ed="N" n="0023a03"/>不困惑，不希望，不取著而不恐懼。</p>
<lb ed="N" n="0023a04"/><p xml:id="pN15p0023a0401">一二</p><p xml:id="pN15p0023a0403" cb:place="inline">不觀受是我，我以受有，我中有受，受中有我。彼人於受變易、變異。彼人
<lb ed="N" n="0023a05"/>有受之變易、變異，隨轉受之變易而識不生。彼人有隨轉受變易所生之恐懼及法之
<lb ed="N" n="0023a06"/>生起，以心不永盡而住，心不永盡故，卽不驚愕，不困惑，不希望，不取著而不恐
<lb ed="N" n="0023a07"/>懼。</p>
<lb ed="N" n="0023a08"/><p xml:id="pN15p0023a0801">一三</p><p xml:id="pN15p0023a0803" cb:place="inline">想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0023a09"/><p xml:id="pN15p0023a0901">一四</p><p xml:id="pN15p0023a0903" cb:place="inline">不觀行是我，我以行有，我中有行，行中有我。彼人於行變易、變異。彼人
<lb ed="N" n="0023a10"/><ref cRef="PTS.S.3.18"/>有行之變易、變異，隨轉行之變易而識不生，彼人有隨轉行變易所生之恐懼及法之
<lb ed="N" n="0023a11"/>生起，以心不永盡而住，心不永盡故卽不驚愕，不困惑，不希望，不取著而不恐懼。</p>
<lb ed="N" n="0023a12"/><p xml:id="pN15p0023a1201">一五</p><p xml:id="pN15p0023a1203" cb:place="inline">不觀識是我，我以識有，我中有識，識中有我。彼人於識變易、變異。彼人
<lb ed="N" n="0023a13"/>有識之變易、變異，隨轉識之變易而識不生。彼人有隨轉識變易所生之恐懼及法之
<lb ed="N" n="0023a14"/>生起，以心不永盡而住，心不永盡故，卽不驚愕，不困惑，不希望，不取著而不恐
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0024a" n="0024a"/>
<lb ed="N" n="0024a01"/>懼。</p>
<lb ed="N" n="0024a02"/><p xml:id="pN15p0024a0201">一六</p><p xml:id="pN15p0024a0203" cb:place="inline">諸比丘！不取著、不恐懼爲如是。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0024a03"/>
<lb ed="N" n="0024a04"/>
<lb ed="N" n="0024a05"/>
<lb ed="N" n="0024a06"/>
<lb ed="N" n="0024a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八〕第八　取著恐懼（二）</cb:mulu><head>〔八〕第八　取著恐懼（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024001" n="0024001"/></head>
<lb ed="N" n="0024a08"/><p xml:id="pN15p0024a0801">一</p><p xml:id="pN15p0024a0802" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0024a09"/><p xml:id="pN15p0024a0901">二</p><p xml:id="pN15p0024a0902" cb:place="inline">諸比丘！我爲汝等說取著恐懼及不取著、不恐懼，諦聽……乃至……。</p>
<lb ed="N" n="0024a10"/><p xml:id="pN15p0024a1001">三</p><p xml:id="pN15p0024a1002" cb:place="inline">「諸比丘！何爲取著、恐懼耶？</p>
<lb ed="N" n="0024a11"/><p xml:id="pN15p0024a1101">四</p><p xml:id="pN15p0024a1102" cb:place="inline">諸比丘！此處有無聞之凡夫，觀此色是我所，我是如是，我之我是如是。彼人
<lb ed="N" n="0024a12"/>於色變易、變異。彼人有色之變易<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024002" n="0024002"/>、變異，而生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0024a13"/><p xml:id="pN15p0024a1301">五</p><p xml:id="pN15p0024a1302" cb:place="inline">此受是我所……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0024a14"/><p xml:id="pN15p0024a1401">六</p><p xml:id="pN15p0024a1402" cb:place="inline">此想是我所……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0025a" n="0025a"/>
<lb ed="N" n="0025a01"/><p xml:id="pN15p0025a0101">七</p><p xml:id="pN15p0025a0102" cb:place="inline">此行是我所……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0025a02"/><p xml:id="pN15p0025a0201">八</p><p xml:id="pN15p0025a0202" cb:place="inline">觀此識是我所，我是如是，我之我是如是。彼人於識變易、變異。彼人有識之
<lb ed="N" n="0025a03"/>變易、變異，而生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0025a04"/><p xml:id="pN15p0025a0401">九</p><p xml:id="pN15p0025a0402" cb:place="inline">諸比丘！取著恐懼爲如是。</p>
<lb ed="N" n="0025a05"/><p xml:id="pN15p0025a0501">一〇</p><p xml:id="pN15p0025a0503" cb:place="inline">諸比丘！何爲不取著、不恐懼耶？</p>
<lb ed="N" n="0025a06"/><p xml:id="pN15p0025a0601"><ref cRef="PTS.S.3.19"/>一一</p><p xml:id="pN15p0025a0603" cb:place="inline">諸比丘！此處有有聞之聖弟子，觀此識非我所，我非如是，我之我非如是。
<lb ed="N" n="0025a07"/>彼人於色變易、變異。彼人有色之變易、變異，而不生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0025a08"/><p xml:id="pN15p0025a0801">一二</p><p xml:id="pN15p0025a0803" cb:place="inline">此受非我所……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0025a09"/><p xml:id="pN15p0025a0901">一三</p><p xml:id="pN15p0025a0903" cb:place="inline">此想非我所……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0025a10"/><p xml:id="pN15p0025a1001">一四</p><p xml:id="pN15p0025a1003" cb:place="inline">此行非我所……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0025a11"/><p xml:id="pN15p0025a1101">一五</p><p xml:id="pN15p0025a1103" cb:place="inline">觀此識非我所、我非如是、我之我非如是。彼人於識變易、變異。彼人有識
<lb ed="N" n="0025a12"/>之變易、變異，而不生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0025a13"/><p xml:id="pN15p0025a1301">一六</p><p xml:id="pN15p0025a1303" cb:place="inline">諸比丘！不取著、不恐懼者爲如是。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0025a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0026a" n="0026a"/>
<lb ed="N" n="0026a01"/>
<lb ed="N" n="0026a02"/>
<lb ed="N" n="0026a03"/>
<lb ed="N" n="0026a04"/>
<lb ed="N" n="0026a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九〕第九　過去未來現在（一）</cb:mulu><head>〔九〕第九　過去未來現在（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026001" n="0026001"/></head>
<lb ed="N" n="0026a06"/><p xml:id="pN15p0026a0601">一</p><p xml:id="pN15p0026a0602" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0026a07"/><p xml:id="pN15p0026a0701">二</p><p xml:id="pN15p0026a0702" cb:place="inline">「諸比丘！過去未來之色皆是無常，何況現在之〔色〕耶？諸比丘！有聞之聖弟
<lb ed="N" n="0026a08"/>子如是觀，不顧過去之色，不悅未來之色，對現在之色趣向厭離、離欲、滅盡。</p>
<lb ed="N" n="0026a09"/><p xml:id="pN15p0026a0901">三</p><p xml:id="pN15p0026a0902" cb:place="inline">受是無常……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0026a10"/><p xml:id="pN15p0026a1001">四</p><p xml:id="pN15p0026a1002" cb:place="inline">想是無常……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0026a11"/><p xml:id="pN15p0026a1101">五</p><p xml:id="pN15p0026a1102" cb:place="inline">過去未來之行皆無常，何況現在之〔行〕耶？諸比丘！有聞之聖弟子如是觀，
<lb ed="N" n="0026a12"/>不顧過去之行，不悅未來之行，對現在之行趣向厭離、離欲、滅盡。</p>
<lb ed="N" n="0026a13"/><p xml:id="pN15p0026a1301">六</p><p xml:id="pN15p0026a1302" cb:place="inline">過去未來之識皆無常，何況現在之〔識〕耶？諸比丘！有聞之聖弟子如是觀，
<lb ed="N" n="0026a14"/>不顧過去之識，不悅未來之識，對現在之識趣向厭離、離欲、滅盡。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0027a" n="0027a"/>
<lb ed="N" n="0027a01"/>
<lb ed="N" n="0027a02"/>
<lb ed="N" n="0027a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇〕第十　過去未來現在（二）</cb:mulu><head>〔一〇〕第十　過去未來現在（二）</head>
<lb ed="N" n="0027a04"/><p xml:id="pN15p0027a0401">一</p><p xml:id="pN15p0027a0402" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0027a05"/><p xml:id="pN15p0027a0501"><ref cRef="PTS.S.3.20"/>二</p><p xml:id="pN15p0027a0502" cb:place="inline">「諸比丘！過去未來之色皆是苦，何況現在之〔色〕耶？諸比丘！多聞之聖弟子
<lb ed="N" n="0027a06"/>如是觀，不顧過去之色，不悅未來之色，對現在之色趣向厭離、離欲、滅盡。</p>
<lb ed="N" n="0027a07"/><p xml:id="pN15p0027a0701">三</p><p xml:id="pN15p0027a0702" cb:place="inline">受皆苦……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0027a08"/><p xml:id="pN15p0027a0801">四</p><p xml:id="pN15p0027a0802" cb:place="inline">想皆苦……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0027a09"/><p xml:id="pN15p0027a0901">五</p><p xml:id="pN15p0027a0902" cb:place="inline">行皆苦……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0027a10"/><p xml:id="pN15p0027a1001">六</p><p xml:id="pN15p0027a1002" cb:place="inline">過去未來之色皆是苦，何況現在之〔識〕耶？諸比丘！有聞之聖弟子如是觀，
<lb ed="N" n="0027a11"/>不顧過去之識，不悅未來之識，對現在之識趣向厭離、離欲、滅盡。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0027a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一〕第十一　過去未來現在（三）</cb:mulu><head>〔一一〕第十一　過去未來現在（三）</head>
<lb ed="N" n="0027a13"/><p xml:id="pN15p0027a1301">一</p><p xml:id="pN15p0027a1302" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0027a14"/><p xml:id="pN15p0027a1401">二</p><p xml:id="pN15p0027a1402" cb:place="inline">「諸比丘！過去未來之色皆是無我，何況現在之色耶？諸比丘！多聞之聖弟子如
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0028a" n="0028a"/>
<lb ed="N" n="0028a01"/>是觀，不顧過去之色，不悅未來之色，對現在之色趣向厭離、離欲、滅盡。</p>
<lb ed="N" n="0028a02"/><p xml:id="pN15p0028a0201">三</p><p xml:id="pN15p0028a0202" cb:place="inline">受皆是無我……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0028a03"/><p xml:id="pN15p0028a0301">四</p><p xml:id="pN15p0028a0302" cb:place="inline">想皆是無我……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0028a04"/><p xml:id="pN15p0028a0401">五</p><p xml:id="pN15p0028a0402" cb:place="inline">行皆是無我……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0028a05"/><p xml:id="pN15p0028a0501">六</p><p xml:id="pN15p0028a0502" cb:place="inline">過去、未來之識皆是無我，何況現在之〔識〕耶？諸比丘！有聞之聖弟子如是
<lb ed="N" n="0028a06"/>觀，不顧過去之識，不悅未來之識，對現在之識趣向厭離、離欲、滅盡。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0028a07"/><p xml:id="pN15p0028a0701">第一　那拘羅父品　終</p>
<lb ed="N" n="0028a08"/>
<lb ed="N" n="0028a09"/><p xml:id="pN15p0028a0901">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0028a10"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0028a1001"><l>謂那拘羅父</l><l>天現訶梨二</l>
<lb ed="N" n="0028a11"/><l><ref cRef="PTS.S.3.21"/>三昧與宴默</l><l>取著恐懼二</l>
<lb ed="N" n="0028a12"/><l>過未與現在</l><l>是故名此品</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0028a13"/>
<lb ed="N" n="0028a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0029a" n="0029a"/>
<lb ed="N" n="0029a01"/>
<lb ed="N" n="0029a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第二　無常品</cb:mulu><head>第二　無常品</head>
<lb ed="N" n="0029a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二〕第一　無常</cb:mulu><head>〔一二〕第一　無常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/></head>
<lb ed="N" n="0029a04"/><p xml:id="pN15p0029a0401">一</p><p xml:id="pN15p0029a0402" cb:place="inline">如是我聞。〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0029a05"/><p xml:id="pN15p0029a0501">二</p><p xml:id="pN15p0029a0502" cb:place="inline">於此……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0029a06"/><p xml:id="pN15p0029a0601">三</p><p xml:id="pN15p0029a0602" cb:place="inline">「諸比丘！色是無常……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0029a07"/><p xml:id="pN15p0029a0701">四～六</p><p xml:id="pN15p0029a0704" cb:place="inline">受是無常……想是無常……行是無常……識是無常。</p>
<lb ed="N" n="0029a08"/><p xml:id="pN15p0029a0801">七</p><p xml:id="pN15p0029a0802" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子如是觀色、厭離色、厭離受、厭離想、厭離行、厭離識，
<lb ed="N" n="0029a09"/>厭離而離欲，離欲而解脫，解脫卽生解脫智，卽知：生已盡、梵行已立、所作已辦、
<lb ed="N" n="0029a10"/>更不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0029a11"/>
<lb ed="N" n="0029a12"/>
<lb ed="N" n="0029a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三〕第二　苦</cb:mulu><head>〔一三〕第二　苦</head>
<lb ed="N" n="0029a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0030a" n="0030a"/>
<lb ed="N" n="0030a01"/><p xml:id="pN15p0030a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0030a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0030a02"/><p xml:id="pN15p0030a0201">三～七</p><p xml:id="pN15p0030a0204" cb:place="inline">「諸比丘！色是苦，受是苦，想是苦，行是苦，識是苦。</p>
<lb ed="N" n="0030a03"/><p xml:id="pN15p0030a0301">八</p><p xml:id="pN15p0030a0302" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子……乃至……知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0030a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一四〕第三　無我</cb:mulu><head>〔一四〕第三　無我</head>
<lb ed="N" n="0030a05"/><p xml:id="pN15p0030a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0030a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0030a06"/><p xml:id="pN15p0030a0601">三～七</p><p xml:id="pN15p0030a0604" cb:place="inline">「諸比丘！色無我，受無我，想無我，行無我，識無我。</p>
<lb ed="N" n="0030a07"/><p xml:id="pN15p0030a0701">八</p><p xml:id="pN15p0030a0702" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子……乃至……知：……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0030a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五〕第四　無常者（一）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.22"/>〔一五〕第四　無常者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0030a09"/><p xml:id="pN15p0030a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0030a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0030a10"/><p xml:id="pN15p0030a1001">三</p><p xml:id="pN15p0030a1002" cb:place="inline">「諸比丘！色是無常，無常者是苦，苦者是無我，無我者非我所，非我，非我之
<lb ed="N" n="0030a11"/>我。應以正慧如實作如是觀。</p>
<lb ed="N" n="0030a12"/><p xml:id="pN15p0030a1201">四</p><p xml:id="pN15p0030a1202" cb:place="inline">受是無常，無常者是苦，苦者是無我，無我者非我所，非我，非我之我。應以
<lb ed="N" n="0030a13"/>正慧如實作如是觀。</p>
<lb ed="N" n="0030a14"/><p xml:id="pN15p0030a1401">五</p><p xml:id="pN15p0030a1402" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0030a1401" n="0030a1401"/><anchor xml:id="beg0030a1401" n="0030a1401"/>想<anchor xml:id="end0030a1401"/>是無常……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="N" n="0031a01"/><p xml:id="pN15p0031a0101">六</p><p xml:id="pN15p0031a0102" cb:place="inline">行是無常……</p>
<lb ed="N" n="0031a02"/><p xml:id="pN15p0031a0201">七</p><p xml:id="pN15p0031a0202" cb:place="inline">識是無常，無常者是苦，苦者是無我，無我者非我所，非我，非我之我。應以
<lb ed="N" n="0031a03"/>正慧如實作如是觀。</p>
<lb ed="N" n="0031a04"/><p xml:id="pN15p0031a0401">八</p><p xml:id="pN15p0031a0402" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子……乃至……知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0031a05"/>
<lb ed="N" n="0031a06"/>
<lb ed="N" n="0031a07"/>
<lb ed="N" n="0031a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一六〕第五　無常者（二）</cb:mulu><head>〔一六〕第五　無常者（二）</head>
<lb ed="N" n="0031a09"/><p xml:id="pN15p0031a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0031a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0031a10"/><p xml:id="pN15p0031a1001">三</p><p xml:id="pN15p0031a1002" cb:place="inline">「諸比丘！色是苦，苦者是無我，無我者非我所，非我，非我之我。</p>
<lb ed="N" n="0031a11"/><p xml:id="pN15p0031a1101">四</p><p xml:id="pN15p0031a1102" cb:place="inline">受是苦……</p>
<lb ed="N" n="0031a12"/><p xml:id="pN15p0031a1201">五</p><p xml:id="pN15p0031a1202" cb:place="inline">想是苦……</p>
<lb ed="N" n="0031a13"/><p xml:id="pN15p0031a1301">六</p><p xml:id="pN15p0031a1302" cb:place="inline">行是苦……</p>
<lb ed="N" n="0031a14"/><p xml:id="pN15p0031a1401">七</p><p xml:id="pN15p0031a1402" cb:place="inline">識是苦，苦者是無我，無我者非我所，非我，非我之我。應以正慧如實作如是
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="N" n="0032a01"/>觀。</p>
<lb ed="N" n="0032a02"/><p xml:id="pN15p0032a0201">八</p><p xml:id="pN15p0032a0202" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子……乃至……知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0032a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一七〕第六　無常者（三）</cb:mulu><head>〔一七〕第六　無常者（三）</head>
<lb ed="N" n="0032a04"/><p xml:id="pN15p0032a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0032a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0032a05"/><p xml:id="pN15p0032a0501"><ref cRef="PTS.S.3.23"/>三</p><p xml:id="pN15p0032a0502" cb:place="inline">「諸比丘！色是無我，無我者非我所，非我，非我之我。應以正慧如實作如是觀。</p>
<lb ed="N" n="0032a06"/><p xml:id="pN15p0032a0601">四～六</p><p xml:id="pN15p0032a0604" cb:place="inline">受是無我……想是無我……行是無我……</p>
<lb ed="N" n="0032a07"/><p xml:id="pN15p0032a0701">七</p><p xml:id="pN15p0032a0702" cb:place="inline">識是無我，無我者非我所，非我，非我之我。應以正慧如實作如是觀。</p>
<lb ed="N" n="0032a08"/><p xml:id="pN15p0032a0801">八</p><p xml:id="pN15p0032a0802" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子……乃至……知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0032a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一八〕第七　因（一）</cb:mulu><head>〔一八〕第七　因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032001" n="0032001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0032a10"/><p xml:id="pN15p0032a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0032a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0032a11"/><p xml:id="pN15p0032a1101">三</p><p xml:id="pN15p0032a1102" cb:place="inline">「諸比丘！色是無常，以色所生起之因、緣亦是無常，諸比丘！依無常之〔因、
<lb ed="N" n="0032a12"/>緣〕所生起之色，如何是有常耶？</p>
<lb ed="N" n="0032a13"/><p xml:id="pN15p0032a1301">四</p><p xml:id="pN15p0032a1302" cb:place="inline">受是無常，以受所生起之因、緣亦是無常。諸比丘！依無常之〔因、緣〕所生
<lb ed="N" n="0032a14"/>起之受，如何是有常耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="N" n="0033a01"/><p xml:id="pN15p0033a0101">五</p><p xml:id="pN15p0033a0102" cb:place="inline">想是無常……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0033a02"/><p xml:id="pN15p0033a0201">六</p><p xml:id="pN15p0033a0202" cb:place="inline">行是無常。以行所生起之因、緣亦是無常。諸比丘！依無常之〔因、緣〕所生
<lb ed="N" n="0033a03"/>之行，如何是有常耶？</p>
<lb ed="N" n="0033a04"/><p xml:id="pN15p0033a0401">七</p><p xml:id="pN15p0033a0402" cb:place="inline">識是無常，以識所生起之因、緣亦是無常，諸比丘！依無常之〔因、緣〕所生
<lb ed="N" n="0033a05"/>起之識，如何是有常耶？</p>
<lb ed="N" n="0033a06"/><p xml:id="pN15p0033a0601">八</p><p xml:id="pN15p0033a0602" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子……乃至……知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0033a07"/>
<lb ed="N" n="0033a08"/>
<lb ed="N" n="0033a09"/>
<lb ed="N" n="0033a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一九〕第八　因（二）</cb:mulu><head>〔一九〕第八　因（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/></head>
<lb ed="N" n="0033a11"/><p xml:id="pN15p0033a1101">一～二</p><p xml:id="pN15p0033a1104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0033a12"/><p xml:id="pN15p0033a1201">三</p><p xml:id="pN15p0033a1202" cb:place="inline">「諸比丘！色是苦，以色所生起之因、緣亦是苦。諸比丘！依苦之〔因、緣〕所
<lb ed="N" n="0033a13"/>生起之色，如何是有樂耶？</p>
<lb ed="N" n="0033a14"/><p xml:id="pN15p0033a1401">四</p><p xml:id="pN15p0033a1402" cb:place="inline">受是苦……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="N" n="0034a01"/><p xml:id="pN15p0034a0101">五</p><p xml:id="pN15p0034a0102" cb:place="inline">想是苦……</p>
<lb ed="N" n="0034a02"/><p xml:id="pN15p0034a0201">六</p><p xml:id="pN15p0034a0202" cb:place="inline">行是苦……</p>
<lb ed="N" n="0034a03"/><p xml:id="pN15p0034a0301"><ref cRef="PTS.S.3.24"/>七</p><p xml:id="pN15p0034a0302" cb:place="inline">識是苦，以識所生起之因、緣亦是苦。諸比丘！依苦之〔因、緣〕所生起之識，
<lb ed="N" n="0034a04"/>如何是有樂耶！</p>
<lb ed="N" n="0034a05"/><p xml:id="pN15p0034a0501">八</p><p xml:id="pN15p0034a0502" cb:place="inline">諸比丘！……乃至……知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0034a06"/>
<lb ed="N" n="0034a07"/>
<lb ed="N" n="0034a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二〇〕第九　因（三）</cb:mulu><head>〔二〇〕第九　因（三）</head>
<lb ed="N" n="0034a09"/><p xml:id="pN15p0034a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0034a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0034a10"/><p xml:id="pN15p0034a1001">三</p><p xml:id="pN15p0034a1002" cb:place="inline">「諸比丘！色是無我，以色所生起之因、緣亦是無我。諸比丘！依無我之〔因、
<lb ed="N" n="0034a11"/>緣〕所生起之色，如何是有我耶？</p>
<lb ed="N" n="0034a12"/><p xml:id="pN15p0034a1201">四～六</p><p xml:id="pN15p0034a1204" cb:place="inline">受是無我……想是無我……行是無我……</p>
<lb ed="N" n="0034a13"/><p xml:id="pN15p0034a1301">七</p><p xml:id="pN15p0034a1302" cb:place="inline">識是無我，以識所生起之因、緣亦是無我。諸比丘！依無我之〔因、緣〕所生
<lb ed="N" n="0034a14"/>起之識，如何是有我耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="N" n="0035a01"/><p xml:id="pN15p0035a0101">八</p><p xml:id="pN15p0035a0102" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子……乃至……知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0035a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二一〕第十　阿難</cb:mulu><head>〔二一〕第十　阿難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/></head>
<lb ed="N" n="0035a03"/><p xml:id="pN15p0035a0301">一</p><p xml:id="pN15p0035a0302" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0035a04"/><p xml:id="pN15p0035a0401">二</p><p xml:id="pN15p0035a0402" cb:place="inline">時，具壽阿難來詣世尊之止處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0035a05"/><p xml:id="pN15p0035a0501">三</p><p xml:id="pN15p0035a0502" cb:place="inline">坐於一面之具壽阿難，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0035a06"/><p xml:id="pN15p0035a0601">「大德！曾說於滅，滅。大德！如何法之滅故而說滅耶？」</p>
<lb ed="N" n="0035a07"/><p xml:id="pN15p0035a0701">四</p><p xml:id="pN15p0035a0702" cb:place="inline">「阿難！色是無常、有爲、緣起所生，爲盡法、壞法、離法、滅法者。彼之滅故
<lb ed="N" n="0035a08"/>說是滅。</p>
<lb ed="N" n="0035a09"/><p xml:id="pN15p0035a0901">五</p><p xml:id="pN15p0035a0902" cb:place="inline">受是無常、有爲、緣起所生，爲盡法、壞法、離法、滅法者。彼之滅故說是滅。</p>
<lb ed="N" n="0035a10"/><p xml:id="pN15p0035a1001"><ref cRef="PTS.S.3.25"/>六～七</p><p xml:id="pN15p0035a1004" cb:place="inline">想是無常……行是無常、有爲、緣起所生，爲盡法、壞法、滅法者。</p>
<lb ed="N" n="0035a11"/><p xml:id="pN15p0035a1101">八</p><p xml:id="pN15p0035a1102" cb:place="inline">識是無常、有爲、緣起所生，爲盡法、壞法、滅法者。彼之滅故說是滅。</p>
<lb ed="N" n="0035a12"/><p xml:id="pN15p0035a1201">九</p><p xml:id="pN15p0035a1202" cb:place="inline">阿難！如是之法滅故說是滅。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0035a13"/>
<lb ed="N" n="0035a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="N" n="0036a01"/><p xml:id="pN15p0036a0101">第二　無常品　終</p>
<lb ed="N" n="0036a02"/>
<lb ed="N" n="0036a03"/><p xml:id="pN15p0036a0301">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0036a04"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0036a0401"><l>無常苦無我</l>
<lb ed="N" n="0036a05"/><l>無常其他三</l>
<lb ed="N" n="0036a06"/><l>依因亦爲三</l>
<lb ed="N" n="0036a07"/><l>阿難問爲十</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0036a08"/>
<lb ed="N" n="0036a09"/>
<lb ed="N" n="0036a10"/>
<lb ed="N" n="0036a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第三　重擔品</cb:mulu><head>第三　重擔品</head>
<lb ed="N" n="0036a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二二〕第一　重擔</cb:mulu><head>〔二二〕第一　重擔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/></head>
<lb ed="N" n="0036a13"/><p xml:id="pN15p0036a1301">一～二</p><p xml:id="pN15p0036a1304" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0036a14"/><p xml:id="pN15p0036a1401">三</p><p xml:id="pN15p0036a1402" cb:place="inline">「諸比丘！我爲汝等說：重擔、擔者、取擔、捨擔，且諦聽！</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="N" n="0037a01"/><p xml:id="pN15p0037a0101">四</p><p xml:id="pN15p0037a0102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲重擔耶！</p>
<lb ed="N" n="0037a02"/><p xml:id="pN15p0037a0201">應名爲五取蘊。以何爲五耶？謂色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識取蘊。
<lb ed="N" n="0037a03"/>諸比丘！此名爲重擔。</p>
<lb ed="N" n="0037a04"/><p xml:id="pN15p0037a0401">五</p><p xml:id="pN15p0037a0402" cb:place="inline">諸比丘！以何爲擔者耶？應名爲士夫（補特迦羅），有如是名，如是姓，是具壽。</p>
<lb ed="N" n="0037a05"/><p xml:id="pN15p0037a0501"><ref cRef="PTS.S.3.26"/>六</p><p xml:id="pN15p0037a0502" cb:place="inline">諸比丘！以何爲取擔耶？</p>
<lb ed="N" n="0037a06"/><p xml:id="pN15p0037a0601">當來有渴愛而喜貪俱行，樂著於彼彼，是謂欲愛、有愛、非有愛者。諸比丘！
<lb ed="N" n="0037a07"/>以此名爲取擔。</p>
<lb ed="N" n="0037a08"/><p xml:id="pN15p0037a0801">七</p><p xml:id="pN15p0037a0802" cb:place="inline">諸比丘！以何爲捨擔耶？</p>
<lb ed="N" n="0037a09"/><p xml:id="pN15p0037a0901">卽前之渴愛，無餘之離滅、棄捨、定棄、解脫、無執著是。諸比丘！以此名爲
<lb ed="N" n="0037a10"/>捨擔。」</p>
<lb ed="N" n="0037a11"/><p xml:id="pN15p0037a1101">八</p><p xml:id="pN15p0037a1102" cb:place="inline">世尊如是說。如是說已，師善逝更說曰：</p>
<lb ed="N" n="0037a12"/><lg xml:id="lgN15p0037a1201"><l>（一）重擔是五蘊</l>
<lb ed="N" n="0037a13"/><l>擔者名士夫</l>
<lb ed="N" n="0037a14"/><l>世間取擔苦</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="N" n="0038a01"/><l>捨擔爲安樂</l></lg>
<lb ed="N" n="0038a02"/><lg xml:id="lgN15p0038a0201"><l>（二）已捨重擔者</l>
<lb ed="N" n="0038a03"/><l>不再取重擔</l>
<lb ed="N" n="0038a04"/><l>根絕渴愛者</l>
<lb ed="N" n="0038a05"/><l>無欲般涅槃</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0038a06"/>
<lb ed="N" n="0038a07"/>
<lb ed="N" n="0038a08"/>
<lb ed="N" n="0038a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二三〕第二　徧智</cb:mulu><head>〔二三〕第二　徧智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/></head>
<lb ed="N" n="0038a10"/><p xml:id="pN15p0038a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0038a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0038a11"/><p xml:id="pN15p0038a1101">三</p><p xml:id="pN15p0038a1102" cb:place="inline">「諸比丘！將說所知法與徧智，且諦聽！</p>
<lb ed="N" n="0038a12"/><p xml:id="pN15p0038a1201">四</p><p xml:id="pN15p0038a1202" cb:place="inline">諸比丘！以何爲所知法耶？諸比丘！色是所知法，受是所知法，想是所知法，
<lb ed="N" n="0038a13"/>行是所知法，識是所知法。諸比丘！如是名爲所知法。</p>
<lb ed="N" n="0038a14"/><p xml:id="pN15p0038a1401">五</p><p xml:id="pN15p0038a1402" cb:place="inline">諸比丘！以何爲徧智耶？諸比丘！乃貪欲之滅盡，瞋恚之滅盡，愚癡之滅盡。
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="N" n="0039a01"/>諸比丘！如是名爲徧智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0039a02"/>
<lb ed="N" n="0039a03"/>
<lb ed="N" n="0039a04"/>
<lb ed="N" n="0039a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二四〕第三　徧智（證知）</cb:mulu><head>〔二四〕第三　徧智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>（證知）</head>
<lb ed="N" n="0039a06"/><p xml:id="pN15p0039a0601">一～二</p><p xml:id="pN15p0039a0604" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0039a07"/><p xml:id="pN15p0039a0701"><ref cRef="PTS.S.3.27"/>三</p><p xml:id="pN15p0039a0702" cb:place="inline">「諸比丘！若於色不證知、不徧知、不離、不斷色者，卽不能滅盡於苦。</p>
<lb ed="N" n="0039a08"/><p xml:id="pN15p0039a0801">四</p><p xml:id="pN15p0039a0802" cb:place="inline">若於受不證知……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0039a09"/><p xml:id="pN15p0039a0901">五～六</p><p xml:id="pN15p0039a0904" cb:place="inline">著於想不證知……於行不證知……</p>
<lb ed="N" n="0039a10"/><p xml:id="pN15p0039a1001">七</p><p xml:id="pN15p0039a1002" cb:place="inline">若於識不證知、不徧知、不離、不識者，卽不能滅盡於苦。</p>
<lb ed="N" n="0039a11"/><p xml:id="pN15p0039a1101">八</p><p xml:id="pN15p0039a1102" cb:place="inline">諸比丘！若於色能證知、徧知、離、斷色者，卽能滅盡於苦。</p>
<lb ed="N" n="0039a12"/><p xml:id="pN15p0039a1201">九～一一</p><p xml:id="pN15p0039a1205" cb:place="inline">若於受能證知……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0039a13"/><p xml:id="pN15p0039a1301">一二</p><p xml:id="pN15p0039a1303" cb:place="inline">若於識能證知、徧知、離、斷識者，卽能滅盡於苦。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0039a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0040a" n="0040a"/>
<lb ed="N" n="0040a01"/>
<lb ed="N" n="0040a02"/>
<lb ed="N" n="0040a03"/>
<lb ed="N" n="0040a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二五〕第四　欲貪</cb:mulu><head>〔二五〕第四　欲貪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040001" n="0040001"/></head>
<lb ed="N" n="0040a05"/><p xml:id="pN15p0040a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0040a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0040a06"/><p xml:id="pN15p0040a0601">三</p><p xml:id="pN15p0040a0602" cb:place="inline">「諸比丘！須斷色之欲貪！如是斷色者，卽如斷其根本，截去多羅樹頭，以歸於
<lb ed="N" n="0040a07"/>無，令不生於未來。</p>
<lb ed="N" n="0040a08"/><p xml:id="pN15p0040a0801">四</p><p xml:id="pN15p0040a0802" cb:place="inline">須斷受之欲貪，如是斷受者，卽如斷其根本，截去多羅樹頭，以歸於無，令不
<lb ed="N" n="0040a09"/>生於未來。</p>
<lb ed="N" n="0040a10"/><p xml:id="pN15p0040a1001">五</p><p xml:id="pN15p0040a1002" cb:place="inline">須斷想之欲貪……</p>
<lb ed="N" n="0040a11"/><p xml:id="pN15p0040a1101">六</p><p xml:id="pN15p0040a1102" cb:place="inline">須斷行之欲貪！如是斷行者，卽如斷其根本，截去多羅樹頭，以歸於無，令不
<lb ed="N" n="0040a12"/>生於未來。</p>
<lb ed="N" n="0040a13"/><p xml:id="pN15p0040a1301">七</p><p xml:id="pN15p0040a1302" cb:place="inline">須斷識之欲貪！如是斷識者，卽如斷其根本，截去多羅樹頭，以歸於無，令不
<lb ed="N" n="0040a14"/>生於未來。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0041a" n="0041a"/>
<lb ed="N" n="0041a01"/>
<lb ed="N" n="0041a02"/>
<lb ed="N" n="0041a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二六〕第五　味（一）</cb:mulu><head>〔二六〕第五　味<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041001" n="0041001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0041a04"/><p xml:id="pN15p0041a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0041a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0041a05"/><p xml:id="pN15p0041a0501">三</p><p xml:id="pN15p0041a0502" cb:place="inline">「諸比丘！我昔做菩薩未現正等正覺時，作如是思惟：</p>
<lb ed="N" n="0041a06"/><p xml:id="pN15p0041a0601">四</p><p xml:id="pN15p0041a0602" cb:place="inline">『以何爲色味？以何有過患？以何爲出離耶？以何爲受之……想之……行之
<lb ed="N" n="0041a07"/>……識之味，以何過患，以何爲出離耶？』</p>
<lb ed="N" n="0041a08"/><p xml:id="pN15p0041a0801"><ref cRef="PTS.S.3.28"/>五</p><p xml:id="pN15p0041a0802" cb:place="inline">諸比丘！於此我如是思惟：</p>
<lb ed="N" n="0041a09"/><p xml:id="pN15p0041a0901">六</p><p xml:id="pN15p0041a0902" cb:place="inline">『緣於色而生喜樂，此爲色之味。色是無常、苦而有變壞法，此爲色之過患。
<lb ed="N" n="0041a10"/>調伏色之欲貪，以斷欲愛，此爲色之出離。</p>
<lb ed="N" n="0041a11"/><p xml:id="pN15p0041a1101">七</p><p xml:id="pN15p0041a1102" cb:place="inline">緣於受……</p>
<lb ed="N" n="0041a12"/><p xml:id="pN15p0041a1201">八</p><p xml:id="pN15p0041a1202" cb:place="inline">緣於想……</p>
<lb ed="N" n="0041a13"/><p xml:id="pN15p0041a1301">九</p><p xml:id="pN15p0041a1302" cb:place="inline">緣於行而生喜樂，此爲行之味。行是無常、苦而有變壞法，此爲行之過患。調
<lb ed="N" n="0041a14"/>伏行之欲愛，以斷欲愛，此爲行之出離。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0042a" n="0042a"/>
<lb ed="N" n="0042a01"/><p xml:id="pN15p0042a0101">一〇</p><p xml:id="pN15p0042a0103" cb:place="inline">緣於識而生喜樂，此爲識之味。識是無常、苦而有變壞法。此爲識之過患。
<lb ed="N" n="0042a02"/>調伏識之欲愛，以斷欲愛，此爲識之出離。』</p>
<lb ed="N" n="0042a03"/><p xml:id="pN15p0042a0301">一一</p><p xml:id="pN15p0042a0303" cb:place="inline">諸比丘！我於此五取蘊，未味如是之味，過患爲過患，出離爲出離，未如實
<lb ed="N" n="0042a04"/>證知之時，諸比丘！我於天、魔、梵天之世界、沙門、人、天之衆生界，未稱現等
<lb ed="N" n="0042a05"/>覺之無上正等覺。</p>
<lb ed="N" n="0042a06"/><p xml:id="pN15p0042a0601">一二</p><p xml:id="pN15p0042a0603" cb:place="inline">諸比丘！然則，我於此五取蘊，已味如是之味，過患爲過患，出離爲出離，
<lb ed="N" n="0042a07"/>如實證知故。諸比丘！我於天、魔、梵天之世界、沙門、婆羅門、人、天之衆生界，
<lb ed="N" n="0042a08"/>稱現等覺之無上正等覺。</p>
<lb ed="N" n="0042a09"/><p xml:id="pN15p0042a0901">一三</p><p xml:id="pN15p0042a0903" cb:place="inline">又於我生智、見，我心解脫不動，此乃我之最後生，不再受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0042a10"/>
<lb ed="N" n="0042a11"/>
<lb ed="N" n="0042a12"/>
<lb ed="N" n="0042a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二七〕第六　味（二）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.29"/>〔二七〕第六　味（二）</head>
<lb ed="N" n="0042a14"/><p xml:id="pN15p0042a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0042a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0043a" n="0043a"/>
<lb ed="N" n="0043a01"/><p xml:id="pN15p0043a0101">三</p><p xml:id="pN15p0043a0102" cb:place="inline">「諸比丘！我於色，行味之尋求，證得色之味，以慧善見其色味。</p>
<lb ed="N" n="0043a02"/><p xml:id="pN15p0043a0201">四</p><p xml:id="pN15p0043a0202" cb:place="inline">諸比丘！我於色，行過患之尋求，證得色之過患，以慧善見色之過患。</p>
<lb ed="N" n="0043a03"/><p xml:id="pN15p0043a0301">五</p><p xml:id="pN15p0043a0302" cb:place="inline">諸比丘！我於色，行出離之尋求，證得色之出離，以慧善見色之出離。</p>
<lb ed="N" n="0043a04"/><p xml:id="pN15p0043a0401">六～八</p><p xml:id="pN15p0043a0404" cb:place="inline">諸比丘！我於受……</p>
<lb ed="N" n="0043a05"/><p xml:id="pN15p0043a0501">九～一一</p><p xml:id="pN15p0043a0505" cb:place="inline">諸比丘！我於想……</p>
<lb ed="N" n="0043a06"/><p xml:id="pN15p0043a0601">一二～一四</p><p xml:id="pN15p0043a0606" cb:place="inline">諸比丘！我於行……</p>
<lb ed="N" n="0043a07"/><p xml:id="pN15p0043a0701">一五</p><p xml:id="pN15p0043a0703" cb:place="inline">諸比丘！我於識，行味之尋求，證得識之味，以慧善見識之味。</p>
<lb ed="N" n="0043a08"/><p xml:id="pN15p0043a0801">一六</p><p xml:id="pN15p0043a0803" cb:place="inline">諸比丘！我於識，行過患之尋求，證得識之過患，以慧善見識之過患。</p>
<lb ed="N" n="0043a09"/><p xml:id="pN15p0043a0901">一七</p><p xml:id="pN15p0043a0903" cb:place="inline">諸比丘！我於識，行出離之尋求，證得識之出離，以慧善見識之出離。</p>
<lb ed="N" n="0043a10"/><p xml:id="pN15p0043a1001">一八～一九</p><p xml:id="pN15p0043a1006" cb:place="inline">諸比丘！我於此五取蘊，未以味爲味，以過患爲過患，以出離爲出離，
<lb ed="N" n="0043a11"/>未如實證知之時……稱……</p>
<lb ed="N" n="0043a12"/><p xml:id="pN15p0043a1201">二〇</p><p xml:id="pN15p0043a1203" cb:place="inline">又，於我生知、見，我心解脫不動，此乃我之最後生，更不再受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0043a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二八〕第七　味（三）</cb:mulu><head>〔二八〕味（三）</head>
<lb ed="N" n="0043a14"/><p xml:id="pN15p0043a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0043a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0044a" n="0044a"/>
<lb ed="N" n="0044a01"/><p xml:id="pN15p0044a0101"><ref cRef="PTS.S.3.30"/>三</p><p xml:id="pN15p0044a0102" cb:place="inline">「諸比丘！若無色之味，有情卽不染於色。諸比丘！然則，有色味故，有情染於
<lb ed="N" n="0044a02"/>色。</p>
<lb ed="N" n="0044a03"/><p xml:id="pN15p0044a0301">四</p><p xml:id="pN15p0044a0302" cb:place="inline">諸比丘！若無色之過患，有情卽不厭患於色。諸比丘！然則，有色之過患故，
<lb ed="N" n="0044a04"/>有情厭患於色。</p>
<lb ed="N" n="0044a05"/><p xml:id="pN15p0044a0501">五</p><p xml:id="pN15p0044a0502" cb:place="inline">諸比丘！若無色之出離，有情卽不出離於色。諸比丘！然則，有色之出離故，
<lb ed="N" n="0044a06"/>有情由色出離。</p>
<lb ed="N" n="0044a07"/><p xml:id="pN15p0044a0701">六～八</p><p xml:id="pN15p0044a0704" cb:place="inline">諸比丘！若受……</p>
<lb ed="N" n="0044a08"/><p xml:id="pN15p0044a0801">九～一三</p><p xml:id="pN15p0044a0805" cb:place="inline">諸比丘！若想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0044a09"/><p xml:id="pN15p0044a0901">一四</p><p xml:id="pN15p0044a0903" cb:place="inline">諸比丘！若無行之出離，有情卽不出離於行。諸比丘！然則，有行之出離故，
<lb ed="N" n="0044a10"/>有情由行出離。</p>
<lb ed="N" n="0044a11"/><p xml:id="pN15p0044a1101">一五</p><p xml:id="pN15p0044a1103" cb:place="inline">諸比丘！若無有識之味，有情卽不染於識。諸比丘！然則，有識之味故，有
<lb ed="N" n="0044a12"/>情染於識。</p>
<lb ed="N" n="0044a13"/><p xml:id="pN15p0044a1301">一六</p><p xml:id="pN15p0044a1303" cb:place="inline">諸比丘！若無識之過患，有情卽不厭患於識，諸比丘！然則，有識之過患故，
<lb ed="N" n="0044a14"/>有情厭患於識。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0045a" n="0045a"/>
<lb ed="N" n="0045a01"/><p xml:id="pN15p0045a0101">一七</p><p xml:id="pN15p0045a0103" cb:place="inline">諸比丘！若無識之出離，有情卽不出離於識。諸比丘！然則，有識之出離故，
<lb ed="N" n="0045a02"/>有情由識出離。</p>
<lb ed="N" n="0045a03"/><p xml:id="pN15p0045a0301">一八</p><p xml:id="pN15p0045a0303" cb:place="inline">諸比丘！有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045001" n="0045001"/>於此五取蘊，以味爲味，以過患爲過患，以出離爲出離，而
<lb ed="N" n="0045a04"/><ref cRef="PTS.S.3.31"/>未如實證知之時，諸比丘！有情不出離、離繫、解脫天、魔、梵天之世界、沙門、
<lb ed="N" n="0045a05"/>婆羅門、人、天之衆生界、以住於自在心。</p>
<lb ed="N" n="0045a06"/><p xml:id="pN15p0045a0601">一九</p><p xml:id="pN15p0045a0603" cb:place="inline">諸比丘！然則，有情於此五取蘊，以味爲味，以過患爲過患，以出離爲出離，
<lb ed="N" n="0045a07"/>如實證知故，諸比丘！有情出離、離繫、解脫天、魔、梵天之世界、沙門、婆羅門、
<lb ed="N" n="0045a08"/>人、天之衆生界、以住於自在心。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0045a09"/>
<lb ed="N" n="0045a10"/>
<lb ed="N" n="0045a11"/>
<lb ed="N" n="0045a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔二九〕第八　歡喜</cb:mulu><head>〔二九〕第八　歡喜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045001-1" n="0045001-1"/></head>
<lb ed="N" n="0045a13"/><p xml:id="pN15p0045a1301">一～二</p><p xml:id="pN15p0045a1304" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0045a14"/><p xml:id="pN15p0045a1401">三</p><p xml:id="pN15p0045a1402" cb:place="inline">「諸比丘！若歡喜色者，卽歡喜苦；歡喜苦者，卽未由苦解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0046a" n="0046a"/>
<lb ed="N" n="0046a01"/><p xml:id="pN15p0046a0101">四</p><p xml:id="pN15p0046a0102" cb:place="inline">若歡喜受者……</p>
<lb ed="N" n="0046a02"/><p xml:id="pN15p0046a0201">五</p><p xml:id="pN15p0046a0202" cb:place="inline">若歡喜想者……</p>
<lb ed="N" n="0046a03"/><p xml:id="pN15p0046a0301">六</p><p xml:id="pN15p0046a0302" cb:place="inline">若歡喜行者……</p>
<lb ed="N" n="0046a04"/><p xml:id="pN15p0046a0401">七</p><p xml:id="pN15p0046a0402" cb:place="inline">若歡喜識者，卽歡喜苦；歡喜苦者，卽未由苦解脫。</p>
<lb ed="N" n="0046a05"/><p xml:id="pN15p0046a0501">八</p><p xml:id="pN15p0046a0502" cb:place="inline">諸比丘！不歡喜色者，卽不歡喜苦；不歡喜苦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046002" n="0046002"/>者，卽已由苦解脫。</p>
<lb ed="N" n="0046a06"/><p xml:id="pN15p0046a0601">九</p><p xml:id="pN15p0046a0602" cb:place="inline">不歡喜受者……</p>
<lb ed="N" n="0046a07"/><p xml:id="pN15p0046a0701">一〇</p><p xml:id="pN15p0046a0703" cb:place="inline">不歡喜想者……</p>
<lb ed="N" n="0046a08"/><p xml:id="pN15p0046a0801">一一</p><p xml:id="pN15p0046a0803" cb:place="inline">不歡喜行者……</p>
<lb ed="N" n="0046a09"/><p xml:id="pN15p0046a0901">一二</p><p xml:id="pN15p0046a0903" cb:place="inline">不歡喜識者，卽不歡喜苦；不歡喜苦者，卽已由苦解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0046a10"/>
<lb ed="N" n="0046a11"/>
<lb ed="N" n="0046a12"/>
<lb ed="N" n="0046a13"/>
<lb ed="N" n="0046a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三〇〕第九　生</cb:mulu><head>〔三〇〕第九　生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046001" n="0046001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0047a" n="0047a"/>
<lb ed="N" n="0047a01"/><p xml:id="pN15p0047a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0047a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0047a02"/><p xml:id="pN15p0047a0201"><ref cRef="PTS.S.3.32"/>三</p><p xml:id="pN15p0047a0202" cb:place="inline">「諸比丘！若色之生、住、起、現者，則生苦、住病、現老死。</p>
<lb ed="N" n="0047a03"/><p xml:id="pN15p0047a0301">四～六</p><p xml:id="pN15p0047a0304" cb:place="inline">若受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0047a04"/><p xml:id="pN15p0047a0401">七</p><p xml:id="pN15p0047a0402" cb:place="inline">若識之生、住、起、現者，則生苦、住病、現老死。</p>
<lb ed="N" n="0047a05"/><p xml:id="pN15p0047a0501">八</p><p xml:id="pN15p0047a0502" cb:place="inline">諸比丘！然則，若色之滅、息、沒者，則苦滅、病息、老死沒。</p>
<lb ed="N" n="0047a06"/><p xml:id="pN15p0047a0601">九～一一</p><p xml:id="pN15p0047a0605" cb:place="inline">若受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0047a07"/><p xml:id="pN15p0047a0701">一二</p><p xml:id="pN15p0047a0703" cb:place="inline">若識之滅、息、沒者，則苦滅、病息、老死沒。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0047a08"/>
<lb ed="N" n="0047a09"/>
<lb ed="N" n="0047a10"/>
<lb ed="N" n="0047a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三一〕第十　痛根</cb:mulu><head>〔三一〕第十　痛根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047001" n="0047001"/></head>
<lb ed="N" n="0047a12"/><p xml:id="pN15p0047a1201">一～二</p><p xml:id="pN15p0047a1204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0047a13"/><p xml:id="pN15p0047a1301">三</p><p xml:id="pN15p0047a1302" cb:place="inline">「諸比丘！我將說痛與痛根，且諦聽！</p>
<lb ed="N" n="0047a14"/><p xml:id="pN15p0047a1401">四</p><p xml:id="pN15p0047a1402" cb:place="inline">諸比丘！以何爲痛耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0048a" n="0048a"/>
<lb ed="N" n="0048a01"/><p xml:id="pN15p0048a0101">諸比丘！色是痛，受是痛，想是痛，行是痛，識是痛。諸比丘！此名爲痛。</p>
<lb ed="N" n="0048a02"/><p xml:id="pN15p0048a0201">五</p><p xml:id="pN15p0048a0202" cb:place="inline">諸比丘！以何爲痛根耶？</p>
<lb ed="N" n="0048a03"/><p xml:id="pN15p0048a0301">當來有渴愛，而喜貪俱行，樂著於彼彼，是謂欲愛、有愛、非有愛者。諸比丘！
<lb ed="N" n="0048a04"/>此名爲痛根。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0048a05"/>
<lb ed="N" n="0048a06"/>
<lb ed="N" n="0048a07"/>
<lb ed="N" n="0048a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三二〕第十一　壞法</cb:mulu><head>〔三二〕第十一　壞法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/></head>
<lb ed="N" n="0048a09"/><p xml:id="pN15p0048a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0048a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0048a10"/><p xml:id="pN15p0048a1001">三</p><p xml:id="pN15p0048a1002" cb:place="inline">「諸比丘！我將說壞法與不壞法，且諦聽！</p>
<lb ed="N" n="0048a11"/><p xml:id="pN15p0048a1101">四</p><p xml:id="pN15p0048a1102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲壞法，何爲不壞法耶？</p>
<lb ed="N" n="0048a12"/><p xml:id="pN15p0048a1201"><ref cRef="PTS.S.3.33"/>五</p><p xml:id="pN15p0048a1202" cb:place="inline">諸比丘！色是壞法，彼若滅、息、沒者，則是不壞法。</p>
<lb ed="N" n="0048a13"/><p xml:id="pN15p0048a1301">六</p><p xml:id="pN15p0048a1302" cb:place="inline">受是壞法，彼若滅、息、沒者，則是不壞法。</p>
<lb ed="N" n="0048a14"/><p xml:id="pN15p0048a1401">七</p><p xml:id="pN15p0048a1402" cb:place="inline">想是壞法……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0049a" n="0049a"/>
<lb ed="N" n="0049a01"/><p xml:id="pN15p0049a0101">八</p><p xml:id="pN15p0049a0102" cb:place="inline">行是壞法，彼若滅、息、沒者，則是不壞法。</p>
<lb ed="N" n="0049a02"/><p xml:id="pN15p0049a0201">九</p><p xml:id="pN15p0049a0202" cb:place="inline">識是壞法，彼若滅、息、沒者，則是不壞法。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0049a03"/><p xml:id="pN15p0049a0301">第三重擔品　終</p>
<lb ed="N" n="0049a04"/>
<lb ed="N" n="0049a05"/>
<lb ed="N" n="0049a06"/>
<lb ed="N" n="0049a07"/><p xml:id="pN15p0049a0701">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0049a08"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0049a0801"><l>重擔與徧智</l>
<lb ed="N" n="0049a09"/><l>徧知四欲貪</l>
<lb ed="N" n="0049a10"/><l>味三八歡喜</l>
<lb ed="N" n="0049a11"/><l>生以及痛根</l>
<lb ed="N" n="0049a12"/><l>十一說壞法</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0049a13"/>
<lb ed="N" n="0049a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0050a" n="0050a"/>
<lb ed="N" n="0050a01"/>
<lb ed="N" n="0050a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第四　非汝所應法品</cb:mulu><head>第四　非汝所應法品</head>
<lb ed="N" n="0050a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三三〕第一　非汝應法（一）</cb:mulu><head>〔三三〕第一　非汝應法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050001" n="0050001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0050a04"/><p xml:id="pN15p0050a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0050a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0050a05"/><p xml:id="pN15p0050a0501">三</p><p xml:id="pN15p0050a0502" cb:place="inline">「諸比丘！非汝所應法，當斷，汝等若斷此，此則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0050a06"/><p xml:id="pN15p0050a0601">四</p><p xml:id="pN15p0050a0602" cb:place="inline">諸比丘！以何爲非汝等所應之法耶？</p>
<lb ed="N" n="0050a07"/><p xml:id="pN15p0050a0701">五</p><p xml:id="pN15p0050a0702" cb:place="inline">諸比丘！色爲非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0050a08"/><p xml:id="pN15p0050a0801">六</p><p xml:id="pN15p0050a0802" cb:place="inline">受是非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0050a09"/><p xml:id="pN15p0050a0901">七</p><p xml:id="pN15p0050a0902" cb:place="inline">想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0050a10"/><p xml:id="pN15p0050a1001"><ref cRef="PTS.S.3.34"/>八</p><p xml:id="pN15p0050a1002" cb:place="inline">行是非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0050a11"/><p xml:id="pN15p0050a1101">九</p><p xml:id="pN15p0050a1102" cb:place="inline">識是非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0050a12"/><p xml:id="pN15p0050a1201">一〇</p><p xml:id="pN15p0050a1203" cb:place="inline">諸比丘！譬如祇樹林之草木枝葉，有人或奪、或燒、或隨意處置。汝等作思
<lb ed="N" n="0050a13"/>惟：『人或我等得以或奪、或燒、或隨意處置』否？」</p>
<lb ed="N" n="0050a14"/><p xml:id="pN15p0050a1401">「大德！無有是處。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0051a" n="0051a"/>
<lb ed="N" n="0051a01"/><p xml:id="pN15p0051a0101">所以者何？</p>
<lb ed="N" n="0051a02"/><p xml:id="pN15p0051a0201">大德！此非我等之我，亦非我所故。」</p>
<lb ed="N" n="0051a03"/><p xml:id="pN15p0051a0301">一一</p><p xml:id="pN15p0051a0303" cb:place="inline">「諸比丘！如是之色，非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安
<lb ed="N" n="0051a04"/>樂。受是……想是……行是……識是非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則
<lb ed="N" n="0051a05"/>得利益安樂。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0051a06"/>
<lb ed="N" n="0051a07"/>
<lb ed="N" n="0051a08"/>
<lb ed="N" n="0051a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三四〕第二　非汝所應法（二）</cb:mulu><head>〔三四〕第二　非汝所應法（二）</head>
<lb ed="N" n="0051a10"/><p xml:id="pN15p0051a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0051a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0051a11"/><p xml:id="pN15p0051a1101">三</p><p xml:id="pN15p0051a1102" cb:place="inline">「諸比丘！若非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0051a12"/><p xml:id="pN15p0051a1201">四</p><p xml:id="pN15p0051a1202" cb:place="inline">諸比丘！以何爲非汝等所應之法耶？</p>
<lb ed="N" n="0051a13"/><p xml:id="pN15p0051a1301">五</p><p xml:id="pN15p0051a1302" cb:place="inline">諸比丘！色是非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0051a14"/><p xml:id="pN15p0051a1401">六～八</p><p xml:id="pN15p0051a1404" cb:place="inline">受是非汝等……乃至……想是……行是……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="N" n="0052a01"/><p xml:id="pN15p0052a0101">九</p><p xml:id="pN15p0052a0102" cb:place="inline">識是非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。</p>
<lb ed="N" n="0052a02"/><p xml:id="pN15p0052a0201">一〇</p><p xml:id="pN15p0052a0203" cb:place="inline">諸比丘！若非汝等所應之法，於此當斷，汝等若斷此，則得利益安樂。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0052a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三五〕第三　比丘（一）</cb:mulu><head>〔三五〕第三　比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001" n="0052001"/>（一）</head><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">第〇章</cb:mulu>
<lb ed="N" n="0052a04"/><p xml:id="pN15p0052a0401">一</p><p xml:id="pN15p0052a0402" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0052a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">第一章</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.35"/>第一章</head>
<lb ed="N" n="0052a06"/><p xml:id="pN15p0052a0601">二</p><p xml:id="pN15p0052a0602" cb:place="inline">時，有一比丘，來詣世尊之處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。坐於一面之彼比
<lb ed="N" n="0052a07"/>丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0052a08"/><p xml:id="pN15p0052a0801">三</p><p xml:id="pN15p0052a0802" cb:place="inline">「大德世尊！請爲我略說法要。我從世尊聽法，以獨自靜居不放逸，熱誠精進而
<lb ed="N" n="0052a09"/>住。」</p>
<lb ed="N" n="0052a10"/><p xml:id="pN15p0052a1001">四</p><p xml:id="pN15p0052a1002" cb:place="inline">「比丘！若有所執者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052002" n="0052002"/>，依此有稱，若無所執者，依此非稱也。」</p>
<lb ed="N" n="0052a11"/><p xml:id="pN15p0052a1101">「世尊！〔我〕知矣！善逝！〔我〕知矣！」</p>
<lb ed="N" n="0052a12"/><p xml:id="pN15p0052a1201">五</p><p xml:id="pN15p0052a1202" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0052a13"/><p xml:id="pN15p0052a1301">六</p><p xml:id="pN15p0052a1302" cb:place="inline">「大德！若執著色者，依此有稱。若執著受者，依此有稱。若執著想者，依此有
<lb ed="N" n="0052a14"/>稱。若執著行者，依此有稱。若執著識者，依此有稱。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0053a" n="0053a"/>
<lb ed="N" n="0053a01"/><p xml:id="pN15p0053a0101">七</p><p xml:id="pN15p0053a0102" cb:place="inline">大德！若不執著者，依此非稱，若不執著受……想……行……識者，依此非稱。
<lb ed="N" n="0053a02"/>大德！如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0053a03"/><p xml:id="pN15p0053a0301">八</p><p xml:id="pN15p0053a0302" cb:place="inline">「比丘！善哉！善哉！比丘！善廣解我所略說之義。比丘！若執著色，依此有
<lb ed="N" n="0053a04"/>稱，若執著受……想……行……識，依此有稱。比丘！若不執著色，依此非稱，若
<lb ed="N" n="0053a05"/>不執著受……想……行……識，依此非稱。比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053003" n="0053003"/>！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0053a06"/><p xml:id="pN15p0053a0601"><ref cRef="PTS.S.3.36"/>九</p><p xml:id="pN15p0053a0602" cb:place="inline">時彼比丘，歡喜、隨喜世尊之所說，則從座而起，敬禮右繞世尊而去。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0053a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">第二章</cb:mulu><head>第二章</head>
<lb ed="N" n="0053a08"/><p xml:id="pN15p0053a0801">一〇</p><p xml:id="pN15p0053a0803" cb:place="inline">時，彼比丘獨自靜居，不放逸，熱誠精進而住。不久，善男子是於正當出家，
<lb ed="N" n="0053a09"/>以出家之本意，爲現法究竟無上之梵行，自具足證知現證而住，證知：生已盡、梵
<lb ed="N" n="0053a10"/>行已立、所作已辦、不再受後有。</p>
<lb ed="N" n="0053a11"/><p xml:id="pN15p0053a1101">一一</p><p xml:id="pN15p0053a1103" cb:place="inline">彼比丘則成爲羅漢。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0053a12"/>
<lb ed="N" n="0053a13"/>
<lb ed="N" n="0053a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0054a" n="0054a"/>
<lb ed="N" n="0054a01"/>
<lb ed="N" n="0054a02"/>
<lb ed="N" n="0054a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三六〕第四　比丘（二）</cb:mulu><head>〔三六〕比丘（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/></head>
<lb ed="N" n="0054a04"/><p xml:id="pN15p0054a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0054a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0054a05"/><p xml:id="pN15p0054a0501">二</p><p xml:id="pN15p0054a0502" cb:place="inline">時有一比丘，來詣世尊之處，……乃至……坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0054a06"/><p xml:id="pN15p0054a0601">三</p><p xml:id="pN15p0054a0602" cb:place="inline">「大德世尊！請爲我略說法要，我由聞依於世尊法，獨自靜居不放逸，熱誠精進
<lb ed="N" n="0054a07"/>而住。」</p>
<lb ed="N" n="0054a08"/><p xml:id="pN15p0054a0801">四</p><p xml:id="pN15p0054a0802" cb:place="inline">「比丘！若有執處，則令比知，若令有所比知，依此而有稱。若無所執，則不令
<lb ed="N" n="0054a09"/>比知，若無所比知，此非有稱。」</p>
<lb ed="N" n="0054a10"/><p xml:id="pN15p0054a1001">「世尊！〔我〕知矣，善逝！〔我〕知矣！」</p>
<lb ed="N" n="0054a11"/><p xml:id="pN15p0054a1101">五</p><p xml:id="pN15p0054a1102" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0054a12"/><p xml:id="pN15p0054a1201">六</p><p xml:id="pN15p0054a1202" cb:place="inline">「大德！若執色者，則令比知，若令有所比知，依此而有稱。若執受……想……
<lb ed="N" n="0054a13"/>行……識者，則令比知，若令有所比知，依此而有稱。</p>
<lb ed="N" n="0054a14"/><p xml:id="pN15p0054a1401"><ref cRef="PTS.S.3.37"/>七</p><p xml:id="pN15p0054a1402" cb:place="inline">大德！若不執色者，則不令比知，若無所比知，依此則非有稱。若不執受……
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0055a" n="0055a"/>
<lb ed="N" n="0055a01"/>想……行……識者，則不令比知，若不令比知者，則無所有，依此而非有稱。大德！
<lb ed="N" n="0055a02"/>我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0055a03"/><p xml:id="pN15p0055a0301">八</p><p xml:id="pN15p0055a0302" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！善廣解我所略說之義。比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055002" n="0055002"/>！若執色者，則令比知，若
<lb ed="N" n="0055a04"/>有所比知者，依此而有稱。若執受……想……行……識者，則令比知，若有所比知
<lb ed="N" n="0055a05"/>者，依此而有稱。比丘！若不執色者，則不令比知，若無所比知者，依此而非有稱。
<lb ed="N" n="0055a06"/>若不執受……想……行……識者，則不令比知，若無所比知者，依此而非有稱。比
<lb ed="N" n="0055a07"/>丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0055a08"/><p xml:id="pN15p0055a0801">九</p><p xml:id="pN15p0055a0802" cb:place="inline">時，彼比丘歡喜，隨喜世尊之所說，則從座而起，敬禮、右繞世尊而去。</p>
<lb ed="N" n="0055a09"/><p xml:id="pN15p0055a0901">一〇</p><p xml:id="pN15p0055a0903" cb:place="inline">時，彼比丘獨自靜居，不放逸，熱誠精進而住……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0055a10"/><p xml:id="pN15p0055a1001">一一</p><p xml:id="pN15p0055a1003" cb:place="inline">彼比丘成爲阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0055a11"/>
<lb ed="N" n="0055a12"/>
<lb ed="N" n="0055a13"/>
<lb ed="N" n="0055a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0056a" n="0056a"/>
<lb ed="N" n="0056a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三七〕第五　阿難（一）</cb:mulu><head>〔三七〕第五　阿難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056001" n="0056001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0056a02"/><p xml:id="pN15p0056a0201">一</p><p xml:id="pN15p0056a0202" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0056a03"/><p xml:id="pN15p0056a0301">二</p><p xml:id="pN15p0056a0302" cb:place="inline">時，具壽阿難……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0056a04"/><p xml:id="pN15p0056a0401">三</p><p xml:id="pN15p0056a0402" cb:place="inline">一面坐時，世尊言具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0056a05"/><p xml:id="pN15p0056a0501">「阿難！若有向汝如是問：『友阿難！於何等之法，知生、知滅、知住之異耶？』
<lb ed="N" n="0056a06"/>阿難！若如是問，汝應如何作答耶？」</p>
<lb ed="N" n="0056a07"/><p xml:id="pN15p0056a0701"><ref cRef="PTS.S.3.38"/>四</p><p xml:id="pN15p0056a0702" cb:place="inline">「大德！若有如是問我：『友阿難！於何等之法，知生、知滅、知住之異耶？』
<lb ed="N" n="0056a08"/>大德！若如是問，我應如是作答：</p>
<lb ed="N" n="0056a09"/><p xml:id="pN15p0056a0901">五</p><p xml:id="pN15p0056a0902" cb:place="inline">『友！於色，知生、知滅、知住之異。於受……於想……於行……於識知生、
<lb ed="N" n="0056a10"/>知滅、知住之異。友！於此等之諸法，知生、知滅、知住之異。』大德！若如是問，
<lb ed="N" n="0056a11"/>我應如是作答。」</p>
<lb ed="N" n="0056a12"/><p xml:id="pN15p0056a1201">六</p><p xml:id="pN15p0056a1202" cb:place="inline">「阿難！善哉、善哉！阿難！於色，知生、知滅、知住之異。於受……於想……
<lb ed="N" n="0056a13"/>於行……於識，知生、知滅、知住之異。阿難！於此等之法，知生、知滅、知住之
<lb ed="N" n="0056a14"/>異。阿難！若如是問、汝應如是作答。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0057a" n="0057a"/>
<lb ed="N" n="0057a01"/>
<lb ed="N" n="0057a02"/>
<lb ed="N" n="0057a03"/>
<lb ed="N" n="0057a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三八〕第六　阿難（二）</cb:mulu><head>〔三八〕第六　阿難（二）</head>
<lb ed="N" n="0057a05"/><p xml:id="pN15p0057a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0057a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……園……乃至……時，具壽阿難……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0057a06"/><p xml:id="pN15p0057a0601">三</p><p xml:id="pN15p0057a0602" cb:place="inline">坐於一面時，世尊謂於具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0057a07"/><p xml:id="pN15p0057a0701">「阿難若有如是問汝：『友阿難！於過去何等之法，知生、知滅、知住之異耶？於未
<lb ed="N" n="0057a08"/>來何等之法知生、知滅、知住之異耶？於現在何等之法，知生、知滅、知住之異耶？』
<lb ed="N" n="0057a09"/>阿難！若如是問，汝應如何作答耶？」</p>
<lb ed="N" n="0057a10"/><p xml:id="pN15p0057a1001">四</p><p xml:id="pN15p0057a1002" cb:place="inline">「大德！若有如是問我：『友阿難！於過去何等之法，知生、知滅、知住之異
<lb ed="N" n="0057a11"/><ref cRef="PTS.S.3.39"/>耶？於未來何等之法知生、知滅、知住之異耶？於現在何等之法，知生、知滅、知
<lb ed="N" n="0057a12"/>住之異耶？』大德！若如是問者，我應如是答：</p>
<lb ed="N" n="0057a13"/><p xml:id="pN15p0057a1301">五</p><p xml:id="pN15p0057a1302" cb:place="inline">『友！於過去、已滅、已壞之色，知生、知滅、知住之異。於過去、已滅、已
<lb ed="N" n="0057a14"/>壞之受，知生、知滅、知住之異……想……行……於過去、已滅、已壞之識，知生、
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0058a" n="0058a"/>
<lb ed="N" n="0058a01"/>知滅、知住之異。友！於此等之諸法，知生、知滅、知住之異。</p>
<lb ed="N" n="0058a02"/><p xml:id="pN15p0058a0201">六</p><p xml:id="pN15p0058a0202" cb:place="inline">友！於未生、未現之色，知生、知滅、知住之異……乃至……於未來、未現之
<lb ed="N" n="0058a03"/>識，知生、知滅、知住之異。友！於此等之諸法，知生、知滅、知住之異。</p>
<lb ed="N" n="0058a04"/><p xml:id="pN15p0058a0401">七</p><p xml:id="pN15p0058a0402" cb:place="inline">友！於已生、已現之色知生、知滅、知住之異……乃至……於已生、已現之識
<lb ed="N" n="0058a05"/>知生、知滅、知住之異。友！於此等之諸法知生、知滅、知住之異。』大德！若如
<lb ed="N" n="0058a06"/>是問，我應如是作答。」</p>
<lb ed="N" n="0058a07"/><p xml:id="pN15p0058a0701"><ref cRef="PTS.S.3.40"/>八</p><p xml:id="pN15p0058a0702" cb:place="inline">「阿難！善哉、善哉！阿難！於過去、已滅、已壞之色知生、知滅、知住之異……
<lb ed="N" n="0058a08"/>於受……於想……於行……於過去、已滅、已壞之識知生、知滅、知住之異。阿難！
<lb ed="N" n="0058a09"/>於此等之諸法，知生、知滅、知住之異。</p>
<lb ed="N" n="0058a10"/><p xml:id="pN15p0058a1001">九</p><p xml:id="pN15p0058a1002" cb:place="inline">阿難！於未生、未現之色，知生、知滅、知住之異……於受……於想……於行
<lb ed="N" n="0058a11"/>……於未生、未現之識，知生、知滅、知住之異。阿難於此之諸法，知生、知滅、
<lb ed="N" n="0058a12"/>知住之異。</p>
<lb ed="N" n="0058a13"/><p xml:id="pN15p0058a1301">一〇</p><p xml:id="pN15p0058a1303" cb:place="inline">阿難！於已生、已現之色知生、知滅，知住之異……於受……於想……於行
<lb ed="N" n="0058a14"/>……於已生、已現之識，知生、知滅、知住之異。阿難！於此等之諸法知生、知滅、
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0059a" n="0059a"/>
<lb ed="N" n="0059a01"/>知住之異。</p>
<lb ed="N" n="0059a02"/><p xml:id="pN15p0059a0201">一一</p><p xml:id="pN15p0059a0203" cb:place="inline">阿難！若如是問，汝應如是作答。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0059a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔三九〕第七　隨法（一）</cb:mulu><head>〔三九〕第七　隨法（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059001" n="0059001"/></head>
<lb ed="N" n="0059a04"/><p xml:id="pN15p0059a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0059a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0059a05"/><p xml:id="pN15p0059a0501">三</p><p xml:id="pN15p0059a0502" cb:place="inline">「諸比丘！向法隨法比丘，得此隨法。〔謂：〕於色多厭患而住，於受多厭患而
<lb ed="N" n="0059a06"/>住，於想多厭患而住，於行多厭患而住，於識多厭患而住。</p>
<lb ed="N" n="0059a07"/><p xml:id="pN15p0059a0701">四</p><p xml:id="pN15p0059a0702" cb:place="inline">彼於色多厭患而住，於受……想……行……識多厭患而住者，則徧知於色，徧
<lb ed="N" n="0059a08"/>知受……想……行……識。</p>
<lb ed="N" n="0059a09"/><p xml:id="pN15p0059a0901"><ref cRef="PTS.S.3.41"/>五</p><p xml:id="pN15p0059a0902" cb:place="inline">彼徧知於色，徧知於受……想……行……識者，則由色解脫，由受……想……
<lb ed="N" n="0059a10"/>行……識解脫。由生、老、死、愁、悲、苦、憂、惱解脫，由苦解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0059a11"/>
<lb ed="N" n="0059a12"/>
<lb ed="N" n="0059a13"/>
<lb ed="N" n="0059a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四〇〕第八　隨法（二）</cb:mulu><head>〔四〇〕第八　隨法（二）</head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0060a" n="0060a"/>
<lb ed="N" n="0060a01"/><p xml:id="pN15p0060a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0060a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0060a02"/><p xml:id="pN15p0060a0201">三～五</p><p xml:id="pN15p0060a0204" cb:place="inline">「諸比丘！向法隨法之比丘，得此隨法。〔謂：〕於色觀無常而住，……乃
<lb ed="N" n="0060a03"/>至……由苦解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0060a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四一〕第九　隨法（三）</cb:mulu><head>〔四一〕第九　隨法（三）</head>
<lb ed="N" n="0060a05"/><p xml:id="pN15p0060a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0060a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0060a06"/><p xml:id="pN15p0060a0601">三～五</p><p xml:id="pN15p0060a0604" cb:place="inline">「諸比丘！於法隨法……乃至……於色觀苦而住……乃至……由苦解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0060a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四二〕第十　隨法（四）</cb:mulu><head>〔四二〕第十　隨法（四）</head>
<lb ed="N" n="0060a08"/><p xml:id="pN15p0060a0801">一～二</p><p xml:id="pN15p0060a0804" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0060a09"/><p xml:id="pN15p0060a0901">三</p><p xml:id="pN15p0060a0902" cb:place="inline">「諸比丘！向法隨法之比丘，得此隨法。〔謂：〕於色觀無我而住，於受……於
<lb ed="N" n="0060a10"/>想……於行……於識觀無我而住。</p>
<lb ed="N" n="0060a11"/><p xml:id="pN15p0060a1101">四</p><p xml:id="pN15p0060a1102" cb:place="inline">彼於色觀無我而住……乃至……徧知色、徧知受……想……行……識。</p>
<lb ed="N" n="0060a12"/><p xml:id="pN15p0060a1201">五</p><p xml:id="pN15p0060a1202" cb:place="inline">彼徧知於色，徧知於受……想……行……識者，則由色解脫，由受……想……
<lb ed="N" n="0060a13"/>行……識解脫，由生、老、死、愁、悲、苦、憂惱解脫，由苦解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0060a14"/><p xml:id="pN15p0060a1401">第四汝所應品〔終〕</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0061a" n="0061a"/>
<lb ed="N" n="0061a01"/><p xml:id="pN15p0061a0101"><ref cRef="PTS.S.3.42"/>攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0061a02"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0061a0201"><l>非汝所應二</l>
<lb ed="N" n="0061a03"/><l>比丘亦有二</l>
<lb ed="N" n="0061a04"/><l>阿難同是二</l>
<lb ed="N" n="0061a05"/><l>說隨法爲四</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0061a06"/>
<lb ed="N" n="0061a07"/>
<lb ed="N" n="0061a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第五　自洲品</cb:mulu><head>第五　自洲品</head>
<lb ed="N" n="0061a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四三〕第一　自洲</cb:mulu><head>〔四三〕第一　自洲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061001" n="0061001"/></head>
<lb ed="N" n="0061a10"/><p xml:id="pN15p0061a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0061a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0061a11"/><p xml:id="pN15p0061a1101">三</p><p xml:id="pN15p0061a1102" cb:place="inline">「諸比丘！以自爲洲，以自爲依，不爲異依，以法爲洲，以法爲依，不爲異依而
<lb ed="N" n="0061a12"/>住。</p>
<lb ed="N" n="0061a13"/><p xml:id="pN15p0061a1301">四</p><p xml:id="pN15p0061a1302" cb:place="inline">諸比丘！以自爲洲，以自爲依，不爲異依，以法爲洲，以法爲依，不爲異依而
<lb ed="N" n="0061a14"/>住。應如理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061002" n="0061002"/>觀察：愁、悲、苦、憂、惱由何而生？由何而現耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0062a" n="0062a"/>
<lb ed="N" n="0062a01"/><p xml:id="pN15p0062a0101">五</p><p xml:id="pN15p0062a0102" cb:place="inline">諸比丘！愁、悲、苦、憂、惱由何而生？由何而現耶？</p>
<lb ed="N" n="0062a02"/><p xml:id="pN15p0062a0201">六</p><p xml:id="pN15p0062a0202" cb:place="inline">諸比丘！於此處有無聞之凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不
<lb ed="N" n="0062a03"/>見善知識，不知善知識之法，不順善知識之法。以觀色是我，我以色有，我中有色，
<lb ed="N" n="0062a04"/>色中有我。彼人於色變易、變異。彼人因有色之變易、變異而生愁、悲、苦、憂、
<lb ed="N" n="0062a05"/>惱。</p>
<lb ed="N" n="0062a06"/><p xml:id="pN15p0062a0601">七</p><p xml:id="pN15p0062a0602" cb:place="inline">觀受是我，我以受有，受中有我，我中有受。彼人於受變易、變異。彼人因有
<lb ed="N" n="0062a07"/>受之變易、變異而生愁、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0062a08"/><p xml:id="pN15p0062a0801">八</p><p xml:id="pN15p0062a0802" cb:place="inline">觀想是我……</p>
<lb ed="N" n="0062a09"/><p xml:id="pN15p0062a0901">九</p><p xml:id="pN15p0062a0902" cb:place="inline">觀行是我……</p>
<lb ed="N" n="0062a10"/><p xml:id="pN15p0062a1001">一〇</p><p xml:id="pN15p0062a1003" cb:place="inline">觀識是我，我以識有，我中有識，識中有我、彼人於識變易、變異。彼人因
<lb ed="N" n="0062a11"/><ref cRef="PTS.S.3.43"/>有色之變易、變異而生愁、悲、苦、憂、惱。</p>
<lb ed="N" n="0062a12"/><p xml:id="pN15p0062a1201">一一</p><p xml:id="pN15p0062a1203" cb:place="inline">諸比丘！於色知無常、變易、離欲、滅盡。前色以及現在一切色，皆是無常、
<lb ed="N" n="0062a13"/>苦而有變易之法，如是以如實正慧觀者，則愁、悲、苦、憂、惱斷。令斷彼等故不
<lb ed="N" n="0062a14"/>恐懼，不恐懼故樂住，名樂住比丘，爲一向涅槃者。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0063a" n="0063a"/>
<lb ed="N" n="0063a01"/><p xml:id="pN15p0063a0101">一二</p><p xml:id="pN15p0063a0103" cb:place="inline">諸比丘！於受知無常、變易、離欲、滅盡。前受以及現在一切受，皆是無常、
<lb ed="N" n="0063a02"/>苦變易之法，如是以如實正慧作觀，則愁、悲、苦、憂、惱斷。令斷彼等故不恐懼，
<lb ed="N" n="0063a03"/>不恐懼故樂住，名樂住比丘，爲一向涅槃者。</p>
<lb ed="N" n="0063a04"/><p xml:id="pN15p0063a0401">一三</p><p xml:id="pN15p0063a0403" cb:place="inline">諸比丘！於想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0063a05"/><p xml:id="pN15p0063a0501">一四</p><p xml:id="pN15p0063a0503" cb:place="inline">諸比丘！於行知無常、變易、離欲、滅盡。前行以及現在一切行，皆是無常、
<lb ed="N" n="0063a06"/>苦變易之法，如是以如實正慧觀者，則愁、悲、苦、憂、惱斷。令斷彼等故不恐懼，
<lb ed="N" n="0063a07"/>不恐懼故樂住，名樂住比丘，爲一向涅槃者。</p>
<lb ed="N" n="0063a08"/><p xml:id="pN15p0063a0801">一五</p><p xml:id="pN15p0063a0803" cb:place="inline">諸比丘！於識知無常、變易、離欲、滅盡。前識以及現在一切識，皆是無常、
<lb ed="N" n="0063a09"/>苦變易之法，如是以如實正慧觀者，則愁、悲、苦、憂、惱斷。令斷彼等故不恐懼，
<lb ed="N" n="0063a10"/>不恐懼故樂住，名樂住比丘，爲一向涅槃者。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0063a11"/>
<lb ed="N" n="0063a12"/>
<lb ed="N" n="0063a13"/>
<lb ed="N" n="0063a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0064a" n="0064a"/>
<lb ed="N" n="0064a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四四〕第二　道</cb:mulu><head>〔四四〕第二　道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064001" n="0064001"/></head>
<lb ed="N" n="0064a02"/><p xml:id="pN15p0064a0201">一～二</p><p xml:id="pN15p0064a0204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0064a03"/><p xml:id="pN15p0064a0301"><ref cRef="PTS.S.3.44"/>三</p><p xml:id="pN15p0064a0302" cb:place="inline">「諸比丘！我爲汝等說順有身集起之〔道〕與順有身滅盡之道，且諦聽！</p>
<lb ed="N" n="0064a04"/><p xml:id="pN15p0064a0401">四</p><p xml:id="pN15p0064a0402" cb:place="inline">諸比丘！何爲順有身集起之道耶？</p>
<lb ed="N" n="0064a05"/><p xml:id="pN15p0064a0501">五</p><p xml:id="pN15p0064a0502" cb:place="inline">諸比丘！此處有無聞之凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不見
<lb ed="N" n="0064a06"/>善知識，不知善知識之法，不順善知識之法。觀色是我，我以色有，我中有色，色
<lb ed="N" n="0064a07"/>中有我。</p>
<lb ed="N" n="0064a08"/><p xml:id="pN15p0064a0801">六～八</p><p xml:id="pN15p0064a0804" cb:place="inline">觀受……想……行</p>
<lb ed="N" n="0064a09"/><p xml:id="pN15p0064a0901">九</p><p xml:id="pN15p0064a0902" cb:place="inline">觀識是我，我以識有，我中有識，識中有我。</p>
<lb ed="N" n="0064a10"/><p xml:id="pN15p0064a1001">一〇</p><p xml:id="pN15p0064a1003" cb:place="inline">諸比丘！此名順有身集起之道，爲順有身集起之道。諸比丘！故於此處此義
<lb ed="N" n="0064a11"/>卽說見順苦集之觀。</p>
<lb ed="N" n="0064a12"/><p xml:id="pN15p0064a1201">一一</p><p xml:id="pN15p0064a1203" cb:place="inline">諸比丘！何爲順有身滅盡之道耶？</p>
<lb ed="N" n="0064a13"/><p xml:id="pN15p0064a1301">一二</p><p xml:id="pN15p0064a1303" cb:place="inline">諸比丘！此處有有聞之聖弟子，見聖人，知聖人之法，善順聖人之法；見善
<lb ed="N" n="0064a14"/>知識，知善知識之法，善順善知識之法，不觀色是我，我以色有，我中有色，色中
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0065a" n="0065a"/>
<lb ed="N" n="0065a01"/>有我。</p>
<lb ed="N" n="0065a02"/><p xml:id="pN15p0065a0201">一三～一五</p><p xml:id="pN15p0065a0206" cb:place="inline">不觀受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0065a03"/><p xml:id="pN15p0065a0301">一六</p><p xml:id="pN15p0065a0303" cb:place="inline">不觀識是我、我以識有，我中有識，識中有我。</p>
<lb ed="N" n="0065a04"/><p xml:id="pN15p0065a0401">一七</p><p xml:id="pN15p0065a0403" cb:place="inline">諸比丘！此名順有身滅盡之道，爲順有身滅盡之道。諸比丘！故於此處、此
<lb ed="N" n="0065a05"/>義卽說見順苦滅之觀。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0065a06"/>
<lb ed="N" n="0065a07"/>
<lb ed="N" n="0065a08"/>
<lb ed="N" n="0065a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四五〕第三　無常（一）</cb:mulu><head>〔四五〕第三　無常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065001" n="0065001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0065a10"/><p xml:id="pN15p0065a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0065a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0065a11"/><p xml:id="pN15p0065a1101"><ref cRef="PTS.S.3.45"/>三</p><p xml:id="pN15p0065a1102" cb:place="inline">「諸比丘！色是無常，無常者則苦，苦者則無我。無我者，此則非我所，此非我，
<lb ed="N" n="0065a12"/>此非我體。應如是以正慧如實觀之。以如是正慧如實觀者，其心則無所取而離諸漏、
<lb ed="N" n="0065a13"/>解脫。</p>
<lb ed="N" n="0065a14"/><p xml:id="pN15p0065a1401">四～六</p><p xml:id="pN15p0065a1404" cb:place="inline">受是……想是……行是……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0066a" n="0066a"/>
<lb ed="N" n="0066a01"/><p xml:id="pN15p0066a0101">七</p><p xml:id="pN15p0066a0102" cb:place="inline">識是無常，無常者……其心則無所取而離諸漏、解脫。</p>
<lb ed="N" n="0066a02"/><p xml:id="pN15p0066a0201">八</p><p xml:id="pN15p0066a0202" cb:place="inline">諸比丘！若於色界，比丘之心無所取而離諸漏、解脫……於受界……想界……
<lb ed="N" n="0066a03"/>行界……於識界，比丘之心無所取而離諸漏、解脫者，令解脫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066002" n="0066002"/>故久住，久住故知
<lb ed="N" n="0066a04"/>足，知足故不恐懼，不恐懼而自般涅槃。知：生已盡、梵行已立、所作已辦、不受
<lb ed="N" n="0066a05"/>後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0066a06"/>
<lb ed="N" n="0066a07"/>
<lb ed="N" n="0066a08"/>
<lb ed="N" n="0066a09"/>
<lb ed="N" n="0066a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四六〕第四　無常（二）</cb:mulu><head>〔四六〕第四　無常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066001" n="0066001"/>（二）</head>
<lb ed="N" n="0066a11"/><p xml:id="pN15p0066a1101">一～二</p><p xml:id="pN15p0066a1104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0066a12"/><p xml:id="pN15p0066a1201">三</p><p xml:id="pN15p0066a1202" cb:place="inline">「諸比丘！色是無常，無常者則苦，苦者則無我，無我者，此則非我所，此非我，
<lb ed="N" n="0066a13"/>此非我體。應如是以正慧如實觀之。</p>
<lb ed="N" n="0066a14"/><p xml:id="pN15p0066a1401">四～六</p><p xml:id="pN15p0066a1404" cb:place="inline">受是……想是……行是……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0067a" n="0067a"/>
<lb ed="N" n="0067a01"/><p xml:id="pN15p0067a0101">七</p><p xml:id="pN15p0067a0102" cb:place="inline">識是無常，無常者則苦，苦者則無我，無我者則此非我所，此非我，此非我體。
<lb ed="N" n="0067a02"/>應如是以正慧如實觀。</p>
<lb ed="N" n="0067a03"/><p xml:id="pN15p0067a0301">八</p><p xml:id="pN15p0067a0302" cb:place="inline">如是以正慧如實觀者，則不隨前邊之見，不隨前邊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067002" n="0067002"/>之見者，
<lb ed="N" n="0067a04"/><ref cRef="PTS.S.3.46"/>則不隨後邊之見，不隨後邊之見者，則不執拗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067003" n="0067003"/>妄取，不執拗妄取者，於色……
<lb ed="N" n="0067a05"/>受……想……行……識則心無所取而離諸漏、解脫，解脫故久住，久住故知足，知
<lb ed="N" n="0067a06"/>足故不恐懼，不恐懼而自般涅槃。知生已盡……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0067a07"/>
<lb ed="N" n="0067a08"/>
<lb ed="N" n="0067a09"/>
<lb ed="N" n="0067a10"/>
<lb ed="N" n="0067a11"/>
<lb ed="N" n="0067a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四七〕第五　觀見</cb:mulu><head>〔四七〕第五　觀見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067001" n="0067001"/></head>
<lb ed="N" n="0067a13"/><p xml:id="pN15p0067a1301">一～二</p><p xml:id="pN15p0067a1304" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0067a14"/><p xml:id="pN15p0067a1401">三</p><p xml:id="pN15p0067a1402" cb:place="inline">「諸比丘！一類之沙門、婆羅門，觀種種有我之觀見，彼等皆觀五取蘊，或觀其
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0068a" n="0068a"/>
<lb ed="N" n="0068a01"/>隨一。</p>
<lb ed="N" n="0068a02"/><p xml:id="pN15p0068a0201">四</p><p xml:id="pN15p0068a0202" cb:place="inline">以何爲五耶？</p>
<lb ed="N" n="0068a03"/><p xml:id="pN15p0068a0301">諸比丘！此處有無聞之凡夫，不見聖人……乃至……不順善知識之法。觀我是色，
<lb ed="N" n="0068a04"/>我以色有，我中有色，色中有我……觀受……想……行……識是我，我以識有，我
<lb ed="N" n="0068a05"/>中有識，識中有我。有如是觀見，謂不離<anchor xml:id="nkr_note_orig_0068002" n="0068002"/>我。</p>
<lb ed="N" n="0068a06"/><p xml:id="pN15p0068a0601">五</p><p xml:id="pN15p0068a0602" cb:place="inline">諸比丘！又謂不離我者，則有諸根之入，〔謂〕眼根、耳根、鼻根、舌根、身根
<lb ed="N" n="0068a07"/>是。</p>
<lb ed="N" n="0068a08"/><p xml:id="pN15p0068a0801">六</p><p xml:id="pN15p0068a0802" cb:place="inline">諸比丘！有意、有法、有無明界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0068003" n="0068003"/>，觸於無明觸所生之所受之無聞凡夫，思惟
<lb ed="N" n="0068a09"/>我，思惟此是我。思惟有，思惟無，思惟有色，思惟無色，思惟有想，思惟無想，
<lb ed="N" n="0068a10"/>思惟非想非非想。</p>
<lb ed="N" n="0068a11"/><p xml:id="pN15p0068a1101"><ref cRef="PTS.S.3.47"/>七</p><p xml:id="pN15p0068a1102" cb:place="inline">諸比丘！亦卽於其處住於五根。然則，有聞之聖弟子斷無明而生明。彼人離無
<lb ed="N" n="0068a12"/>明而生明故，不思惟我，不思惟此是我，不思惟有，不思惟無，不思惟有色……無
<lb ed="N" n="0068a13"/>色……有想……無想……非想非非想。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0068a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0069a" n="0069a"/>
<lb ed="N" n="0069a01"/>
<lb ed="N" n="0069a02"/>
<lb ed="N" n="0069a03"/>
<lb ed="N" n="0069a04"/>
<lb ed="N" n="0069a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四八〕第六　蘊</cb:mulu><head>〔四八〕第六　蘊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0069001" n="0069001"/></head>
<lb ed="N" n="0069a06"/><p xml:id="pN15p0069a0601">一～二</p><p xml:id="pN15p0069a0604" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0069a07"/><p xml:id="pN15p0069a0701">三</p><p xml:id="pN15p0069a0702" cb:place="inline">「諸比丘！我爲汝等說五蘊及五取蘊，且諦聽！</p>
<lb ed="N" n="0069a08"/><p xml:id="pN15p0069a0801">四</p><p xml:id="pN15p0069a0802" cb:place="inline">諸比丘！以何爲五取蘊耶？</p>
<lb ed="N" n="0069a09"/><p xml:id="pN15p0069a0901">五</p><p xml:id="pN15p0069a0902" cb:place="inline">諸比丘！所有色之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近者，
<lb ed="N" n="0069a10"/>名爲色蘊。</p>
<lb ed="N" n="0069a11"/><p xml:id="pN15p0069a1101">六～七</p><p xml:id="pN15p0069a1104" cb:place="inline">所有受之……所有想之……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0069a12"/><p xml:id="pN15p0069a1201">八</p><p xml:id="pN15p0069a1202" cb:place="inline">所有行之過去、未來、現在、內、外、粗、細……乃至……名爲行蘊。</p>
<lb ed="N" n="0069a13"/><p xml:id="pN15p0069a1301">九</p><p xml:id="pN15p0069a1302" cb:place="inline">所有識之過去、未來、現在、內、粗、細、劣、勝、遠、近者，名爲識蘊。</p>
<lb ed="N" n="0069a14"/><p xml:id="pN15p0069a1401">一〇</p><p xml:id="pN15p0069a1403" cb:place="inline">諸比丘！此等名爲五蘊。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0070a" n="0070a"/>
<lb ed="N" n="0070a01"/><p xml:id="pN15p0070a0101">一一</p><p xml:id="pN15p0070a0103" cb:place="inline">諸比丘！何爲五取蘊耶？</p>
<lb ed="N" n="0070a02"/><p xml:id="pN15p0070a0201">一二</p><p xml:id="pN15p0070a0203" cb:place="inline">諸比丘！所有色之過去、未來、現在……乃至……遠、近而有漏、所取者，
<lb ed="N" n="0070a03"/>名爲色取蘊。</p>
<lb ed="N" n="0070a04"/><p xml:id="pN15p0070a0401">一三～一五</p><p xml:id="pN15p0070a0406" cb:place="inline">所有受之……乃至……遠、近而有漏、所取者，名爲受取蘊。所有想
<lb ed="N" n="0070a05"/>之……乃至……所有行之……乃至……有漏、所取者，名爲想取蘊。</p>
<lb ed="N" n="0070a06"/><p xml:id="pN15p0070a0601"><ref cRef="PTS.S.3.48"/>一六</p><p xml:id="pN15p0070a0603" cb:place="inline">所有識之過去、未來、現在……乃至……遠、近而有漏、所取者，名爲識取
<lb ed="N" n="0070a07"/>蘊。</p>
<lb ed="N" n="0070a08"/><p xml:id="pN15p0070a0801">一七</p><p xml:id="pN15p0070a0803" cb:place="inline">諸比丘！此等名爲五取蘊。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0070a09"/>
<lb ed="N" n="0070a10"/>
<lb ed="N" n="0070a11"/>
<lb ed="N" n="0070a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔四九〕第七　輸屢那（一）</cb:mulu><head>〔四九〕輸屢那（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0070001" n="0070001"/></head>
<lb ed="N" n="0070a13"/><p xml:id="pN15p0070a1301">一</p><p xml:id="pN15p0070a1302" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林迦蘭陀園。</p>
<lb ed="N" n="0070a14"/><p xml:id="pN15p0070a1401">二</p><p xml:id="pN15p0070a1402" cb:place="inline">時，有居士子輸屢那，來詣世尊之住處。詣而……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0071a" n="0071a"/>
<lb ed="N" n="0071a01"/><p xml:id="pN15p0071a0101">三</p><p xml:id="pN15p0071a0102" cb:place="inline">一面坐時，世尊謂於居士子輸屢那曰：</p>
<lb ed="N" n="0071a02"/><p xml:id="pN15p0071a0201">四</p><p xml:id="pN15p0071a0202" cb:place="inline">「輸屢那！若諸沙門、婆羅門，以無常、苦，變易法之色，觀我是勝，觀我是等，
<lb ed="N" n="0071a03"/>觀我是劣者，如何得非不見如實耶？</p>
<lb ed="N" n="0071a04"/><p xml:id="pN15p0071a0401">五</p><p xml:id="pN15p0071a0402" cb:place="inline">以無常、苦，變易法之受，觀我是勝，觀我是等，觀我是劣者，如何得非不見
<lb ed="N" n="0071a05"/>如實耶？</p>
<lb ed="N" n="0071a06"/><p xml:id="pN15p0071a0601">六</p><p xml:id="pN15p0071a0602" cb:place="inline">以無常、苦，變易法之想……</p>
<lb ed="N" n="0071a07"/><p xml:id="pN15p0071a0701">七</p><p xml:id="pN15p0071a0702" cb:place="inline">以無常、苦，變易法之行，觀我是勝，觀我是等，觀我是劣者，如何得非不見
<lb ed="N" n="0071a08"/>如實耶？</p>
<lb ed="N" n="0071a09"/><p xml:id="pN15p0071a0901">八</p><p xml:id="pN15p0071a0902" cb:place="inline">以無常、苦、變易法之識，觀我是勝，觀我是等，觀我是劣者，如何得非不見
<lb ed="N" n="0071a10"/>如實耶？</p>
<lb ed="N" n="0071a11"/><p xml:id="pN15p0071a1101"><ref cRef="PTS.S.3.49"/>九</p><p xml:id="pN15p0071a1102" cb:place="inline">輸屢那！若諸沙門、婆羅門，以無常、苦、變易法之色，不觀我是勝，不觀我
<lb ed="N" n="0071a12"/>是等，不觀我是劣者，如何得不見如實耶？</p>
<lb ed="N" n="0071a13"/><p xml:id="pN15p0071a1301">一〇～一二</p><p xml:id="pN15p0071a1306" cb:place="inline">以無常、苦、變易法之……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0071a14"/><p xml:id="pN15p0071a1401">一三</p><p xml:id="pN15p0071a1403" cb:place="inline">以無常、苦變易法之識，不觀我是勝，不觀我是等，不觀我是劣者，如何得
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0072a" n="0072a"/>
<lb ed="N" n="0072a01"/>不見如實耶？</p>
<lb ed="N" n="0072a02"/><p xml:id="pN15p0072a0201">一四</p><p xml:id="pN15p0072a0203" cb:place="inline">輸屢那！汝意云何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0072a03"/><p xml:id="pN15p0072a0301">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0072a04"/><p xml:id="pN15p0072a0401">「若是無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0072a05"/><p xml:id="pN15p0072a0501">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0072a06"/><p xml:id="pN15p0072a0601">「若無常、苦、變易之法，得觀此，而此是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0072a07"/><p xml:id="pN15p0072a0701">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0072a08"/><p xml:id="pN15p0072a0801">一五</p><p xml:id="pN15p0072a0803" cb:place="inline">「受是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0072a09"/><p xml:id="pN15p0072a0901">「大德！是無常……」</p>
<lb ed="N" n="0072a10"/><p xml:id="pN15p0072a1001">一六～一七</p><p xml:id="pN15p0072a1006" cb:place="inline">想……行……</p>
<lb ed="N" n="0072a11"/><p xml:id="pN15p0072a1101">一八</p><p xml:id="pN15p0072a1103" cb:place="inline">「識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0072a12"/><p xml:id="pN15p0072a1201">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0072a13"/><p xml:id="pN15p0072a1301">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0072a14"/><p xml:id="pN15p0072a1401">「大德！是苦。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0073a" n="0073a"/>
<lb ed="N" n="0073a01"/><p xml:id="pN15p0073a0101">「若無常、苦、變易之法者、得觀此，此是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0073a02"/><p xml:id="pN15p0073a0201">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0073a03"/><p xml:id="pN15p0073a0301">一九</p><p xml:id="pN15p0073a0303" cb:place="inline">「輸屢那！是故於此處所有色之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、
<lb ed="N" n="0073a04"/>遠、近者，此非我所，此非我，此非我體，應以如是正慧如實見。</p>
<lb ed="N" n="0073a05"/><p xml:id="pN15p0073a0501">二〇～二二</p><p xml:id="pN15p0073a0506" cb:place="inline">所有受之……想之……行之……</p>
<lb ed="N" n="0073a06"/><p xml:id="pN15p0073a0601"><ref cRef="PTS.S.3.50"/>二三</p><p xml:id="pN15p0073a0603" cb:place="inline">所有識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、勝、劣、遠、近者，此非我
<lb ed="N" n="0073a07"/>所，此非我，此非我體，應以如是正慧如實見。</p>
<lb ed="N" n="0073a08"/><p xml:id="pN15p0073a0801">二四</p><p xml:id="pN15p0073a0803" cb:place="inline">輸屢那！如是有聞之聖弟子，厭患於色、厭患於受、厭患於想、厭患於行、
<lb ed="N" n="0073a09"/>厭患於識、厭患而離欲，離欲故解脫，令解脫故謂解脫智生，知：生已盡、梵行已
<lb ed="N" n="0073a10"/>立、所作已辦、不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0073a11"/>
<lb ed="N" n="0073a12"/>
<lb ed="N" n="0073a13"/>
<lb ed="N" n="0073a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五〇〕第八　輸屢那（二）</cb:mulu><head>〔五〇〕第八　輸屢那（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0073001" n="0073001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0074a" n="0074a"/>
<lb ed="N" n="0074a01"/><p xml:id="pN15p0074a0101">一</p><p xml:id="pN15p0074a0102" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林迦蘭陀園。</p>
<lb ed="N" n="0074a02"/><p xml:id="pN15p0074a0201">二</p><p xml:id="pN15p0074a0202" cb:place="inline">時，有居士子輸屢那，來詣世尊住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0074a03"/><p xml:id="pN15p0074a0301">三</p><p xml:id="pN15p0074a0302" cb:place="inline">一面坐時，世尊謂於居士子輸屢那曰：</p>
<lb ed="N" n="0074a04"/><p xml:id="pN15p0074a0401">四</p><p xml:id="pN15p0074a0402" cb:place="inline">「輸屢那！若諸沙門、婆羅門，不知色，不知色集，不知色滅，不知順色滅之道。
<lb ed="N" n="0074a05"/>不知受，不知受集<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074002" n="0074002"/>，不知受滅，不知順受滅之道。不知想……乃至……不知行，
<lb ed="N" n="0074a06"/>不知行集，不知行滅，不知順行滅之道。不知識，不知識集，不知識滅，不知順識
<lb ed="N" n="0074a07"/>滅之道者。輸屢那！彼沙門、婆羅門，不相應於我沙門中之沙門，不相應婆羅門中
<lb ed="N" n="0074a08"/>之婆羅門者。又彼具壽等亦非於現法自證知、現證、具足沙門之義、婆羅門之義而
<lb ed="N" n="0074a09"/>住。</p>
<lb ed="N" n="0074a10"/><p xml:id="pN15p0074a1001"><ref cRef="PTS.S.3.51"/>五</p><p xml:id="pN15p0074a1002" cb:place="inline">輸屢那！若諸沙門、婆羅門，知色，知色集，知色滅，知順色滅之道。知受……
<lb ed="N" n="0074a11"/>想……行……知識，知識集，知識滅，知順識滅之道者。輸屢那！彼沙門，婆羅門、
<lb ed="N" n="0074a12"/>相應於我沙門中之沙門，相應於婆羅門中之婆羅門者。又彼具壽等，亦於現法自，
<lb ed="N" n="0074a13"/>證知、現證、具足沙門之義、婆羅門之義而住。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0074a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0075a" n="0075a"/>
<lb ed="N" n="0075a01"/>
<lb ed="N" n="0075a02"/>
<lb ed="N" n="0075a03"/>
<lb ed="N" n="0075a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五一〕第九　喜盡（一）</cb:mulu><head>〔五一〕第九　喜盡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075001" n="0075001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0075a05"/><p xml:id="pN15p0075a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0075a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0075a06"/><p xml:id="pN15p0075a0601">三</p><p xml:id="pN15p0075a0602" cb:place="inline">「諸比丘！若比丘觀無常之色爲無常者，則得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075002" n="0075002"/>正見。若正觀者，則厭患，喜盡
<lb ed="N" n="0075a07"/>故貪盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，名爲心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0075a08"/><p xml:id="pN15p0075a0801">四</p><p xml:id="pN15p0075a0802" cb:place="inline">諸比丘！若比丘觀無常之受爲無常者，則得正見。若正觀者，則厭患。喜盡故
<lb ed="N" n="0075a09"/>貪盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，名爲心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0075a10"/><p xml:id="pN15p0075a1001">五</p><p xml:id="pN15p0075a1002" cb:place="inline">諸比丘！若比丘觀無常之想爲無常者……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0075a11"/><p xml:id="pN15p0075a1101">六</p><p xml:id="pN15p0075a1102" cb:place="inline">諸比丘！若比丘觀無常之行爲無常者，則得正見。若正觀者則厭患。喜盡故貪
<lb ed="N" n="0075a12"/>盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，名爲心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0075a13"/><p xml:id="pN15p0075a1301">七</p><p xml:id="pN15p0075a1302" cb:place="inline">諸比丘！若比丘觀無常之識爲無常者，則得正見。若正觀者則厭患。喜盡故貪
<lb ed="N" n="0075a14"/>盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，名爲心解脫、善解脫。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0076a" n="0076a"/>
<lb ed="N" n="0076a01"/>
<lb ed="N" n="0076a02"/>
<lb ed="N" n="0076a03"/>
<lb ed="N" n="0076a04"/>
<lb ed="N" n="0076a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五二〕第十　喜盡（二）</cb:mulu><head>〔五二〕第十　喜盡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076001" n="0076001"/>（二）</head>
<lb ed="N" n="0076a06"/><p xml:id="pN15p0076a0601">一～二</p><p xml:id="pN15p0076a0604" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0076a07"/><p xml:id="pN15p0076a0701"><ref cRef="PTS.S.3.52"/>三</p><p xml:id="pN15p0076a0702" cb:place="inline">「諸比丘！對色如理作意，且如實以觀色之無常性！諸比丘！比丘若對色如理作
<lb ed="N" n="0076a08"/>意，如實以觀色之無常性者，則厭患於色。喜盡故貪盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，
<lb ed="N" n="0076a09"/>名爲心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0076a10"/><p xml:id="pN15p0076a1001">四</p><p xml:id="pN15p0076a1002" cb:place="inline">諸比丘！對受如理作意，且如實以觀受之無常性！諸比丘！比丘若對受如理作
<lb ed="N" n="0076a11"/>意，如實以觀受之無常性者，則厭患於受。喜盡故貪盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，
<lb ed="N" n="0076a12"/>名爲心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0076a13"/><p xml:id="pN15p0076a1301">五</p><p xml:id="pN15p0076a1302" cb:place="inline">諸比丘！對想……</p>
<lb ed="N" n="0076a14"/><p xml:id="pN15p0076a1401">六</p><p xml:id="pN15p0076a1402" cb:place="inline">諸比丘！對行如理作意，且如實以觀行之無常性！諸比丘！比丘若對行如理作
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0077a" n="0077a"/>
<lb ed="N" n="0077a01"/>意，如實以觀行之無常性者，則厭患於色。喜盡故貪盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，
<lb ed="N" n="0077a02"/>名爲心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0077a03"/><p xml:id="pN15p0077a0301">七</p><p xml:id="pN15p0077a0302" cb:place="inline">諸比丘！對識如理作意，且如實以觀識之無常性！諸比丘！比丘若對識如理作
<lb ed="N" n="0077a04"/>意，如實以觀識之無常性者，則厭患於識。喜盡故貪盡，貪盡故喜盡。喜貪盡故，
<lb ed="N" n="0077a05"/>名爲心解脫、善解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0077a06"/>
<lb ed="N" n="0077a07"/>
<lb ed="N" n="0077a08"/>
<lb ed="N" n="0077a09"/><p xml:id="pN15p0077a0901">第五自洲品〔終〕</p>
<lb ed="N" n="0077a10"/><p xml:id="pN15p0077a1001">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0077a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0077a1101"><l>自洲以及道</l>
<lb ed="N" n="0077a12"/><l>無常等皆二</l>
<lb ed="N" n="0077a13"/><l>觀見蘊輸那</l>
<lb ed="N" n="0077a14"/><l>喜盡皆有二</l></lg>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0078a" n="0078a"/>
<lb ed="N" n="0078a01"/><p xml:id="pN15p0078a0101">根本五十經終</p>
<lb ed="N" n="0078a02"/><p xml:id="pN15p0078a0201">根本五十經品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0078a03"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0078a0301"><l><ref cRef="PTS.S.3.53"/>名那拘羅父</l>
<lb ed="N" n="0078a04"/><l>無常及重擔</l>
<lb ed="N" n="0078a05"/><l>非汝所應法</l>
<lb ed="N" n="0078a06"/><l>自洲五十經</l>
<lb ed="N" n="0078a07"/><l>是名爲第一</l></lg></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0078a08"/>
<lb ed="N" n="0078a09"/>
<lb ed="N" n="0078a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二　中五十經</cb:mulu><head>第二　中五十經</head>
<lb ed="N" n="0078a11"/>
<lb ed="N" n="0078a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第一　封滯品</cb:mulu><head>第一　封滯品</head>
<lb ed="N" n="0078a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五三〕第一　封滯</cb:mulu><head>〔五三〕第一　封滯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078001" n="0078001"/></head>
<lb ed="N" n="0078a14"/><p xml:id="pN15p0078a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0078a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0079a" n="0079a"/>
<lb ed="N" n="0079a01"/><p xml:id="pN15p0079a0101">三</p><p xml:id="pN15p0079a0102" cb:place="inline">「諸比丘！封滯者不解脫，不封滯者，則解脫。</p>
<lb ed="N" n="0079a02"/><p xml:id="pN15p0079a0201">四</p><p xml:id="pN15p0079a0202" cb:place="inline">諸比丘！於色封滯而住於識者，以色爲所緣，止住於色，近倚喜而住，令生長
<lb ed="N" n="0079a03"/>增廣。……乃至……以行爲所緣，止住於行，近倚喜而住，令生長增廣。</p>
<lb ed="N" n="0079a04"/><p xml:id="pN15p0079a0401">五</p><p xml:id="pN15p0079a0402" cb:place="inline">諸比丘！如說『我離於色，離於受，離於想，離於行，而施設於識之來往、死
<lb ed="N" n="0079a05"/>生、長益、廣大』者，無有是處。</p>
<lb ed="N" n="0079a06"/><p xml:id="pN15p0079a0601">六～一〇</p><p xml:id="pN15p0079a0605" cb:place="inline">諸比丘！比丘若於色界斷貪者，以斷貪故有分斷，無有識之所緣、依止。
<lb ed="N" n="0079a07"/>諸比丘！比丘若於受界，……於想界……於行界……於識界斷貪者，以斷貪故有分
<lb ed="N" n="0079a08"/>斷，無有識之所緣、依止。</p>
<lb ed="N" n="0079a09"/><p xml:id="pN15p0079a0901"><ref cRef="PTS.S.3.54"/>一一</p><p xml:id="pN15p0079a0903" cb:place="inline">識無依止、無增長、無現行而解脫。以解脫故住，以住故知足，知足故無恐
<lb ed="N" n="0079a10"/>怖，無恐怖而自般涅槃。知：生已盡、梵行已立、所作已辦、不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0079a11"/>
<lb ed="N" n="0079a12"/>
<lb ed="N" n="0079a13"/>
<lb ed="N" n="0079a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五四〕第二　種子</cb:mulu><head>〔五四〕第二　種子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079001" n="0079001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0080a" n="0080a"/>
<lb ed="N" n="0080a01"/><p xml:id="pN15p0080a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0080a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0080a02"/><p xml:id="pN15p0080a0201">三</p><p xml:id="pN15p0080a0202" cb:place="inline">「諸比丘！有五種之種子。以何爲五耶？〔謂：〕根之種子，莖之種子，枝之種
<lb ed="N" n="0080a03"/>子，節之種子，種子之種子是。</p>
<lb ed="N" n="0080a04"/><p xml:id="pN15p0080a0401">四</p><p xml:id="pN15p0080a0402" cb:place="inline">諸比丘！此五種之種子，不壞、不腐、不害於風熱，有堅核<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080002" n="0080002"/>，雖善貯藏，若
<lb ed="N" n="0080a05"/>無地、無水者，諸比丘！此五種之種子，得生長增廣耶？」</p>
<lb ed="N" n="0080a06"/><p xml:id="pN15p0080a0601">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0080a07"/><p xml:id="pN15p0080a0701">五</p><p xml:id="pN15p0080a0702" cb:place="inline">「諸比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080003" n="0080003"/>！此五種之種子，壞、腐、害於風熱，核不堅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080004" n="0080004"/>，不善貯藏，若有地、
<lb ed="N" n="0080a08"/>有水者，諸比丘！此五種之種子，得生長增廣耶？」</p>
<lb ed="N" n="0080a09"/><p xml:id="pN15p0080a0901">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0080a10"/><p xml:id="pN15p0080a1001">六</p><p xml:id="pN15p0080a1002" cb:place="inline">「諸比丘！此五種之種子，不壞……乃至……善貯藏，若有地、有水者，諸比丘！
<lb ed="N" n="0080a11"/>此五種之種子，得生長增廣耶？」</p>
<lb ed="N" n="0080a12"/><p xml:id="pN15p0080a1201">「大德！是也。」</p>
<lb ed="N" n="0080a13"/><p xml:id="pN15p0080a1301">七</p><p xml:id="pN15p0080a1302" cb:place="inline">「諸比丘！地界者，譬如可見四識住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080005" n="0080005"/>。諸比丘！水界者，譬如可見喜貪。諸比
<lb ed="N" n="0080a14"/>丘！五種之種子者，譬如可見識與食<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080006" n="0080006"/>。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0081a" n="0081a"/>
<lb ed="N" n="0081a01"/><p xml:id="pN15p0081a0101"><ref cRef="PTS.S.3.55"/>八</p><p xml:id="pN15p0081a0102" cb:place="inline">諸比丘！於色封滯而住識者，以色爲所緣，止住於色，近依喜而住，生長、增
<lb ed="N" n="0081a02"/>廣。</p>
<lb ed="N" n="0081a03"/><p xml:id="pN15p0081a0301">九</p><p xml:id="pN15p0081a0302" cb:place="inline">諸比丘！於受封滯而住識者，乃……近依喜而住，生長、增廣。</p>
<lb ed="N" n="0081a04"/><p xml:id="pN15p0081a0401">一〇</p><p xml:id="pN15p0081a0403" cb:place="inline">諸比丘！於想封滯……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0081a05"/><p xml:id="pN15p0081a0501">一一</p><p xml:id="pN15p0081a0503" cb:place="inline">諸比丘！於行封滯而住識者，以行爲所緣，而止住於行，近倚喜而住，生長、
<lb ed="N" n="0081a06"/>增廣。</p>
<lb ed="N" n="0081a07"/><p xml:id="pN15p0081a0701">一二</p><p xml:id="pN15p0081a0703" cb:place="inline">諸比丘！如說『我離於色、離於受、離於想、離於行，而施設於識之來往、
<lb ed="N" n="0081a08"/>死生、長益、廣大』者，無有是處。</p>
<lb ed="N" n="0081a09"/><p xml:id="pN15p0081a0901">一三</p><p xml:id="pN15p0081a0903" cb:place="inline">諸比丘！比丘若於色界斷貪者，以斷貪故有分斷，無有識之所緣、依止。</p>
<lb ed="N" n="0081a10"/><p xml:id="pN15p0081a1001">一四～一六</p><p xml:id="pN15p0081a1006" cb:place="inline">諸比丘！比丘若於受界……想界……行界……</p>
<lb ed="N" n="0081a11"/><p xml:id="pN15p0081a1101">一七</p><p xml:id="pN15p0081a1103" cb:place="inline">若於識界斷貪者，以斷貪故有分斷，無有識之所緣、依止。</p>
<lb ed="N" n="0081a12"/><p xml:id="pN15p0081a1201">一八</p><p xml:id="pN15p0081a1203" cb:place="inline">於識無依止、無增益，無現行而解脫。以解脫故住，以住故而知足，知足故
<lb ed="N" n="0081a13"/>不恐怖，不恐怖而自般涅槃，知：生已盡……乃至……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0081a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0082a" n="0082a"/>
<lb ed="N" n="0082a01"/>
<lb ed="N" n="0082a02"/>
<lb ed="N" n="0082a03"/>
<lb ed="N" n="0082a04"/>
<lb ed="N" n="0082a05"/>
<lb ed="N" n="0082a06"/>
<lb ed="N" n="0082a07"/>
<lb ed="N" n="0082a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五五〕第三　優陀那</cb:mulu><head>〔五五〕第三　優陀那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082001" n="0082001"/></head>
<lb ed="N" n="0082a09"/><p xml:id="pN15p0082a0901">一</p><p xml:id="pN15p0082a0902" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0082a10"/><p xml:id="pN15p0082a1001">二</p><p xml:id="pN15p0082a1002" cb:place="inline">於此，世尊爲唱優陀那曰：</p>
<lb ed="N" n="0082a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0082a1101"><l>非我非我所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082002" n="0082002"/></l>
<lb ed="N" n="0082a12"/><l>應無我我所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082003" n="0082003"/></l>
<lb ed="N" n="0082a13"/><l><ref cRef="PTS.S.3.56"/>若如是勝解</l>
<lb ed="N" n="0082a14"/><l>則斷下分結</l></lg>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0083a" n="0083a"/>
<lb ed="N" n="0083a01"/><p xml:id="pN15p0083a0101">三</p><p xml:id="pN15p0083a0102" cb:place="inline">如是說時，有一比丘白世尊言：「大德！以何爲非我、非我所，應無我、無我所。
<lb ed="N" n="0083a02"/>比丘若如是勝解者，爲得斷〔五〕下分結耶？」</p>
<lb ed="N" n="0083a03"/><p xml:id="pN15p0083a0301">四</p><p xml:id="pN15p0083a0302" cb:place="inline">「比丘！此處有無聞凡夫，不見聖人……乃至……不順善知識，見色是我，我以
<lb ed="N" n="0083a04"/>色有，我中有色，色中有我，受……想……行……識是我，識以我有，我中有識，
<lb ed="N" n="0083a05"/>識中有我。</p>
<lb ed="N" n="0083a06"/><p xml:id="pN15p0083a0601">五</p><p xml:id="pN15p0083a0602" cb:place="inline">彼不如實知色是無常爲色無常，不如實知受是無常爲受無常，不如實知想是無
<lb ed="N" n="0083a07"/>常……乃至……行是無常爲行無常，不如實知識是無常爲識無常。</p>
<lb ed="N" n="0083a08"/><p xml:id="pN15p0083a0801">六</p><p xml:id="pN15p0083a0802" cb:place="inline">不如實知色是苦是爲色是苦，不如實知受是……苦，想是……苦，行是……苦，
<lb ed="N" n="0083a09"/>識是苦是爲識苦。</p>
<lb ed="N" n="0083a10"/><p xml:id="pN15p0083a1001">七</p><p xml:id="pN15p0083a1002" cb:place="inline">不如實知色是無我爲色無我，不如實知受是無我爲受無我。不如實知想…行是
<lb ed="N" n="0083a11"/>無我爲行無我，不如實知識是無我爲識無我。</p>
<lb ed="N" n="0083a12"/><p xml:id="pN15p0083a1201">八</p><p xml:id="pN15p0083a1202" cb:place="inline">不如實知色是有爲爲色有爲，不如實知受是有爲……想是有爲……行是有爲
<lb ed="N" n="0083a13"/>……識是有爲是識有爲。</p>
<lb ed="N" n="0083a14"/><p xml:id="pN15p0083a1401">九</p><p xml:id="pN15p0083a1402" cb:place="inline">不如實知色是應壞，不如實知受是應壞……想是應壞……行是應壞……識是應
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0084a" n="0084a"/>
<lb ed="N" n="0084a01"/>壞。</p>
<lb ed="N" n="0084a02"/><p xml:id="pN15p0084a0201"><ref cRef="PTS.S.3.57"/>一〇</p><p xml:id="pN15p0084a0203" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子，見聖人，知聖人之法，善順聖人之法，見善知識，
<lb ed="N" n="0084a03"/>知善知識之法，善順善知識之法。不觀色是我，乃至不觀受……想……行……識是
<lb ed="N" n="0084a04"/>我。</p>
<lb ed="N" n="0084a05"/><p xml:id="pN15p0084a0501">一一</p><p xml:id="pN15p0084a0503" cb:place="inline">彼如實知色是無常是爲色無常，如實知受是無常……想是……行是……行是
<lb ed="N" n="0084a06"/>無常……識是無常是爲識無常。</p>
<lb ed="N" n="0084a07"/><p xml:id="pN15p0084a0701">一二</p><p xml:id="pN15p0084a0703" cb:place="inline">色是苦……乃至……識是苦……</p>
<lb ed="N" n="0084a08"/><p xml:id="pN15p0084a0801">一三</p><p xml:id="pN15p0084a0803" cb:place="inline">色無我……乃至……識無我……</p>
<lb ed="N" n="0084a09"/><p xml:id="pN15p0084a0901">一四</p><p xml:id="pN15p0084a0903" cb:place="inline">色有爲……乃至……識有爲……</p>
<lb ed="N" n="0084a10"/><p xml:id="pN15p0084a1001">一五</p><p xml:id="pN15p0084a1003" cb:place="inline">如實知色應壞，如實知受……想……行……識應壞。</p>
<lb ed="N" n="0084a11"/><p xml:id="pN15p0084a1101">一六</p><p xml:id="pN15p0084a1103" cb:place="inline">於彼色壞、受壞、行壞、識壞故、如是比丘，非我、非我所，應無我、無我
<lb ed="N" n="0084a12"/>所，比丘若如是勝解者，則斷〔五〕下分結。」</p>
<lb ed="N" n="0084a13"/><p xml:id="pN15p0084a1301">一七</p><p xml:id="pN15p0084a1303" cb:place="inline">〔時，彼比丘白世尊曰：〕</p>
<lb ed="N" n="0084a14"/><p xml:id="pN15p0084a1401">「大德！比丘如是勝解者，則斷〔五〕下分結。大德！又如何知？如何見？以得
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0085a" n="0085a"/>
<lb ed="N" n="0085a01"/>無間諸漏盡耶？」</p>
<lb ed="N" n="0085a02"/><p xml:id="pN15p0085a0201">一八</p><p xml:id="pN15p0085a0203" cb:place="inline">「比丘！此處有無聞凡夫，於無畏之處，生起恐畏。比丘！無聞凡夫於非我、
<lb ed="N" n="0085a03"/>非我所，應無我、應無我所者，生恐畏。</p>
<lb ed="N" n="0085a04"/><p xml:id="pN15p0085a0401">一九</p><p xml:id="pN15p0085a0403" cb:place="inline">比丘！有聞之聖弟子，於無畏之處，不生怖畏。比丘！有聞之聖弟子，於非
<lb ed="N" n="0085a05"/>我、非我所，應無我、應無我所者，不生怖畏。</p>
<lb ed="N" n="0085a06"/><p xml:id="pN15p0085a0601"><ref cRef="PTS.S.3.58"/>二〇</p><p xml:id="pN15p0085a0603" cb:place="inline">比丘！於色封滯而住識者，則以色爲所緣，止住於色，近倚於喜而住，生長、
<lb ed="N" n="0085a07"/>增廣。</p>
<lb ed="N" n="0085a08"/><p xml:id="pN15p0085a0801">二一～二二</p><p xml:id="pN15p0085a0806" cb:place="inline">比丘！於受封滯……於想封滯……</p>
<lb ed="N" n="0085a09"/><p xml:id="pN15p0085a0901">二三</p><p xml:id="pN15p0085a0903" cb:place="inline">於行封滯而住於識者，則以行爲所緣，止住於行，近倚於喜而住，生長、廣
<lb ed="N" n="0085a10"/>大。</p>
<lb ed="N" n="0085a11"/><p xml:id="pN15p0085a1101">二四</p><p xml:id="pN15p0085a1103" cb:place="inline">比丘！如彼說『我離於色、離於受、離於想<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085004" n="0085004"/>、離於行，而施設於識之來往、
<lb ed="N" n="0085a12"/>死生、長益、廣大』者，無有是處。</p>
<lb ed="N" n="0085a13"/><p xml:id="pN15p0085a1301">二五</p><p xml:id="pN15p0085a1303" cb:place="inline">比丘！比丘若於色界斷貪者，以斷貪故有分斷，無有識之所緣、依止。</p>
<lb ed="N" n="0085a14"/><p xml:id="pN15p0085a1401">二六</p><p xml:id="pN15p0085a1403" cb:place="inline">比丘！比丘若於受界……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0086a" n="0086a"/>
<lb ed="N" n="0086a01"/><p xml:id="pN15p0086a0101">二七</p><p xml:id="pN15p0086a0103" cb:place="inline">比丘！比丘若於想界……</p>
<lb ed="N" n="0086a02"/><p xml:id="pN15p0086a0201">二八</p><p xml:id="pN15p0086a0203" cb:place="inline">比丘！比丘若於行界……</p>
<lb ed="N" n="0086a03"/><p xml:id="pN15p0086a0301">二九</p><p xml:id="pN15p0086a0303" cb:place="inline">比丘！比丘若於識界斷貪者，以斷貪故有分斷，無有識所緣、依止。</p>
<lb ed="N" n="0086a04"/><p xml:id="pN15p0086a0401">三〇</p><p xml:id="pN15p0086a0403" cb:place="inline">於識無依止，無增長，無現行而解脫。以解脫故住，以住故而知足，知足故
<lb ed="N" n="0086a05"/>無恐怖，無恐怖則自般涅槃。知：生已盡……乃至……不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0086a06"/><p xml:id="pN15p0086a0601">三一</p><p xml:id="pN15p0086a0603" cb:place="inline">比丘！如是知，如是見者，則得無間諸漏盡。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0086a07"/>
<lb ed="N" n="0086a08"/>
<lb ed="N" n="0086a09"/>
<lb ed="N" n="0086a10"/>
<lb ed="N" n="0086a11"/>
<lb ed="N" n="0086a12"/>
<lb ed="N" n="0086a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五六〕第四　取轉</cb:mulu><head>〔五六〕取轉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086001" n="0086001"/></head>
<lb ed="N" n="0086a14"/><p xml:id="pN15p0086a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0086a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0087a" n="0087a"/>
<lb ed="N" n="0087a01"/><p xml:id="pN15p0087a0101"><ref cRef="PTS.S.3.59"/>三</p><p xml:id="pN15p0087a0102" cb:place="inline">「諸比丘！有五取蘊，以何爲五耶？謂：色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識
<lb ed="N" n="0087a02"/>取蘊是。</p>
<lb ed="N" n="0087a03"/><p xml:id="pN15p0087a0301">四</p><p xml:id="pN15p0087a0302" cb:place="inline">諸比丘！我未如實證知此五取蘊之四轉之間，諸比丘！我於天、魔、梵天之世
<lb ed="N" n="0087a04"/>界、沙門、婆羅門、人天之衆生界，不稱無上正等覺爲現等覺。</p>
<lb ed="N" n="0087a05"/><p xml:id="pN15p0087a0501">五</p><p xml:id="pN15p0087a0502" cb:place="inline">諸比丘！然則我已如實證知五取蘊之四轉故。諸比丘！我於天、魔……乃至……
<lb ed="N" n="0087a06"/>人、天之衆生界，稱無上正等覺爲現等覺。</p>
<lb ed="N" n="0087a07"/><p xml:id="pN15p0087a0701">六</p><p xml:id="pN15p0087a0702" cb:place="inline">以何爲四轉耶？我證知色、證知色集、證知色滅、證知順色滅之道，證知受……
<lb ed="N" n="0087a08"/>想……行……識，證知識集<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087002" n="0087002"/>、證知識滅、證知順識滅之道。</p>
<lb ed="N" n="0087a09"/><p xml:id="pN15p0087a0901">七</p><p xml:id="pN15p0087a0902" cb:place="inline">諸比丘！以何爲色耶？諸比丘！四大種及四大種所造之色，名爲色。依食之集
<lb ed="N" n="0087a10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0087003" n="0087003"/>而有色之集，依食之滅而有色之滅。此順色滅之道者，是八支聖道。謂正見……
<lb ed="N" n="0087a11"/>乃至……正定者是。</p>
<lb ed="N" n="0087a12"/><p xml:id="pN15p0087a1201">八</p><p xml:id="pN15p0087a1202" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門證知如是色，證知如是色集，證知如是色滅，證知如
<lb ed="N" n="0087a13"/>是順色滅之道，而向色之厭患、離欲、滅盡，則爲善向<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087004" n="0087004"/>。善向者，則爲入此法與
<lb ed="N" n="0087a14"/>律。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0088a" n="0088a"/>
<lb ed="N" n="0088a01"/><p xml:id="pN15p0088a0101">九</p><p xml:id="pN15p0088a0102" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門證知如是色……乃至……證知如是順色滅之道，於色
<lb ed="N" n="0088a02"/>厭患、離欲、滅盡，依不取而解脫者，則爲善解脫。善解脫者，則爲純一，若得純
<lb ed="N" n="0088a03"/>一者，則無以轉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088005" n="0088005"/>之可施設。</p>
<lb ed="N" n="0088a04"/><p xml:id="pN15p0088a0401">一〇</p><p xml:id="pN15p0088a0403" cb:place="inline">諸比丘！以何爲受耶？諸比丘！是六受身。〔謂：〕眼觸所生受、耳觸所生
<lb ed="N" n="0088a05"/><ref cRef="PTS.S.3.60"/>受、鼻觸所生受、舌觸所生受、身觸所生受、意觸所生受是。諸比丘！此名爲受，
<lb ed="N" n="0088a06"/>由觸之集而有受之集，由觸之滅而受之滅。此順受滅之道者，是八支聖道，謂：正
<lb ed="N" n="0088a07"/>見……乃至……正定是。</p>
<lb ed="N" n="0088a08"/><p xml:id="pN15p0088a0801">一一</p><p xml:id="pN15p0088a0803" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是受，證知如是集，證知如是受滅，證知
<lb ed="N" n="0088a09"/>如是順受滅之道，而向受之厭患、離欲、滅盡者，則爲善向。善向者，則入此法與
<lb ed="N" n="0088a10"/>律。</p>
<lb ed="N" n="0088a11"/><p xml:id="pN15p0088a1101">一二</p><p xml:id="pN15p0088a1103" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門而證知如是受……乃至證知如是順受滅之道……乃
<lb ed="N" n="0088a12"/>至……則無以轉之可施設者。</p>
<lb ed="N" n="0088a13"/><p xml:id="pN15p0088a1301">一三～一五</p><p xml:id="pN15p0088a1306" cb:place="inline">諸比丘！以何爲想耶？諸比丘！六想身是。〔謂：〕色想、聲想、香想、
<lb ed="N" n="0088a14"/>味想、所觸想、法想是，此名之爲想。依觸之集而有想之集，由觸之滅而想之滅。
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0089a" n="0089a"/>
<lb ed="N" n="0089a01"/>此順想滅之道者，是八支聖道。謂：正見……乃至……正定……乃至則無以轉之可
<lb ed="N" n="0089a02"/>施設。</p>
<lb ed="N" n="0089a03"/><p xml:id="pN15p0089a0301">一六</p><p xml:id="pN15p0089a0303" cb:place="inline">諸比丘！以何爲行耶？諸比丘！六思身是。〔謂：〕色思、聲思、香思、味思、
<lb ed="N" n="0089a04"/>所觸思、法思是，此名之爲行。依觸之集而有行之集，依觸之滅而有行之滅。此順
<lb ed="N" n="0089a05"/>行滅之道者，是八支聖道，謂：正見……乃至……正定是。</p>
<lb ed="N" n="0089a06"/><p xml:id="pN15p0089a0601">一七</p><p xml:id="pN15p0089a0603" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是行，證知如是行之集，證知如是行之滅，
<lb ed="N" n="0089a07"/><ref cRef="PTS.S.3.61"/>證知如是順行滅之道，而向於行之厭患、離欲、滅盡者，則爲善向。善向者則入
<lb ed="N" n="0089a08"/>此法與律。</p>
<lb ed="N" n="0089a09"/><p xml:id="pN15p0089a0901">一八</p><p xml:id="pN15p0089a0903" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是行，證知如是行之集，證知如是行之滅，
<lb ed="N" n="0089a10"/>證知如是順行滅之道，而對行之厭患、離欲、滅盡，由不取而解脫者，則爲善解脫。
<lb ed="N" n="0089a11"/>善解脫者，則爲純一，得純一者，則無以轉之可施設者。</p>
<lb ed="N" n="0089a12"/><p xml:id="pN15p0089a1201">一九</p><p xml:id="pN15p0089a1203" cb:place="inline">諸比丘！以何爲識耶？諸比丘！六識身是。〔謂〕：眼識、耳識、鼻識、舌識、
<lb ed="N" n="0089a13"/>身識、意識是。諸比丘！此名爲識。依名色之集而有識之集。依名色之滅而有識之
<lb ed="N" n="0089a14"/>滅。此順識滅道者，是八支聖道。謂：正見……乃至……正定是。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0090a" n="0090a"/>
<lb ed="N" n="0090a01"/><p xml:id="pN15p0090a0101">二〇</p><p xml:id="pN15p0090a0103" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是識，證知如是識之集，證知如是識之滅、
<lb ed="N" n="0090a02"/>證知如是順識滅之道，而向識之厭患、離欲、滅盡者，則爲善向。善向者，則入此
<lb ed="N" n="0090a03"/>法與律。</p>
<lb ed="N" n="0090a04"/><p xml:id="pN15p0090a0401">二一</p><p xml:id="pN15p0090a0403" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是識，證知如是識之集，證知如是識之滅，
<lb ed="N" n="0090a05"/>證知如是順識滅之道，而對識厭患、離欲、滅盡，不依取而解脫者，爲善解脫。得
<lb ed="N" n="0090a06"/>善解脫者，則爲純一，純一者，則無以轉之可施設。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0090a07"/>
<lb ed="N" n="0090a08"/>
<lb ed="N" n="0090a09"/>
<lb ed="N" n="0090a10"/>
<lb ed="N" n="0090a11"/>
<lb ed="N" n="0090a12"/>
<lb ed="N" n="0090a13"/>
<lb ed="N" n="0090a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五七〕第五　七處</cb:mulu><head>〔五七〕第五　七處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090001" n="0090001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0091a" n="0091a"/>
<lb ed="N" n="0091a01"/><p xml:id="pN15p0091a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0091a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0091a02"/><p xml:id="pN15p0091a0201">三</p><p xml:id="pN15p0091a0202" cb:place="inline">「諸比丘！比丘於七處善巧而有三種觀察。於此法與律純一而已立者，名爲最上
<lb ed="N" n="0091a03"/>人。</p>
<lb ed="N" n="0091a04"/><p xml:id="pN15p0091a0401">四</p><p xml:id="pN15p0091a0402" cb:place="inline">諸比丘！何爲比丘於七處善巧耶？</p>
<lb ed="N" n="0091a05"/><p xml:id="pN15p0091a0501"><ref cRef="PTS.S.3.62"/>五</p><p xml:id="pN15p0091a0502" cb:place="inline">諸比丘！此處有比丘！知色，知色之集，知色之滅，知順色滅之道，知色之味，
<lb ed="N" n="0091a06"/>知色之過患，知色之出離。</p>
<lb ed="N" n="0091a07"/><p xml:id="pN15p0091a0701">六～八</p><p xml:id="pN15p0091a0704" cb:place="inline">知受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0091a08"/><p xml:id="pN15p0091a0801">九</p><p xml:id="pN15p0091a0802" cb:place="inline">知識，知識之集，知識之滅，知順識滅之道，知識之味，知識之過患，知識之
<lb ed="N" n="0091a09"/>出離。</p>
<lb ed="N" n="0091a10"/><p xml:id="pN15p0091a1001">一〇</p><p xml:id="pN15p0091a1003" cb:place="inline">諸比丘！以何爲色耶？諸比丘！四大種及四大種所造之色，名之爲色。由食
<lb ed="N" n="0091a11"/>之集而有色之集，由食之滅而色之滅。此順色滅之道者，是八支聖道。謂：正見……
<lb ed="N" n="0091a12"/>乃至……正定是。</p>
<lb ed="N" n="0091a13"/><p xml:id="pN15p0091a1301">一一</p><p xml:id="pN15p0091a1303" cb:place="inline">緣色而生樂與喜，爲色之味。有色之無常、苦而變壞之法，爲色之過患。於
<lb ed="N" n="0091a14"/>色調伏欲貪，斷欲貪是爲色之出離。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0092a" n="0092a"/>
<lb ed="N" n="0092a01"/><p xml:id="pN15p0092a0101">一二</p><p xml:id="pN15p0092a0103" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是色，證知如是色之集，證知如是色之滅、
<lb ed="N" n="0092a02"/>證知如是順色滅之道，證知如是色之味，證知如是色之過患，證知如是色之出離，
<lb ed="N" n="0092a03"/>而向色之厭患、離欲、滅盡者，則爲善向。善向者，則爲入此法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092002" n="0092002"/>與律。</p>
<lb ed="N" n="0092a04"/><p xml:id="pN15p0092a0401">一三</p><p xml:id="pN15p0092a0403" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是色，證知如是色之集，證知如是色之滅、
<lb ed="N" n="0092a05"/>證知如是順色滅之道，證知如是色之味，證知如是色之過患，證知如是色之出離，
<lb ed="N" n="0092a06"/><ref cRef="PTS.S.3.63"/>而對色之厭患、離欲、滅盡，依不取而解脫者，則爲善解脫。善解脫者，則爲純一。
<lb ed="N" n="0092a07"/>純一者，則無以轉之可施設。</p>
<lb ed="N" n="0092a08"/><p xml:id="pN15p0092a0801">一四</p><p xml:id="pN15p0092a0803" cb:place="inline">諸比丘！以何爲受耶？諸比丘！六受身是。〔謂：〕眼觸所生之受……乃至
<lb ed="N" n="0092a09"/>……意觸所生之受是。諸比丘！此名爲受。依觸之集，而有受之集。依觸之滅，而
<lb ed="N" n="0092a10"/>有受之滅。此受滅之道者，是八支聖道。謂：正見……乃至……正定是。</p>
<lb ed="N" n="0092a11"/><p xml:id="pN15p0092a1101">一六</p><p xml:id="pN15p0092a1103" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0092003" n="0092003"/>緣受而生樂與喜，爲受之味。有受之無常、苦而變壞之法，爲受之過患。
<lb ed="N" n="0092a12"/>於受調伏欲貪，斷欲貪爲受之出離。</p>
<lb ed="N" n="0092a13"/><p xml:id="pN15p0092a1301">一七</p><p xml:id="pN15p0092a1303" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是受，證知如是受之集，證知如是受之滅，
<lb ed="N" n="0092a14"/>證知如是順受滅之道，證知如是受之味，證知如受之過患，證知如是受之出離，而
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0093a" n="0093a"/>
<lb ed="N" n="0093a01"/>向受之厭患、離欲、滅盡者，則爲善向。善向則入此法與律。</p>
<lb ed="N" n="0093a02"/><p xml:id="pN15p0093a0201">一八</p><p xml:id="pN15p0093a0203" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是受……乃至……無以轉之可施設。</p>
<lb ed="N" n="0093a03"/><p xml:id="pN15p0093a0301">一九～二一</p><p xml:id="pN15p0093a0306" cb:place="inline">諸比丘！以何爲想耶？諸比丘！六想身是。〔謂〕：色想、聲想、香想、
<lb ed="N" n="0093a04"/>味想、所觸想、法想是。諸比丘！此名爲想……乃至……無以轉之可施設。</p>
<lb ed="N" n="0093a05"/><p xml:id="pN15p0093a0501">二二</p><p xml:id="pN15p0093a0503" cb:place="inline">諸比丘！以何爲行耶？諸比丘！六思身是。〔謂〕：色思……乃至……法思
<lb ed="N" n="0093a06"/><ref cRef="PTS.S.3.64"/>是。諸比丘！此名爲行。依觸之集而有行之集。依觸之滅而有行之滅。此順行滅之
<lb ed="N" n="0093a07"/>道者，是八支聖道。謂：正見……乃至……正定是。</p>
<lb ed="N" n="0093a08"/><p xml:id="pN15p0093a0801">二三</p><p xml:id="pN15p0093a0803" cb:place="inline">緣於行所生樂與喜，爲行之味。有行之無常、苦而變壞之法，爲行之過患。
<lb ed="N" n="0093a09"/>於行調伏欲貪，斷欲貪爲行之出離。</p>
<lb ed="N" n="0093a10"/><p xml:id="pN15p0093a1001">二四～二五</p><p xml:id="pN15p0093a1006" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是之行，證知如是行之集，證知如
<lb ed="N" n="0093a11"/>是行之滅、證知如是順行滅之道……乃至……向於行之厭患、離欲、滅盡者，則爲
<lb ed="N" n="0093a12"/>善向。善向則入此法與律……乃至……無以轉之可施設。</p>
<lb ed="N" n="0093a13"/><p xml:id="pN15p0093a1301">二六</p><p xml:id="pN15p0093a1303" cb:place="inline">諸比丘！以何爲識耶？諸比丘！六識身是。〔謂：〕眼識、耳識、鼻識、舌識、
<lb ed="N" n="0093a14"/>身識、意識是。諸比丘！此名爲識。依名色之集而有識之集，依名色之滅而有識之
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0094a" n="0094a"/>
<lb ed="N" n="0094a01"/>滅法。此順識滅之道，是八支聖道。謂：正見……乃至……正定是。</p>
<lb ed="N" n="0094a02"/><p xml:id="pN15p0094a0201">二七</p><p xml:id="pN15p0094a0203" cb:place="inline">緣識而生樂與喜，爲識之味。有識之無常、苦而變壞之法，爲識之過患。於
<lb ed="N" n="0094a03"/>識調伏欲貪，斷欲貪，爲識之出離。</p>
<lb ed="N" n="0094a04"/><p xml:id="pN15p0094a0401">二八</p><p xml:id="pN15p0094a0403" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是識，證知如是識之集，證知如是識之滅，
<lb ed="N" n="0094a05"/>證知如是順識滅之道，證知如是識之味，證知如是識之過患，證知如是識之出離，
<lb ed="N" n="0094a06"/>而向識之厭患、離欲、滅盡者，則爲善向。善向則入此法與律。</p>
<lb ed="N" n="0094a07"/><p xml:id="pN15p0094a0701"><ref cRef="PTS.S.3.65"/>二九</p><p xml:id="pN15p0094a0703" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，證知如是識，證知如是識之集，證知如是識之滅，
<lb ed="N" n="0094a08"/>證知如是順識滅之道，證知如是識之味，證知如識之過患，證知如是識之出離，對
<lb ed="N" n="0094a09"/>識厭患、離欲、滅盡，依不取而解脫者，則爲善解脫。善解脫者，則爲純一，純一
<lb ed="N" n="0094a10"/>則無以轉之可施設。</p>
<lb ed="N" n="0094a11"/><p xml:id="pN15p0094a1101">三〇</p><p xml:id="pN15p0094a1103" cb:place="inline">諸比丘！如是比丘爲於七處是善巧。</p>
<lb ed="N" n="0094a12"/><p xml:id="pN15p0094a1201">三一</p><p xml:id="pN15p0094a1203" cb:place="inline">諸比丘！以何爲比丘有三種之觀察耶？諸比丘！此處有比丘！觀察界，觀察
<lb ed="N" n="0094a13"/>處，觀察緣起。諸比丘！如是爲比丘有三種之觀察。</p>
<lb ed="N" n="0094a14"/><p xml:id="pN15p0094a1401">三二</p><p xml:id="pN15p0094a1403" cb:place="inline">諸比丘！比丘於七處善巧而有三種之觀察。於此法與律純一而已立者，名爲
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0095a" n="0095a"/>
<lb ed="N" n="0095a01"/>最上人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0095a02"/>
<lb ed="N" n="0095a03"/>
<lb ed="N" n="0095a04"/>
<lb ed="N" n="0095a05"/>
<lb ed="N" n="0095a06"/>
<lb ed="N" n="0095a07"/>
<lb ed="N" n="0095a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五八〕第六　等覺者</cb:mulu><head>〔五八〕第六　等覺者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095001" n="0095001"/></head>
<lb ed="N" n="0095a09"/><p xml:id="pN15p0095a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0095a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0095a10"/><p xml:id="pN15p0095a1001">三</p><p xml:id="pN15p0095a1002" cb:place="inline">「諸比丘！如來、應供、正等覺者，不取於色由厭患、離欲、滅盡，而解脫，則
<lb ed="N" n="0095a11"/>名爲正等覺者。諸比丘！慧解脫之比丘，亦不取於色由厭患、離欲、滅盡，而解脫，
<lb ed="N" n="0095a12"/>名爲慧解脫者。</p>
<lb ed="N" n="0095a13"/><p xml:id="pN15p0095a1301">四</p><p xml:id="pN15p0095a1302" cb:place="inline">諸比丘！如來、應供、正等覺者，不取於受由厭患、離欲、滅盡，而解脫，則
<lb ed="N" n="0095a14"/>名爲正等覺者。諸比丘！慧解脫之比丘，亦受之厭患……乃至……名爲慧解脫者。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0096a" n="0096a"/>
<lb ed="N" n="0096a01"/><p xml:id="pN15p0096a0101">五～七</p><p xml:id="pN15p0096a0104" cb:place="inline">諸比丘！如來、應供、正等覺者，乃想……行……不取於識由厭患、離欲、
<lb ed="N" n="0096a02"/><ref cRef="PTS.S.3.66"/>滅盡，而解脫，名爲正等覺者。諸比丘！慧解脫之比丘，亦不取於識由厭患、離
<lb ed="N" n="0096a03"/>欲、滅盡，而解脫，名爲慧解脫者。</p>
<lb ed="N" n="0096a04"/><p xml:id="pN15p0096a0401">八</p><p xml:id="pN15p0096a0402" cb:place="inline">諸比丘！於此，如來、應供、正等覺者與慧解脫之比丘，有何之差別，有何之
<lb ed="N" n="0096a05"/>特相，有何之殊異耶？」</p>
<lb ed="N" n="0096a06"/><p xml:id="pN15p0096a0601">九</p><p xml:id="pN15p0096a0602" cb:place="inline">「大德！我等於法，乃以世尊爲根，以世尊爲眼，以世尊爲依。大德世尊！願顯
<lb ed="N" n="0096a07"/>示此所說之義，諸比丘當從世尊聞而受持。」</p>
<lb ed="N" n="0096a08"/><p xml:id="pN15p0096a0801">「諸比丘！然則！諦聽！善思念！我當說。」</p>
<lb ed="N" n="0096a09"/><p xml:id="pN15p0096a0901">「唯唯，大德！」彼諸比丘，應諾世尊。</p>
<lb ed="N" n="0096a10"/><p xml:id="pN15p0096a1001">一〇</p><p xml:id="pN15p0096a1003" cb:place="inline">世尊乃如是說曰：</p>
<lb ed="N" n="0096a11"/><p xml:id="pN15p0096a1101">「諸比丘！如來、應供、正等覺者，乃令起未起之道，令生未生之道，說未說之
<lb ed="N" n="0096a12"/>道，知道，覺道，悟道。諸比丘！如今諸弟子，隨於道，隨從而成就。</p>
<lb ed="N" n="0096a13"/><p xml:id="pN15p0096a1301">一一</p><p xml:id="pN15p0096a1303" cb:place="inline">諸比丘！此乃如來、應供，正等覺者與慧解脫比丘之差別，特相，殊異是。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0096a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0097a" n="0097a"/>
<lb ed="N" n="0097a01"/>
<lb ed="N" n="0097a02"/>
<lb ed="N" n="0097a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔五九〕第七　五群比丘</cb:mulu><head>〔五九〕五群比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097001" n="0097001"/></head>
<lb ed="N" n="0097a04"/><p xml:id="pN15p0097a0401">一</p><p xml:id="pN15p0097a0402" cb:place="inline">波羅捺國，<name role="" type="person">鹿野苑</name>之因緣。</p>
<lb ed="N" n="0097a05"/><p xml:id="pN15p0097a0501">二～三</p><p xml:id="pN15p0097a0504" cb:place="inline">於此，世尊吿五比丘曰……乃至……如是說曰：</p>
<lb ed="N" n="0097a06"/><p xml:id="pN15p0097a0601">※三</p><p xml:id="pN15p0097a0603" cb:place="inline">「諸比丘！色是無我。諸比丘！若此色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097002" n="0097002"/>有我者，此色則無致病，於色則得謂：
<lb ed="N" n="0097a07"/>『我用此色，不用彼色。』</p>
<lb ed="N" n="0097a08"/><p xml:id="pN15p0097a0801">四</p><p xml:id="pN15p0097a0802" cb:place="inline">諸比丘！然而，色無我故，色乃致病，於色不得謂：『我用此色，不用彼色。』</p>
<lb ed="N" n="0097a09"/><p xml:id="pN15p0097a0901"><ref cRef="PTS.S.3.67"/>五</p><p xml:id="pN15p0097a0902" cb:place="inline">受是無我。諸比丘！若此受是有我者，此受則無致病，於此受乃得謂：『我用
<lb ed="N" n="0097a10"/>此受，不用彼受。』</p>
<lb ed="N" n="0097a11"/><p xml:id="pN15p0097a1101">六</p><p xml:id="pN15p0097a1102" cb:place="inline">諸比丘！然而，受是無我故，受乃致病，於受不得謂：『我用此受，不用彼受。』</p>
<lb ed="N" n="0097a12"/><p xml:id="pN15p0097a1201">七</p><p xml:id="pN15p0097a1202" cb:place="inline">想是無我……</p>
<lb ed="N" n="0097a13"/><p xml:id="pN15p0097a1301">八</p><p xml:id="pN15p0097a1302" cb:place="inline">行是無我。諸比丘！若此行是有我者，則此行無致病，於此行則得謂：『我用
<lb ed="N" n="0097a14"/>此行，不用彼行。』</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0098a" n="0098a"/>
<lb ed="N" n="0098a01"/><p xml:id="pN15p0098a0101">九</p><p xml:id="pN15p0098a0102" cb:place="inline">諸比丘！然而，行是無我故，行乃致病，則於行不得謂：『我用此行，不用彼
<lb ed="N" n="0098a02"/>行。』</p>
<lb ed="N" n="0098a03"/><p xml:id="pN15p0098a0301">一〇</p><p xml:id="pN15p0098a0303" cb:place="inline">識是無我。諸比丘！若此識是有我者，則此識無致病，於此識則得謂：『我
<lb ed="N" n="0098a04"/>用此識，不用彼識。』</p>
<lb ed="N" n="0098a05"/><p xml:id="pN15p0098a0501">一一</p><p xml:id="pN15p0098a0503" cb:place="inline">諸比丘！然而，識是無我故，識乃致病，則於識不得謂：『我用此識，不用
<lb ed="N" n="0098a06"/>彼識。』</p>
<lb ed="N" n="0098a07"/><p xml:id="pN15p0098a0701">一二</p><p xml:id="pN15p0098a0703" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意云何？色是常耶、無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0098a08"/><p xml:id="pN15p0098a0801">「大德！是無常！」</p>
<lb ed="N" n="0098a09"/><p xml:id="pN15p0098a0901">「無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0098a10"/><p xml:id="pN15p0098a1001">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0098a11"/><p xml:id="pN15p0098a1101">「以觀見無常、苦而變易之法，得爲『此是我所，此是我，此是我體』耶？」</p>
<lb ed="N" n="0098a12"/><p xml:id="pN15p0098a1201">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0098a13"/><p xml:id="pN15p0098a1301">一三～一五</p><p xml:id="pN15p0098a1306" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0098a14"/><p xml:id="pN15p0098a1401">一六</p><p xml:id="pN15p0098a1403" cb:place="inline">「識是常住耶、無常耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0099a" n="0099a"/>
<lb ed="N" n="0099a01"/><p xml:id="pN15p0099a0101">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0099a02"/><p xml:id="pN15p0099a0201">「無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0099a03"/><p xml:id="pN15p0099a0301"><ref cRef="PTS.S.3.68"/>「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0099a04"/><p xml:id="pN15p0099a0401">「觀見無常、苦而變易之法者，得爲『此是我所，此是我，此是我體』耶？」</p>
<lb ed="N" n="0099a05"/><p xml:id="pN15p0099a0501">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0099a06"/><p xml:id="pN15p0099a0601">一七</p><p xml:id="pN15p0099a0603" cb:place="inline">「諸比丘！是故，所有色之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、
<lb ed="N" n="0099a07"/>近，應如是以正慧作如實觀，此非我所，此非我，此非我體。</p>
<lb ed="N" n="0099a08"/><p xml:id="pN15p0099a0801">一八</p><p xml:id="pN15p0099a0803" cb:place="inline">所有受之……</p>
<lb ed="N" n="0099a09"/><p xml:id="pN15p0099a0901">一九</p><p xml:id="pN15p0099a0903" cb:place="inline">想之……</p>
<lb ed="N" n="0099a10"/><p xml:id="pN15p0099a1001">二〇</p><p xml:id="pN15p0099a1003" cb:place="inline">行之……</p>
<lb ed="N" n="0099a11"/><p xml:id="pN15p0099a1101">二一</p><p xml:id="pN15p0099a1103" cb:place="inline">識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近，應如是以正慧，
<lb ed="N" n="0099a12"/>作如實觀：此非我所，此非我、此非我體。</p>
<lb ed="N" n="0099a13"/><p xml:id="pN15p0099a1301">二二</p><p xml:id="pN15p0099a1303" cb:place="inline">諸比丘！多聞之聖弟子，作如是觀者，則厭患色，厭患受……想……行……
<lb ed="N" n="0099a14"/>識，厭患者則離貪，離貪者則解脫，解脫者則生已解脫智，知：生已盡、梵行已立、
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0100a" n="0100a"/>
<lb ed="N" n="0100a01"/>所作已辦、不受後有。」</p>
<lb ed="N" n="0100a02"/><p xml:id="pN15p0100a0201">二三</p><p xml:id="pN15p0100a0203" cb:place="inline">世尊如是說已，五群比丘信受歡喜世尊之所說。又說此敎時，五比丘無取著，
<lb ed="N" n="0100a03"/>而從諸漏令心解脫。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0100a04"/>
<lb ed="N" n="0100a05"/>
<lb ed="N" n="0100a06"/>
<lb ed="N" n="0100a07"/>
<lb ed="N" n="0100a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六〇〕第八　摩訶利</cb:mulu><head>〔六〇〕第八　摩訶利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100001" n="0100001"/></head>
<lb ed="N" n="0100a09"/><p xml:id="pN15p0100a0901">一</p><p xml:id="pN15p0100a0902" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住毘舍離城大林<name role="" type="person">重閣講堂</name>。</p>
<lb ed="N" n="0100a10"/><p xml:id="pN15p0100a1001"><ref cRef="PTS.S.3.69"/>二</p><p xml:id="pN15p0100a1002" cb:place="inline">時，離車人摩訶利來詣世尊之住處……乃至……坐於一面之離車人摩訶利白世
<lb ed="N" n="0100a11"/>尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0100a12"/><p xml:id="pN15p0100a1201">三</p><p xml:id="pN15p0100a1202" cb:place="inline">「大德！<name role="" type="person">富蘭那迦</name>葉如是說：『無因、無緣而有衆生之雜染。無因、無緣而致衆
<lb ed="N" n="0100a13"/>生雜染。無因、無緣而有衆生之淸淨。無因、無緣而致衆生淸淨。』世尊！於此當
<lb ed="N" n="0100a14"/>如何說耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0101a" n="0101a"/>
<lb ed="N" n="0101a01"/><p xml:id="pN15p0101a0101">四</p><p xml:id="pN15p0101a0102" cb:place="inline">「摩訶利！有因、有緣而有衆生之雜染。有因、有緣而致衆生雜染。摩訶利！有
<lb ed="N" n="0101a02"/>因、有緣而有衆生之淸淨。有因、有緣而致衆生淸淨。」</p>
<lb ed="N" n="0101a03"/><p xml:id="pN15p0101a0301">五</p><p xml:id="pN15p0101a0302" cb:place="inline">「大德！有何因、何緣而有衆生之雜染？有何因、何緣，而致衆生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0101002" n="0101002"/>雜染耶？」</p>
<lb ed="N" n="0101a04"/><p xml:id="pN15p0101a0401">六</p><p xml:id="pN15p0101a0402" cb:place="inline">「摩訶利！若於此色，一向於苦，隨於苦，以隨苦不隨樂者，衆生不染著此色。
<lb ed="N" n="0101a05"/>摩訶利！然而，色樂，而隨於樂，伴樂不伴苦故，衆生爲色所染著、染著故、爲結
<lb ed="N" n="0101a06"/>縛故，而致雜染。</p>
<lb ed="N" n="0101a07"/><p xml:id="pN15p0101a0701">摩訶利！有此因、此緣而有衆生之雜染。有此因、此緣而爲衆生雜染。</p>
<lb ed="N" n="0101a08"/><p xml:id="pN15p0101a0801">七</p><p xml:id="pN15p0101a0802" cb:place="inline">摩訶利！若於此受而一向於苦，隨於苦，伴於苦而不伴於樂者，衆生則不爲此
<lb ed="N" n="0101a09"/>受所染著。摩訶利！然而，樂於受，隨於樂，伴樂不伴苦故，衆生染著於受，染著
<lb ed="N" n="0101a10"/>故而被縛結，被縛故致雜染。</p>
<lb ed="N" n="0101a11"/><p xml:id="pN15p0101a1101">摩訶利！有此因、此緣而有衆生之雜染。有此因、此緣而致衆生雜染。</p>
<lb ed="N" n="0101a12"/><p xml:id="pN15p0101a1201">八</p><p xml:id="pN15p0101a1202" cb:place="inline">摩訶利！若於此想……</p>
<lb ed="N" n="0101a13"/><p xml:id="pN15p0101a1301">九</p><p xml:id="pN15p0101a1302" cb:place="inline">摩訶利！若於此行而一向於苦，隨於苦，伴於苦而不伴於樂者，衆生則不爲此
<lb ed="N" n="0101a14"/><ref cRef="PTS.S.3.70"/>行所染著。摩訶利！然而，樂於行，隨於樂，伴樂不伴苦故，衆生染著於行。染著
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0102a" n="0102a"/>
<lb ed="N" n="0102a01"/>故被縛結，被縛結故致雜染。</p>
<lb ed="N" n="0102a02"/><p xml:id="pN15p0102a0201">摩訶利！有此因、此緣，有衆生之雜染。有此因、此緣而致衆生雜染。</p>
<lb ed="N" n="0102a03"/><p xml:id="pN15p0102a0301">一〇</p><p xml:id="pN15p0102a0303" cb:place="inline">摩訶利！若於此識而一向於苦，隨於苦，伴於苦而不伴於樂者，衆生則不染
<lb ed="N" n="0102a04"/>著於識。摩訶利！然而，樂於識，隨於樂，伴樂不伴苦故，衆生染著於識。染著故
<lb ed="N" n="0102a05"/>被縛結，被縛結故致雜染。</p>
<lb ed="N" n="0102a06"/><p xml:id="pN15p0102a0601">摩訶利！有此因、此緣而有衆生之雜染。有此因、此緣而致衆生雜染。」</p>
<lb ed="N" n="0102a07"/><p xml:id="pN15p0102a0701">一一</p><p xml:id="pN15p0102a0703" cb:place="inline">「大德！有何因、何緣而有衆生之淸淨耶？有何因、何緣而衆生致雜染耶？」</p>
<lb ed="N" n="0102a08"/><p xml:id="pN15p0102a0801">一二</p><p xml:id="pN15p0102a0803" cb:place="inline">「摩訶利！若於此色而一向於樂，隨於樂，伴於樂不伴於苦者，衆生則不厭患
<lb ed="N" n="0102a09"/>此色。摩訶利！然而，色是苦，隨於苦，伴於苦而不伴於樂故，衆生厭患於色，厭
<lb ed="N" n="0102a10"/>患故離貪，離貪故爲淸淨。</p>
<lb ed="N" n="0102a11"/><p xml:id="pN15p0102a1101">摩訶利！有此因、此緣而有衆生之淸淨。有此因、此緣而致衆生淸淨。</p>
<lb ed="N" n="0102a12"/><p xml:id="pN15p0102a1201">一三</p><p xml:id="pN15p0102a1203" cb:place="inline">摩訶利！若於此受……</p>
<lb ed="N" n="0102a13"/><p xml:id="pN15p0102a1301">一四</p><p xml:id="pN15p0102a1303" cb:place="inline">想……〔行〕</p>
<lb ed="N" n="0102a14"/><p xml:id="pN15p0102a1401">一五</p><p xml:id="pN15p0102a1403" cb:place="inline">於識而一向於樂，隨於樂，伴於樂不伴於苦者，衆生則不厭患此識。摩訶利！
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0103a" n="0103a"/>
<lb ed="N" n="0103a01"/>然而，識是苦，隨於苦，以伴於苦不伴於樂故，衆生厭患於識，厭患於識故則離貪，
<lb ed="N" n="0103a02"/>離貪故致淸淨。</p>
<lb ed="N" n="0103a03"/><p xml:id="pN15p0103a0301"><ref cRef="PTS.S.3.71"/>一六</p><p xml:id="pN15p0103a0303" cb:place="inline">摩訶利！有此因、此緣而有衆生之淸淨。有此因、此緣致衆生淸淨。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0103a04"/>
<lb ed="N" n="0103a05"/>
<lb ed="N" n="0103a06"/>
<lb ed="N" n="0103a07"/>
<lb ed="N" n="0103a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六一〕第九　熾然</cb:mulu><head>〔六一〕第九　熾然<anchor xml:id="nkr_note_orig_0103001" n="0103001"/></head>
<lb ed="N" n="0103a09"/><p xml:id="pN15p0103a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0103a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0103a10"/><p xml:id="pN15p0103a1001">三</p><p xml:id="pN15p0103a1002" cb:place="inline">「諸比丘！色乃熾然，受乃熾然，想乃熾然，行乃熾然，識乃熾然。</p>
<lb ed="N" n="0103a11"/><p xml:id="pN15p0103a1101">四</p><p xml:id="pN15p0103a1102" cb:place="inline">諸比丘！聖弟子，如是觀者，則厭患於色，厭患於受……想……行……識。厭
<lb ed="N" n="0103a12"/>患故離貪，離貪故解脫。解脫已，而生解脫智。</p>
<lb ed="N" n="0103a13"/><p xml:id="pN15p0103a1301">五</p><p xml:id="pN15p0103a1302" cb:place="inline">知：生已盡、梵行已立、所作已辦、不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0103a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0104a" n="0104a"/>
<lb ed="N" n="0104a01"/>
<lb ed="N" n="0104a02"/>
<lb ed="N" n="0104a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六二〕第十　言路</cb:mulu><head>〔六二〕第十　言路</head>
<lb ed="N" n="0104a04"/><p xml:id="pN15p0104a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0104a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0104a05"/><p xml:id="pN15p0104a0501">三</p><p xml:id="pN15p0104a0502" cb:place="inline">「諸比丘！有三種之言路、增語路、施設路，未令雜亂，未曾令雜亂，現前不令
<lb ed="N" n="0104a06"/>雜亂，當不令雜亂，不爲有智之沙門，婆羅門所訶譏。以何爲三耶？</p>
<lb ed="N" n="0104a07"/><p xml:id="pN15p0104a0701">四</p><p xml:id="pN15p0104a0702" cb:place="inline">諸比丘！於過去、已滅、已變壞之色，謂有『曾有』名數，謂有『曾有』名目，
<lb ed="N" n="0104a08"/>謂有『曾有』施設。謂無『現有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0104a09"/><p xml:id="pN15p0104a0901">五</p><p xml:id="pN15p0104a0902" cb:place="inline">於過去、已滅、已變壞之受，謂有『曾有』名數，謂有『曾有』名目，謂有『曾
<lb ed="N" n="0104a10"/>有』施設。謂無『現有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0104a11"/><p xml:id="pN15p0104a1101">六</p><p xml:id="pN15p0104a1102" cb:place="inline">於過去、已滅、已變壞之想……</p>
<lb ed="N" n="0104a12"/><p xml:id="pN15p0104a1201">七</p><p xml:id="pN15p0104a1202" cb:place="inline">於過去、已滅、已變壞之行，謂有『曾有』名數，謂有『曾有』名目，謂有『曾
<lb ed="N" n="0104a13"/>有』施設。謂無『現有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0104a14"/><p xml:id="pN15p0104a1401"><ref cRef="PTS.S.3.72"/>八</p><p xml:id="pN15p0104a1402" cb:place="inline">於過去、已滅、已變壞之識，謂有『曾有』名數，謂有『曾有』名目，謂有『曾
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0105a" n="0105a"/>
<lb ed="N" n="0105a01"/>有』施設。謂無『現有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0105a02"/><p xml:id="pN15p0105a0201">九</p><p xml:id="pN15p0105a0202" cb:place="inline">諸比丘！於未生、未現之色，謂有『當有』名數，謂有『當有』名目，謂有
<lb ed="N" n="0105a03"/>『當有』施設。謂無『現有』名數，謂無『曾有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0105a04"/><p xml:id="pN15p0105a0401">一〇</p><p xml:id="pN15p0105a0403" cb:place="inline">於未生、未現之受，謂有『當有』名數，謂有『當有』名目，謂有『當有』
<lb ed="N" n="0105a05"/>施設。謂無『現有』名數，謂無『曾有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0105a06"/><p xml:id="pN15p0105a0601">一一</p><p xml:id="pN15p0105a0603" cb:place="inline">於未生、未現之想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0105a07"/><p xml:id="pN15p0105a0701">一二</p><p xml:id="pN15p0105a0703" cb:place="inline">於未生、未現之行，謂有『當有』名數，謂有『當有』名目，謂有『當有』
<lb ed="N" n="0105a08"/>施設。謂無『現有』名數，謂無『曾有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0105a09"/><p xml:id="pN15p0105a0901">一三</p><p xml:id="pN15p0105a0903" cb:place="inline">於未生、未現之識，謂有『當有』名數，謂有『當有』名目，謂有『當有』
<lb ed="N" n="0105a10"/>施設。謂無『現有』名數，謂無『曾有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0105a11"/><p xml:id="pN15p0105a1101">一四</p><p xml:id="pN15p0105a1103" cb:place="inline">諸比丘！於已生，現生之色，謂有『現有』名數，謂有『現有』名目，謂有
<lb ed="N" n="0105a12"/>『現有』施設。謂無『曾有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0105a13"/><p xml:id="pN15p0105a1301">一五</p><p xml:id="pN15p0105a1303" cb:place="inline">於已生、已現之受，謂有『現有』名數，謂有『現有』名目，謂有『現有』
<lb ed="N" n="0105a14"/>施設，謂無『曾有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0106a" n="0106a"/>
<lb ed="N" n="0106a01"/><p xml:id="pN15p0106a0101">一六</p><p xml:id="pN15p0106a0103" cb:place="inline">於已生、已現之想……</p>
<lb ed="N" n="0106a02"/><p xml:id="pN15p0106a0201">一七</p><p xml:id="pN15p0106a0203" cb:place="inline">於已生，已現之行，謂有『現有』名數，謂有『現有』名目，謂有『現有』
<lb ed="N" n="0106a03"/>施設。謂無『曾有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0106a04"/><p xml:id="pN15p0106a0401">一八</p><p xml:id="pN15p0106a0403" cb:place="inline">於已生，已現之識，謂有『現有』名數，謂有『現有』名目，謂有『現有』
<lb ed="N" n="0106a05"/>施設。謂無『曾有』名數，謂無『當有』名數。</p>
<lb ed="N" n="0106a06"/><p xml:id="pN15p0106a0601">一九</p><p xml:id="pN15p0106a0603" cb:place="inline">諸比丘！此三種之言路、增語路、施設路，未令雜亂，未曾令雜亂，現前不
<lb ed="N" n="0106a07"/><ref cRef="PTS.S.3.73"/>令雜亂，當不令雜亂，不令有智之沙門、婆羅門訶譏。</p>
<lb ed="N" n="0106a08"/><p xml:id="pN15p0106a0801">二〇</p><p xml:id="pN15p0106a0803" cb:place="inline">諸比丘！彼鬱迦羅之住人，瓦沙與槃若是無因論者，無所作論者，無有論者，
<lb ed="N" n="0106a09"/>於此三種之言路、增語路，施設路，予以訶責、訶毀者。所以者何？乃畏嘲笑、輕
<lb ed="N" n="0106a10"/>侮、非難故也。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0106a11"/><p xml:id="pN15p0106a1101">中五十經中　第一封滯品〔終〕</p>
<lb ed="N" n="0106a12"/>
<lb ed="N" n="0106a13"/><p xml:id="pN15p0106a1301">此品之攝頌曰</p>
<lb ed="N" n="0106a14"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0106a1401"><l>封滯及種子</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0107a" n="0107a"/>
<lb ed="N" n="0107a01"/><l>優陀那取轉</l>
<lb ed="N" n="0107a02"/><l>七處等覺者</l>
<lb ed="N" n="0107a03"/><l>五群之比丘</l>
<lb ed="N" n="0107a04"/><l>以及摩訶利</l>
<lb ed="N" n="0107a05"/><l>熾然與言路</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0107a06"/>
<lb ed="N" n="0107a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第二　阿羅漢品</cb:mulu><head>第二　阿羅漢品</head>
<lb ed="N" n="0107a08"/>
<lb ed="N" n="0107a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六三〕第一　取</cb:mulu><head>〔六三〕第一　取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107001" n="0107001"/></head>
<lb ed="N" n="0107a10"/><p xml:id="pN15p0107a1001">一</p><p xml:id="pN15p0107a1002" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0107a11"/><p xml:id="pN15p0107a1101">二</p><p xml:id="pN15p0107a1102" cb:place="inline">時，有一比丘，來詣世尊住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0107a12"/><p xml:id="pN15p0107a1201">三</p><p xml:id="pN15p0107a1202" cb:place="inline">坐於一面之比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0107a13"/><p xml:id="pN15p0107a1301">「大德世尊！願請爲我略說法要。我願從世尊聽聞法，獨自靜居、不放逸、熱誠、
<lb ed="N" n="0107a14"/>專精而住。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0108a" n="0108a"/>
<lb ed="N" n="0108a01"/><p xml:id="pN15p0108a0101">四</p><p xml:id="pN15p0108a0102" cb:place="inline">「比丘！執取時，則爲魔所縛，不執取時，則由波旬解脫。」</p>
<lb ed="N" n="0108a02"/><p xml:id="pN15p0108a0201"><ref cRef="PTS.S.3.74"/>「世尊！〔我〕承知矣，善逝！〔我〕承知矣。」</p>
<lb ed="N" n="0108a03"/><p xml:id="pN15p0108a0301">五</p><p xml:id="pN15p0108a0302" cb:place="inline">「比丘！汝於我略說之義如何作廣解耶？」</p>
<lb ed="N" n="0108a04"/><p xml:id="pN15p0108a0401">六</p><p xml:id="pN15p0108a0402" cb:place="inline">「大德！執取色時，則爲魔所縛，不執取時，卽由波旬解脫。執取受時，卽爲魔
<lb ed="N" n="0108a05"/>所縛，不執取時，則由波旬解脫。執取想……行……識時，則爲魔所縛，不執取時，
<lb ed="N" n="0108a06"/>則由波旬解脫。</p>
<lb ed="N" n="0108a07"/><p xml:id="pN15p0108a0701">大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0108a08"/><p xml:id="pN15p0108a0801">六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108002" n="0108002"/></p><p xml:id="pN15p0108a0802" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善能廣解我所略說之義。比丘！執取色時，則爲魔
<lb ed="N" n="0108a09"/>所縛，不執取時，則由波旬解脫。執取受……想……行……識時，則爲魔所縛，不
<lb ed="N" n="0108a10"/>執取時，則由波旬解脫。</p>
<lb ed="N" n="0108a11"/><p xml:id="pN15p0108a1101">比丘！應如是廣觀我所略義之義。」</p>
<lb ed="N" n="0108a12"/><p xml:id="pN15p0108a1201">七</p><p xml:id="pN15p0108a1202" cb:place="inline">時，彼比丘歡喜、隨善世尊之所說。卽從座而起，敬禮、右繞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108003" n="0108003"/>世尊而去。</p>
<lb ed="N" n="0108a13"/><p xml:id="pN15p0108a1301">八</p><p xml:id="pN15p0108a1302" cb:place="inline">時，彼比丘獨自靜居、不放逸、熱誠、專精不久而住，善男子之正當出家，以
<lb ed="N" n="0108a14"/>出家之本意，於現法無上梵行究竟具足自證知、現證而住。證知：生已盡、梵行已
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0109a" n="0109a"/>
<lb ed="N" n="0109a01"/>立、所作已辦、不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0109a02"/><p xml:id="pN15p0109a0201">九</p><p xml:id="pN15p0109a0202" cb:place="inline">彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0109a03"/>
<lb ed="N" n="0109a04"/>
<lb ed="N" n="0109a05"/>
<lb ed="N" n="0109a06"/>
<lb ed="N" n="0109a07"/>
<lb ed="N" n="0109a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六四〕第二　思</cb:mulu><head>〔六四〕第二　思</head>
<lb ed="N" n="0109a09"/><p xml:id="pN15p0109a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0109a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0109a10"/><p xml:id="pN15p0109a1001"><ref cRef="PTS.S.3.75"/>三</p><p xml:id="pN15p0109a1002" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0109a11"/><p xml:id="pN15p0109a1101">「大德世尊！願請爲我略說法要……乃至……專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0109a12"/><p xml:id="pN15p0109a1201">四</p><p xml:id="pN15p0109a1202" cb:place="inline">「比丘！思時，則爲魔所縛，不思時，則由波旬解脫。」</p>
<lb ed="N" n="0109a13"/><p xml:id="pN15p0109a1301">「世尊！承知矣，善逝！承知矣。」</p>
<lb ed="N" n="0109a14"/><p xml:id="pN15p0109a1401">五</p><p xml:id="pN15p0109a1402" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0110a" n="0110a"/>
<lb ed="N" n="0110a01"/><p xml:id="pN15p0110a0101">六</p><p xml:id="pN15p0110a0102" cb:place="inline">「大德！思色時則爲魔所縛，不思時，則由波旬解脫。思受……想……行……識
<lb ed="N" n="0110a02"/>時，則爲魔所縛，不思時，則由波旬解脫。</p>
<lb ed="N" n="0110a03"/><p xml:id="pN15p0110a0301"><ref cRef="PTS.S.3.76"/>大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0110a04"/><p xml:id="pN15p0110a0401">七</p><p xml:id="pN15p0110a0402" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善能廣解我所略說之義。比丘！思色時，則爲魔所
<lb ed="N" n="0110a05"/>縛，不思時，則由波旬解脫、思受……想……行……識時，則爲魔所縛，不思時，
<lb ed="N" n="0110a06"/>則由波旬解脫。</p>
<lb ed="N" n="0110a07"/><p xml:id="pN15p0110a0701">比丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0110a08"/><p xml:id="pN15p0110a0801">八～九</p><p xml:id="pN15p0110a0804" cb:place="inline">……乃至……彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0110a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六五〕第三　歡喜</cb:mulu><head>〔六五〕第三　歡喜</head>
<lb ed="N" n="0110a10"/><p xml:id="pN15p0110a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0110a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0110a11"/><p xml:id="pN15p0110a1101">三</p><p xml:id="pN15p0110a1102" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0110a12"/><p xml:id="pN15p0110a1201">「大德世尊！願請爲我略說法要……乃至……專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0110a13"/><p xml:id="pN15p0110a1301">四</p><p xml:id="pN15p0110a1302" cb:place="inline">「比丘！歡喜時，則爲魔所縛，不歡喜時，則由波旬解脫。」</p>
<lb ed="N" n="0110a14"/><p xml:id="pN15p0110a1401">「世尊！承知矣，善逝！承知矣。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0111a" n="0111a"/>
<lb ed="N" n="0111a01"/><p xml:id="pN15p0111a0101">五</p><p xml:id="pN15p0111a0102" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0111a02"/><p xml:id="pN15p0111a0201">六</p><p xml:id="pN15p0111a0202" cb:place="inline">「大德！歡喜色時，則爲魔所縛，不歡喜時，則由波旬解脫。歡喜受……想……
<lb ed="N" n="0111a03"/>行……識時，則爲魔所縛，不歡喜時，則由波旬解脫。</p>
<lb ed="N" n="0111a04"/><p xml:id="pN15p0111a0401">大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0111a05"/><p xml:id="pN15p0111a0501">七</p><p xml:id="pN15p0111a0502" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善能廣解我所略說之義。比丘！歡喜色時，則爲魔
<lb ed="N" n="0111a06"/>所縛，不歡喜時，則由波旬解脫。歡喜受……想……行……識時，則爲魔所縛，不
<lb ed="N" n="0111a07"/>歡喜時則由波旬解脫。</p>
<lb ed="N" n="0111a08"/><p xml:id="pN15p0111a0801">比丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0111a09"/><p xml:id="pN15p0111a0901">八～九</p><p xml:id="pN15p0111a0904" cb:place="inline">……乃至……彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0111a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六六〕第四　無常</cb:mulu><head>〔六六〕第四　無常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111001" n="0111001"/></head>
<lb ed="N" n="0111a11"/><p xml:id="pN15p0111a1101">一～三</p><p xml:id="pN15p0111a1104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0111a12"/><p xml:id="pN15p0111a1201">「大德世尊！願請爲我略說法……乃至……熱誠、專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0111a13"/><p xml:id="pN15p0111a1301">四</p><p xml:id="pN15p0111a1302" cb:place="inline">「比丘！於無常者，汝則應斷欲。」</p>
<lb ed="N" n="0111a14"/><p xml:id="pN15p0111a1401">「世尊！承知矣，善逝！承知矣。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0112a" n="0112a"/>
<lb ed="N" n="0112a01"/><p xml:id="pN15p0112a0101">五</p><p xml:id="pN15p0112a0102" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0112a02"/><p xml:id="pN15p0112a0201">六</p><p xml:id="pN15p0112a0202" cb:place="inline">「大德！色是無常。我於此應斷欲，受……想……行……識是無常，我於此應斷
<lb ed="N" n="0112a03"/>欲。</p>
<lb ed="N" n="0112a04"/><p xml:id="pN15p0112a0401">大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0112a05"/><p xml:id="pN15p0112a0501">七</p><p xml:id="pN15p0112a0502" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善廣解我所略說之義。比丘！色是無常。汝於此應
<lb ed="N" n="0112a06"/>斷欲，受……想……行……識是無常，汝於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0112a07"/><p xml:id="pN15p0112a0701">比丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0112a08"/><p xml:id="pN15p0112a0801"><ref cRef="PTS.S.3.77"/>八～九</p><p xml:id="pN15p0112a0804" cb:place="inline">……乃至……彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0112a09"/>
<lb ed="N" n="0112a10"/>
<lb ed="N" n="0112a11"/>
<lb ed="N" n="0112a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六七〕第五　苦</cb:mulu><head>〔六七〕第五　苦</head>
<lb ed="N" n="0112a13"/><p xml:id="pN15p0112a1301">一～三</p><p xml:id="pN15p0112a1304" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0112a14"/><p xml:id="pN15p0112a1401">「大德世尊！願請爲我略說法要……乃至……專精而住。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0113a" n="0113a"/>
<lb ed="N" n="0113a01"/><p xml:id="pN15p0113a0101">四</p><p xml:id="pN15p0113a0102" cb:place="inline">「比丘！於苦者，汝應斷欲。」</p>
<lb ed="N" n="0113a02"/><p xml:id="pN15p0113a0201">「世尊！承知矣，善逝！承知矣。」</p>
<lb ed="N" n="0113a03"/><p xml:id="pN15p0113a0301">五</p><p xml:id="pN15p0113a0302" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0113a04"/><p xml:id="pN15p0113a0401">六</p><p xml:id="pN15p0113a0402" cb:place="inline">「大德！色是苦。我於此應斷欲，受……想……行……識是苦，我於此應斷欲。
<lb ed="N" n="0113a05"/>大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0113a06"/><p xml:id="pN15p0113a0601">七</p><p xml:id="pN15p0113a0602" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善能廣解我所略說之義。比丘！色是苦。汝於此應
<lb ed="N" n="0113a07"/>斷欲，受……想……行……識是苦，汝於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0113a08"/><p xml:id="pN15p0113a0801">比丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0113a09"/><p xml:id="pN15p0113a0901">八～九</p><p xml:id="pN15p0113a0904" cb:place="inline">……乃至……彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0113a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六八〕第六　無我</cb:mulu><head>〔六八〕第六　無我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113001" n="0113001"/></head>
<lb ed="N" n="0113a11"/><p xml:id="pN15p0113a1101">一～三</p><p xml:id="pN15p0113a1104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0113a12"/><p xml:id="pN15p0113a1201">「大德世尊！願請爲我略說法要……乃至……專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0113a13"/><p xml:id="pN15p0113a1301">四</p><p xml:id="pN15p0113a1302" cb:place="inline">「比丘！汝於無我者，則應斷欲。」</p>
<lb ed="N" n="0113a14"/><p xml:id="pN15p0113a1401">「世尊！承知矣！善逝！承知矣。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0114a" n="0114a"/>
<lb ed="N" n="0114a01"/><p xml:id="pN15p0114a0101"><ref cRef="PTS.S.3.78"/>五</p><p xml:id="pN15p0114a0102" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0114a02"/><p xml:id="pN15p0114a0201">六</p><p xml:id="pN15p0114a0202" cb:place="inline">「大德！色是無我。我於此應斷欲，受……想……行……識是無我。我於此應斷
<lb ed="N" n="0114a03"/>欲。</p>
<lb ed="N" n="0114a04"/><p xml:id="pN15p0114a0401">大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0114a05"/><p xml:id="pN15p0114a0501">七</p><p xml:id="pN15p0114a0502" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善能廣解我所略說之義。比丘！色是無我。汝於此
<lb ed="N" n="0114a06"/>應斷欲，受……想……行……識是無我，汝於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0114a07"/><p xml:id="pN15p0114a0701">比丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0114a08"/><p xml:id="pN15p0114a0801">八～九</p><p xml:id="pN15p0114a0804" cb:place="inline">……乃至……彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0114a09"/>
<lb ed="N" n="0114a10"/>
<lb ed="N" n="0114a11"/>
<lb ed="N" n="0114a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔六九〕第七　非自所應</cb:mulu><head>〔六九〕非自所應<anchor xml:id="nkr_note_orig_0114001" n="0114001"/></head>
<lb ed="N" n="0114a13"/><p xml:id="pN15p0114a1301">一～三</p><p xml:id="pN15p0114a1304" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0114a14"/><p xml:id="pN15p0114a1401">「大德世尊！願請爲我略說法要……乃至……專精而住。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0115a" n="0115a"/>
<lb ed="N" n="0115a01"/><p xml:id="pN15p0115a0101">四</p><p xml:id="pN15p0115a0102" cb:place="inline">「比丘！汝於非自所應者，應斷欲。」</p>
<lb ed="N" n="0115a02"/><p xml:id="pN15p0115a0201">「世尊！承知矣，善逝！承知矣。」</p>
<lb ed="N" n="0115a03"/><p xml:id="pN15p0115a0301">五</p><p xml:id="pN15p0115a0302" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0115a04"/><p xml:id="pN15p0115a0401">六</p><p xml:id="pN15p0115a0402" cb:place="inline">「大德！色乃非自所應。我於此應斷欲，受……想……行……識乃非自所應，我
<lb ed="N" n="0115a05"/>於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0115a06"/><p xml:id="pN15p0115a0601">大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0115a07"/><p xml:id="pN15p0115a0701"><ref cRef="PTS.S.3.79"/>七</p><p xml:id="pN15p0115a0702" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善廣解我所略說之義。比丘！色乃非自所應，汝於
<lb ed="N" n="0115a08"/>此應斷欲，受……想……行……識乃非自所應，汝於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0115a09"/><p xml:id="pN15p0115a0901">比丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0115a10"/><p xml:id="pN15p0115a1001">八～九</p><p xml:id="pN15p0115a1004" cb:place="inline">時……乃至……彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0115a11"/>
<lb ed="N" n="0115a12"/>
<lb ed="N" n="0115a13"/>
<lb ed="N" n="0115a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七〇〕第八　止住所染</cb:mulu><head>〔七〇〕第八　止住所染<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115001" n="0115001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0116a" n="0116a"/>
<lb ed="N" n="0116a01"/><p xml:id="pN15p0116a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0116a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0116a02"/><p xml:id="pN15p0116a0201">三</p><p xml:id="pN15p0116a0202" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0116a03"/><p xml:id="pN15p0116a0301">「大德！願請爲我略說法要，我願從世尊聽聞法……乃至……專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0116a04"/><p xml:id="pN15p0116a0401">四</p><p xml:id="pN15p0116a0402" cb:place="inline">「比丘！汝止住於所染者，應斷欲。」</p>
<lb ed="N" n="0116a05"/><p xml:id="pN15p0116a0501">「世尊！承知矣，善逝！承知矣。」</p>
<lb ed="N" n="0116a06"/><p xml:id="pN15p0116a0601">五</p><p xml:id="pN15p0116a0602" cb:place="inline">「比丘！汝如何廣解我所略說之義耶？」</p>
<lb ed="N" n="0116a07"/><p xml:id="pN15p0116a0701">六</p><p xml:id="pN15p0116a0702" cb:place="inline">「大德！色是止住於所染，於此應斷欲，受……想……行……識是止住於所染，
<lb ed="N" n="0116a08"/>我於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0116a09"/><p xml:id="pN15p0116a0901">大德！我如是廣解世尊所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0116a10"/><p xml:id="pN15p0116a1001">七</p><p xml:id="pN15p0116a1002" cb:place="inline">「比丘！善哉、善哉！比丘！善廣解我所略說之義。比丘！色是止住於所染，汝
<lb ed="N" n="0116a11"/>於此應斷欲，受……想……行……識是止住於所染，汝於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0116a12"/><p xml:id="pN15p0116a1201">比丘！應如是廣觀我所略說之義。」</p>
<lb ed="N" n="0116a13"/><p xml:id="pN15p0116a1301">八～九</p><p xml:id="pN15p0116a1304" cb:place="inline">時……乃至……彼比丘得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0116a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0117a" n="0117a"/>
<lb ed="N" n="0117a01"/>
<lb ed="N" n="0117a02"/>
<lb ed="N" n="0117a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七一〕第九　羅陀</cb:mulu><head>〔七一〕第九　羅陀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0117001" n="0117001"/></head>
<lb ed="N" n="0117a04"/><p xml:id="pN15p0117a0401">一</p><p xml:id="pN15p0117a0402" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0117a05"/><p xml:id="pN15p0117a0501"><ref cRef="PTS.S.3.80"/>二</p><p xml:id="pN15p0117a0502" cb:place="inline">時，具壽羅陀來詣世尊之住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面，</p>
<lb ed="N" n="0117a06"/><p xml:id="pN15p0117a0601">三</p><p xml:id="pN15p0117a0602" cb:place="inline">坐於一面之具壽羅陀白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0117a07"/><p xml:id="pN15p0117a0701">「大德！如何知，如何觀者，於此有識之身及外之一切相，得滅我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0117a08"/>慢隨眠耶？」</p>
<lb ed="N" n="0117a09"/><p xml:id="pN15p0117a0901">四</p><p xml:id="pN15p0117a0902" cb:place="inline">「羅陀！所有色之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近者，如
<lb ed="N" n="0117a10"/>是以正慧，作如實觀，此非我所，此非我，此非我體。</p>
<lb ed="N" n="0117a11"/><p xml:id="pN15p0117a1101">五</p><p xml:id="pN15p0117a1102" cb:place="inline">所有之受……</p>
<lb ed="N" n="0117a12"/><p xml:id="pN15p0117a1201">六</p><p xml:id="pN15p0117a1202" cb:place="inline">想……</p>
<lb ed="N" n="0117a13"/><p xml:id="pN15p0117a1301">七</p><p xml:id="pN15p0117a1302" cb:place="inline">行……</p>
<lb ed="N" n="0117a14"/><p xml:id="pN15p0117a1401">八</p><p xml:id="pN15p0117a1402" cb:place="inline">識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近者，如是以正慧，
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0118a" n="0118a"/>
<lb ed="N" n="0118a01"/>如實觀，此非我所，此非我，此非我體。</p>
<lb ed="N" n="0118a02"/><p xml:id="pN15p0118a0201">九</p><p xml:id="pN15p0118a0202" cb:place="inline">羅陀！如是知、如是觀者，則於此有識之身及外之一切相，得滅我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0118a03"/>慢隨眠。」</p>
<lb ed="N" n="0118a04"/><p xml:id="pN15p0118a0401">一〇</p><p xml:id="pN15p0118a0403" cb:place="inline">……乃至……時具壽羅陀得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0118a05"/>
<lb ed="N" n="0118a06"/>
<lb ed="N" n="0118a07"/>
<lb ed="N" n="0118a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七二〕第十　修羅陀</cb:mulu><head>〔七二〕第十　修羅陀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0118001" n="0118001"/></head>
<lb ed="N" n="0118a09"/><p xml:id="pN15p0118a0901">一</p><p xml:id="pN15p0118a0902" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0118a10"/><p xml:id="pN15p0118a1001">二～三</p><p xml:id="pN15p0118a1004" cb:place="inline">時，具壽修羅陀〔……乃至……〕白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0118a11"/><p xml:id="pN15p0118a1101">「大德！如何知，如何觀者，則於此有識之身及外之一切相，得離心、我慢、我
<lb ed="N" n="0118a12"/>所慢、慢，超越種種相，而得善解脫耶？」</p>
<lb ed="N" n="0118a13"/><p xml:id="pN15p0118a1301">四</p><p xml:id="pN15p0118a1302" cb:place="inline">「修羅陀！所有色之過去、未來、現在……乃至……遠、近者，如是以正慧，作
<lb ed="N" n="0118a14"/>如實觀，此非我所，此非我體，則無執取而解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0119a" n="0119a"/>
<lb ed="N" n="0119a01"/><p xml:id="pN15p0119a0101">五～七</p><p xml:id="pN15p0119a0104" cb:place="inline">所有之受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0119a02"/><p xml:id="pN15p0119a0201"><ref cRef="PTS.S.3.81"/>八</p><p xml:id="pN15p0119a0202" cb:place="inline">識之過去未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近者，如是以正慧，作
<lb ed="N" n="0119a03"/>如實觀，此非我所，此非我，此非我體，則無執取而解脫。</p>
<lb ed="N" n="0119a04"/><p xml:id="pN15p0119a0401">九</p><p xml:id="pN15p0119a0402" cb:place="inline">修羅陀！如是知、如是觀者，則於此有識之身及外之一切相，得離心、我慢、
<lb ed="N" n="0119a05"/>我所慢、慢、超越種種相，而得善解脫。」</p>
<lb ed="N" n="0119a06"/><p xml:id="pN15p0119a0601">一〇</p><p xml:id="pN15p0119a0603" cb:place="inline">……乃至……時具壽修羅陀得成阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0119a07"/>
<lb ed="N" n="0119a08"/>
<lb ed="N" n="0119a09"/>
<lb ed="N" n="0119a10"/><p xml:id="pN15p0119a1001">第二阿羅漢品〔終〕</p>
<lb ed="N" n="0119a11"/>
<lb ed="N" n="0119a12"/><p xml:id="pN15p0119a1201">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0119a13"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0119a1301"><l>取思及歡喜</l>
<lb ed="N" n="0119a14"/><l>無常苦無我</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0120a" n="0120a"/>
<lb ed="N" n="0120a01"/><l>以非自所應</l>
<lb ed="N" n="0120a02"/><l>及止住所染</l>
<lb ed="N" n="0120a03"/><l>羅陀修羅陀</l>
<lb ed="N" n="0120a04"/><l>此等共爲十</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0120a05"/>
<lb ed="N" n="0120a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第三　所食品</cb:mulu><head>第三　所食品</head>
<lb ed="N" n="0120a07"/>
<lb ed="N" n="0120a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七三〕第一　味</cb:mulu><head>〔七三〕第一　味<anchor xml:id="nkr_note_orig_0120001" n="0120001"/></head>
<lb ed="N" n="0120a09"/><p xml:id="pN15p0120a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0120a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0120a10"/><p xml:id="pN15p0120a1001">三</p><p xml:id="pN15p0120a1002" cb:place="inline">「諸比丘！無聞之凡夫，不能如實知色之味與過患及出離。</p>
<lb ed="N" n="0120a11"/><p xml:id="pN15p0120a1101">四～六</p><p xml:id="pN15p0120a1104" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0120a12"/><p xml:id="pN15p0120a1201">七</p><p xml:id="pN15p0120a1202" cb:place="inline">不能如實知識之味與過患及出離。</p>
<lb ed="N" n="0120a13"/><p xml:id="pN15p0120a1301"><ref cRef="PTS.S.3.82"/>八～一二</p><p xml:id="pN15p0120a1305" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子，能如實知色……受……想……行……識之味與
<lb ed="N" n="0120a14"/>過患及出離。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0121a" n="0121a"/>
<lb ed="N" n="0121a01"/>
<lb ed="N" n="0121a02"/>
<lb ed="N" n="0121a03"/>
<lb ed="N" n="0121a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七四〕第二　集（一）</cb:mulu><head>〔七四〕第二　集（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0121001" n="0121001"/></head>
<lb ed="N" n="0121a05"/><p xml:id="pN15p0121a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0121a0504" cb:place="inline">〔爾時世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0121a06"/><p xml:id="pN15p0121a0601">三</p><p xml:id="pN15p0121a0602" cb:place="inline">「諸比丘！無聞之凡夫，不能如實知色之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0121a07"/><p xml:id="pN15p0121a0701">四～六</p><p xml:id="pN15p0121a0704" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0121a08"/><p xml:id="pN15p0121a0801">七</p><p xml:id="pN15p0121a0802" cb:place="inline">不能如實知識之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0121a09"/><p xml:id="pN15p0121a0901">八</p><p xml:id="pN15p0121a0902" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子，能如實知色之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0121a10"/><p xml:id="pN15p0121a1001">九～一一</p><p xml:id="pN15p0121a1005" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0121a11"/><p xml:id="pN15p0121a1101">一二</p><p xml:id="pN15p0121a1103" cb:place="inline">能如實知識之集、滅、味、過患、出離。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0121a12"/>
<lb ed="N" n="0121a13"/>
<lb ed="N" n="0121a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0122a" n="0122a"/>
<lb ed="N" n="0122a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七五〕第三　集（二）</cb:mulu><head>〔七五〕第三　集（二）</head>
<lb ed="N" n="0122a02"/><p xml:id="pN15p0122a0201">一～二</p><p xml:id="pN15p0122a0204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0122a03"/><p xml:id="pN15p0122a0301">三</p><p xml:id="pN15p0122a0302" cb:place="inline">「諸比丘！有聞之聖弟子，能如實知色集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0122a04"/><p xml:id="pN15p0122a0401">四～六</p><p xml:id="pN15p0122a0404" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0122a05"/><p xml:id="pN15p0122a0501">七</p><p xml:id="pN15p0122a0502" cb:place="inline">能如實知識集、滅、味、過患、出離。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0122a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七六〕第四　阿羅漢（一）</cb:mulu><head>〔七六〕第四　阿羅漢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0122001" n="0122001"/>（一）</head>
<lb ed="N" n="0122a07"/><p xml:id="pN15p0122a0701">一～二</p><p xml:id="pN15p0122a0704" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0122a08"/><p xml:id="pN15p0122a0801"><ref cRef="PTS.S.3.83"/>三</p><p xml:id="pN15p0122a0802" cb:place="inline">「諸比丘！色是無常。無常則是苦，苦則無我，無我則此非我所、此非我，此非
<lb ed="N" n="0122a09"/>我體。應如是以正慧，作如實觀。</p>
<lb ed="N" n="0122a10"/><p xml:id="pN15p0122a1001">四～六</p><p xml:id="pN15p0122a1004" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0122a11"/><p xml:id="pN15p0122a1101">七</p><p xml:id="pN15p0122a1102" cb:place="inline">識是無常。無常則是苦，苦則無我，無我則此非我所，此非我，此非我體。應
<lb ed="N" n="0122a12"/>如是以正慧，作如實觀。</p>
<lb ed="N" n="0122a13"/><p xml:id="pN15p0122a1301">八</p><p xml:id="pN15p0122a1302" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子，如此觀而厭患於色，厭患於受……想……行……識。</p>
<lb ed="N" n="0122a14"/><p xml:id="pN15p0122a1401">九</p><p xml:id="pN15p0122a1402" cb:place="inline">厭患而離貪，離貪而解脫，解脫而謂生解脫智。知：生已盡、梵行已立、所作
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0123a" n="0123a"/>
<lb ed="N" n="0123a01"/>已辦、不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0123a02"/><p xml:id="pN15p0123a0201">一〇</p><p xml:id="pN15p0123a0203" cb:place="inline">諸比丘！乃至於有情居，乃至有頂，以如是人爲第一，以如是人爲世間最勝，
<lb ed="N" n="0123a03"/>謂是阿羅漢。」</p>
<lb ed="N" n="0123a04"/><p xml:id="pN15p0123a0401">一一</p><p xml:id="pN15p0123a0403" cb:place="inline">世尊如是說，善逝如是說已，師更說曰：</p>
<lb ed="N" n="0123a05"/><p xml:id="pN15p0123a0501">一二</p><lg xml:id="lgN15p0123a0501"><l>（一）安樂阿羅漢</l>
<lb ed="N" n="0123a06"/><l>渴愛已無跡</l>
<lb ed="N" n="0123a07"/><l>應斷此我慢</l>
<lb ed="N" n="0123a08"/><l>以裂愚昧網</l></lg>
<lb ed="N" n="0123a09"/><lg xml:id="lgN15p0123a0901"><l>（二）獲得不動性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0123002" n="0123002"/></l>
<lb ed="N" n="0123a10"/><l>遠離心汚濁</l>
<lb ed="N" n="0123a11"/><l>世名無染者</l>
<lb ed="N" n="0123a12"/><l>等梵亦無漏</l></lg>
<lb ed="N" n="0123a13"/><lg xml:id="lgN15p0123a1301"><l>（三）徧知五之蘊</l>
<lb ed="N" n="0123a14"/><l>七正法爲境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0123003" n="0123003"/></l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0124a" n="0124a"/>
<lb ed="N" n="0124a01"/><l>善士應讚歎</l>
<lb ed="N" n="0124a02"/><l>此佛之愛子</l></lg>
<lb ed="N" n="0124a03"/><lg xml:id="lgN15p0124a0301"><l>（四）具足七之寶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0124004" n="0124004"/></l>
<lb ed="N" n="0124a04"/><l>當以學三學</l>
<lb ed="N" n="0124a05"/><l>逍遙爲大雄</l>
<lb ed="N" n="0124a06"/><l>已無恐怖畏</l></lg>
<lb ed="N" n="0124a07"/><lg xml:id="lgN15p0124a0701"><l>（五）十分已具足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0124005" n="0124005"/></l>
<lb ed="N" n="0124a08"/><l>定入爲龍象</l>
<lb ed="N" n="0124a09"/><l>此世最勝者</l>
<lb ed="N" n="0124a10"/><l>渴愛已無跡</l></lg>
<lb ed="N" n="0124a11"/><lg xml:id="lgN15p0124a1101"><l>（六）已生無學智</l>
<lb ed="N" n="0124a12"/><l>此爲最後身</l>
<lb ed="N" n="0124a13"/><l>若得梵行果</l>
<lb ed="N" n="0124a14"/><l>則無他所緣</l></lg>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0125a" n="0125a"/>
<lb ed="N" n="0125a01"/><lg xml:id="lgN15p0125a0101"><l><ref cRef="PTS.S.3.84"/>（七）無搖種種想</l>
<lb ed="N" n="0125a02"/><l>輪迴轉解脫</l>
<lb ed="N" n="0125a03"/><l>獲得調御位</l>
<lb ed="N" n="0125a04"/><l>爲此世勝者</l></lg>
<lb ed="N" n="0125a05"/><lg xml:id="lgN15p0125a0501"><l>（八）上下亦左右<anchor xml:id="nkr_note_orig_0125006" n="0125006"/></l>
<lb ed="N" n="0125a06"/><l>絕無有歡喜</l>
<lb ed="N" n="0125a07"/><l>師子吼宣說</l>
<lb ed="N" n="0125a08"/><l>世間無上佛</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0125a09"/>
<lb ed="N" n="0125a10"/>
<lb ed="N" n="0125a11"/>
<lb ed="N" n="0125a12"/>
<lb ed="N" n="0125a13"/>
<lb ed="N" n="0125a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0126a" n="0126a"/>
<lb ed="N" n="0126a01"/>
<lb ed="N" n="0126a02"/>
<lb ed="N" n="0126a03"/>
<lb ed="N" n="0126a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七七〕第五　阿羅漢（二）</cb:mulu><head>〔七七〕第五　阿羅漢（二）</head>
<lb ed="N" n="0126a05"/><p xml:id="pN15p0126a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0126a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0126a06"/><p xml:id="pN15p0126a0601">三</p><p xml:id="pN15p0126a0602" cb:place="inline">「諸比丘！應如是以正慧，如實觀色是無常，無常則是苦，苦則無我，無我，則
<lb ed="N" n="0126a07"/>此非我所，此非我，此非我體。</p>
<lb ed="N" n="0126a08"/><p xml:id="pN15p0126a0801">四～七</p><p xml:id="pN15p0126a0804" cb:place="inline">應觀受……</p>
<lb ed="N" n="0126a09"/><p xml:id="pN15p0126a0901">八</p><p xml:id="pN15p0126a0902" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子，如是觀而厭患於色、厭患於受……想……行……識。</p>
<lb ed="N" n="0126a10"/><p xml:id="pN15p0126a1001">九</p><p xml:id="pN15p0126a1002" cb:place="inline">厭患而離貪，離貪而解脫，解脫而謂生解脫智。知：生已盡、梵行已立、所作
<lb ed="N" n="0126a11"/>已辦、不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0126a12"/><p xml:id="pN15p0126a1201">一〇</p><p xml:id="pN15p0126a1203" cb:place="inline">諸比丘！乃至有情居，乃至有頂，以如是人爲第一，以如是人爲世間最勝，
<lb ed="N" n="0126a13"/>謂是阿羅漢。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0126a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七八〕第六　師子（一）</cb:mulu><head>〔七八〕第六　師子（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0126001" n="0126001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0127a" n="0127a"/>
<lb ed="N" n="0127a01"/><p xml:id="pN15p0127a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0127a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0127a02"/><p xml:id="pN15p0127a0201">三</p><p xml:id="pN15p0127a0202" cb:place="inline">「諸比丘！獸王師子，暮時出居處，出居處而奮迅，奮迅而普觀四方，乃作三次
<lb ed="N" n="0127a03"/>之師子吼，三次師子吼後，而出求食。</p>
<lb ed="N" n="0127a04"/><p xml:id="pN15p0127a0401"><ref cRef="PTS.S.3.85"/>四</p><p xml:id="pN15p0127a0402" cb:place="inline">諸比丘！凡畜生聞獸王師子吼聲，則墮大怖畏、戰慄、恐懼。棲穴者入穴，棲
<lb ed="N" n="0127a05"/>水者入水，棲林者入林，鳥則就於虛空。</p>
<lb ed="N" n="0127a06"/><p xml:id="pN15p0127a0601">五</p><p xml:id="pN15p0127a0602" cb:place="inline">諸比丘！國王有象，以繩堅固縛於村邑王都，彼等亦一破截彼縛，怖畏而失大
<lb ed="N" n="0127a07"/>小便，以所有之方便而逃走。</p>
<lb ed="N" n="0127a08"/><p xml:id="pN15p0127a0801">六</p><p xml:id="pN15p0127a0802" cb:place="inline">諸比丘！獸王師子，於畜生有如是大力，有如是大勢力，有如是大威力。</p>
<lb ed="N" n="0127a09"/><p xml:id="pN15p0127a0901">七</p><p xml:id="pN15p0127a0902" cb:place="inline">諸比丘！如是如來、應供、正等覺者、明行具足者、世間解、無上調御丈夫、
<lb ed="N" n="0127a10"/>天人師、佛陀、世尊出生於世時，說法謂如是色，如是色之集，如是色之滅，如是
<lb ed="N" n="0127a11"/>……受……想……行……識，如是識之集，如是識之滅。</p>
<lb ed="N" n="0127a12"/><p xml:id="pN15p0127a1201">八</p><p xml:id="pN15p0127a1202" cb:place="inline">諸比丘！彼諸長壽天雖是多樂久住於高殿中，聞如來之說法，則墮大怖畏、戰
<lb ed="N" n="0127a13"/>慄、恐怖：『我等無常而謂常住，我等不堅固而謂堅固，我等不恆常而謂恆常，我
<lb ed="N" n="0127a14"/>等無常、不堅固、不常恆而謂有身所攝。』</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0128a" n="0128a"/>
<lb ed="N" n="0128a01"/><p xml:id="pN15p0128a0101">九</p><p xml:id="pN15p0128a0102" cb:place="inline">諸比丘！如來於世間有如是大力，有如是大勢力，有如是大威力。」</p>
<lb ed="N" n="0128a02"/><p xml:id="pN15p0128a0201">一〇</p><p xml:id="pN15p0128a0203" cb:place="inline">世尊如是說，善逝如是說已，更說曰：</p>
<lb ed="N" n="0128a03"/><lg xml:id="lgN15p0128a0301"><l><ref cRef="PTS.S.3.86"/>（一）佛於現證知</l>
<lb ed="N" n="0128a04"/><l>於人天世間</l>
<lb ed="N" n="0128a05"/><l>常轉法之輪</l>
<lb ed="N" n="0128a06"/><l>比如無師敎</l></lg>
<lb ed="N" n="0128a07"/><lg xml:id="lgN15p0128a0701"><l>（二）如是有身滅</l>
<lb ed="N" n="0128a08"/><l>如是有身生</l>
<lb ed="N" n="0128a09"/><l>八支之聖道</l>
<lb ed="N" n="0128a10"/><l>乃滅苦之道</l></lg>
<lb ed="N" n="0128a11"/><lg xml:id="lgN15p0128a1101"><l>（三）形體勝有譽</l>
<lb ed="N" n="0128a12"/><l>長壽之諸天</l>
<lb ed="N" n="0128a13"/><l>聞名則戰慄</l>
<lb ed="N" n="0128a14"/><l>似獸見師子</l></lg>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0129a" n="0129a"/>
<lb ed="N" n="0129a01"/><lg xml:id="lgN15p0129a0101"><l>（四）如應已解脫</l>
<lb ed="N" n="0129a02"/><l>聞羅漢敎言</l>
<lb ed="N" n="0129a03"/><l>此乃無常身</l>
<lb ed="N" n="0129a04"/><l>我等超有身</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0129a05"/>
<lb ed="N" n="0129a06"/>
<lb ed="N" n="0129a07"/>
<lb ed="N" n="0129a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔七九〕第七　師子（二）</cb:mulu><head>〔七九〕第七　師子（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129001" n="0129001"/></head>
<lb ed="N" n="0129a09"/><p xml:id="pN15p0129a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0129a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0129a10"/><p xml:id="pN15p0129a1001">三</p><p xml:id="pN15p0129a1002" cb:place="inline">「諸比丘！諸沙門、婆羅門，憶念種種之宿住。憶念者，則憶念此一切五蘊，或
<lb ed="N" n="0129a11"/>隨其一。</p>
<lb ed="N" n="0129a12"/><p xml:id="pN15p0129a1201">四</p><p xml:id="pN15p0129a1202" cb:place="inline">諸比丘！我於過去世謂有如是色者，則憶念色。諸比丘！我於過去世謂有如是
<lb ed="N" n="0129a13"/>受者，則憶念受。諸比丘！我於過去世謂有如是想……行……識者，則憶念識。</p>
<lb ed="N" n="0129a14"/><p xml:id="pN15p0129a1401">五</p><p xml:id="pN15p0129a1402" cb:place="inline">諸比丘！說名爲色者何耶？諸比丘！爲所惱壞故名爲色也。何以爲所惱壞耶？
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0130a" n="0130a"/>
<lb ed="N" n="0130a01"/>以寒受惱壞，以熱受惱壞，以飢受惱壞，以渴受惱壞，以虻、蚊、風、熱、蝎、蛇
<lb ed="N" n="0130a02"/>所觸而爲所惱壞。諸比丘！爲所惱壞故名爲色。</p>
<lb ed="N" n="0130a03"/><p xml:id="pN15p0130a0301"><ref cRef="PTS.S.3.87"/>六</p><p xml:id="pN15p0130a0302" cb:place="inline">諸比丘！說名爲受者何耶？諸比丘！領受故名爲受。領受者何耶？領受於樂，
<lb ed="N" n="0130a04"/>領受於苦，領受不苦不樂是。諸比丘！領受故名爲受。</p>
<lb ed="N" n="0130a05"/><p xml:id="pN15p0130a0501">七</p><p xml:id="pN15p0130a0502" cb:place="inline">諸比丘！說名爲想者何耶？諸比丘！了解故名爲想。了解者何耶？了解靑，了
<lb ed="N" n="0130a06"/>解黃，了解赤，了解白是。諸比丘！了解故名爲想。</p>
<lb ed="N" n="0130a07"/><p xml:id="pN15p0130a0701">八</p><p xml:id="pN15p0130a0702" cb:place="inline">諸比丘！說名爲行者何耶？諸比丘！現行於有爲故名爲行。現行於有爲者何
<lb ed="N" n="0130a08"/>耶？以色爲色性故，現行於有爲，以受爲受性故，現行於有爲，以想爲想性故，現
<lb ed="N" n="0130a09"/>行於有爲，以行爲行性故，現行於有爲，以識爲識性故，現行於有爲。諸比丘！現
<lb ed="N" n="0130a10"/>行於有爲故名行。</p>
<lb ed="N" n="0130a11"/><p xml:id="pN15p0130a1101">九</p><p xml:id="pN15p0130a1102" cb:place="inline">諸比丘！說名爲識者何耶？諸比丘！了知故名爲識。了知者何耶？了知醋、了
<lb ed="N" n="0130a12"/>知苦、了知辛、了知甘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130002" n="0130002"/>、了知苛，了知不苛，了知鹹，了知不鹹。諸比丘！了知
<lb ed="N" n="0130a13"/>故名爲識。</p>
<lb ed="N" n="0130a14"/><p xml:id="pN15p0130a1401">一〇</p><p xml:id="pN15p0130a1403" cb:place="inline">諸比丘！於此有聞之聖弟子，乃如是思擇。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0131a" n="0131a"/>
<lb ed="N" n="0131a01"/><p xml:id="pN15p0131a0101">一一</p><p xml:id="pN15p0131a0103" cb:place="inline">如『我今爲色所食：我於過去世，亦爲色所食，如今現在爲色所食。我若樂
<lb ed="N" n="0131a02"/>著於未來之色者，則我於未來世，亦應爲色所食，乃如今現在爲色所食。』彼如是
<lb ed="N" n="0131a03"/>思擇、則不顧過去之色，不樂著未來之色，則於現在之色向厭患、離貪、滅盡。</p>
<lb ed="N" n="0131a04"/><p xml:id="pN15p0131a0401">一二</p><p xml:id="pN15p0131a0403" cb:place="inline">如『我今爲受所食：我於過去世，亦爲受所食，乃如今現在爲受所食。我若
<lb ed="N" n="0131a05"/><ref cRef="PTS.S.3.88"/>樂著於未來之受者，則我於未來世亦應爲受所食，乃如今現在爲受所食。』彼如是
<lb ed="N" n="0131a06"/>思擇，則不顧過去之受，不樂著未來之受，則於現在之受向厭患、離貪、滅盡。</p>
<lb ed="N" n="0131a07"/><p xml:id="pN15p0131a0701">一三</p><p xml:id="pN15p0131a0703" cb:place="inline">如『我今爲所想所食……』……</p>
<lb ed="N" n="0131a08"/><p xml:id="pN15p0131a0801">一四</p><p xml:id="pN15p0131a0803" cb:place="inline">如『我今爲行所食，我於過去世，亦爲行所食，乃如今現在爲行所食。我若
<lb ed="N" n="0131a09"/>樂著未來之行者，乃如今現在爲行所食。我若樂著於未來之行者，則我於未來世，
<lb ed="N" n="0131a10"/>亦應爲行所食，乃如今現在爲行所食。』彼如是思擇，則不顧過去之行，不樂著未
<lb ed="N" n="0131a11"/>來之行，則於現在之行向厭患、離貪、滅盡。</p>
<lb ed="N" n="0131a12"/><p xml:id="pN15p0131a1201">一五</p><p xml:id="pN15p0131a1203" cb:place="inline">如『我今爲識所食，我於過去世，亦爲識所食，乃如今現在爲識所食。我若
<lb ed="N" n="0131a13"/>樂著未來之識者，則我於未來世，亦應爲識所食，乃如今現在爲識所食。』彼如是
<lb ed="N" n="0131a14"/>思擇，則不顧過去之識，不樂著未來之識，則於現在之識向厭患、離貪、滅盡。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0132a" n="0132a"/>
<lb ed="N" n="0132a01"/><p xml:id="pN15p0132a0101">一六</p><p xml:id="pN15p0132a0103" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0132a02"/><p xml:id="pN15p0132a0201">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0132a03"/><p xml:id="pN15p0132a0301">「無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0132a04"/><p xml:id="pN15p0132a0401">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0132a05"/><p xml:id="pN15p0132a0501">「若觀此無常、苦變易之法者，得有此是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0132a06"/><p xml:id="pN15p0132a0601">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0132a07"/><p xml:id="pN15p0132a0701">一七～一九</p><p xml:id="pN15p0132a0706" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0132a08"/><p xml:id="pN15p0132a0801"><ref cRef="PTS.S.3.89"/>二〇</p><p xml:id="pN15p0132a0803" cb:place="inline">「識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0132a09"/><p xml:id="pN15p0132a0901">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0132a10"/><p xml:id="pN15p0132a1001">「無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0132a11"/><p xml:id="pN15p0132a1101">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0132a12"/><p xml:id="pN15p0132a1201">「若觀此無常、苦變易之法者，得有此是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0132a13"/><p xml:id="pN15p0132a1301">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0132a14"/><p xml:id="pN15p0132a1401">二一</p><p xml:id="pN15p0132a1403" cb:place="inline">「諸比丘！應如是以正慧如實作觀。是故諸色之過去、未來、現在、內外、粗
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0133a" n="0133a"/>
<lb ed="N" n="0133a01"/>細、劣、勝、遠、近之一切色，乃非我所，非我，非我體。</p>
<lb ed="N" n="0133a02"/><p xml:id="pN15p0133a0201">二二</p><p xml:id="pN15p0133a0203" cb:place="inline">受……</p>
<lb ed="N" n="0133a03"/><p xml:id="pN15p0133a0301">二三</p><p xml:id="pN15p0133a0303" cb:place="inline">想……</p>
<lb ed="N" n="0133a04"/><p xml:id="pN15p0133a0401">二四</p><p xml:id="pN15p0133a0403" cb:place="inline">行……</p>
<lb ed="N" n="0133a05"/><p xml:id="pN15p0133a0501">二五</p><p xml:id="pN15p0133a0503" cb:place="inline">應如是以正慧如實作觀。識之過去、未來、現在……乃至……遠近之一切識，
<lb ed="N" n="0133a06"/>乃非我所，非我，非我體。</p>
<lb ed="N" n="0133a07"/><p xml:id="pN15p0133a0701">二六</p><p xml:id="pN15p0133a0703" cb:place="inline">諸比丘！聖弟子以此名爲減而不增，捨而不取，退而不近，離薰而不徧薰。</p>
<lb ed="N" n="0133a08"/><p xml:id="pN15p0133a0801">二七</p><p xml:id="pN15p0133a0803" cb:place="inline">何以減而不增耶？以減色而不增，以減受……想……行……識而不增。</p>
<lb ed="N" n="0133a09"/><p xml:id="pN15p0133a0901">二八</p><p xml:id="pN15p0133a0903" cb:place="inline">何以捨而不取耶？以捨色而不取，以捨受……想……行……識而不取。</p>
<lb ed="N" n="0133a10"/><p xml:id="pN15p0133a1001">二九</p><p xml:id="pN15p0133a1003" cb:place="inline">何以退而不近耶？以退去色而不近，退去受……想……行……識而不近。</p>
<lb ed="N" n="0133a11"/><p xml:id="pN15p0133a1101"><ref cRef="PTS.S.3.90"/>三〇</p><p xml:id="pN15p0133a1103" cb:place="inline">何以離薰而不徧薰耶？以離薰色而不徧薰，離薰受……想……行……識而不
<lb ed="N" n="0133a12"/>徧薰。</p>
<lb ed="N" n="0133a13"/><p xml:id="pN15p0133a1301">三一</p><p xml:id="pN15p0133a1303" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子，作如是觀，以厭患於色，厭患於受……想……行……
<lb ed="N" n="0133a14"/>識，厭患而離貪，離貪而解脫，解脫而生解脫智，則知：生已盡、梵行已立、所作
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0134a" n="0134a"/>
<lb ed="N" n="0134a01"/>已辦、不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0134a02"/><p xml:id="pN15p0134a0201">三二</p><p xml:id="pN15p0134a0203" cb:place="inline">諸比丘！比丘以此爲不增不減，已減而住，不捨不取，已捨而住，不退不近，
<lb ed="N" n="0134a03"/>已退而住，不離薰、不徧薰。</p>
<lb ed="N" n="0134a04"/><p xml:id="pN15p0134a0401">三三</p><p xml:id="pN15p0134a0403" cb:place="inline">已離薰而住，何以不增不減耶？已減而住，以色不增不減。已減而住，受……
<lb ed="N" n="0134a05"/>想……行……識不增不減。</p>
<lb ed="N" n="0134a06"/><p xml:id="pN15p0134a0601">三四</p><p xml:id="pN15p0134a0603" cb:place="inline">已減而住，何以不捨不取耶？已捨而住，以色不捨不取，已捨而住，以受……
<lb ed="N" n="0134a07"/>想……行……識不捨不取。</p>
<lb ed="N" n="0134a08"/><p xml:id="pN15p0134a0801">三五</p><p xml:id="pN15p0134a0803" cb:place="inline">已捨而住，何以不退、不近耶？已退而住，由色不退不近，已退而住，由受
<lb ed="N" n="0134a09"/>……想……行……識不退不近。</p>
<lb ed="N" n="0134a10"/><p xml:id="pN15p0134a1001">三六</p><p xml:id="pN15p0134a1003" cb:place="inline">已退而住，何以不離薰、不徧薰耶？已離薰而住，以色不離薰、不徧薰，已
<lb ed="N" n="0134a11"/>離薰而住，以受……想……行……識不離薰、不徧薰。</p>
<lb ed="N" n="0134a12"/><p xml:id="pN15p0134a1201">三七</p><p xml:id="pN15p0134a1203" cb:place="inline">已離薰而住。諸比丘！如是心解脫之比丘，是<name role="" type="person">帝釋天</name>、梵天、生主之諸天所
<lb ed="N" n="0134a13"/>遙望而歸依。」</p>
<lb ed="N" n="0134a14"/><p xml:id="pN15p0134a1401"><ref cRef="PTS.S.3.91"/>三八</p><lg type="regular" xml:id="lgN15p0134a1401"><l>歸命人良馬</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0135a" n="0135a"/>
<lb ed="N" n="0135a01"/><l>歸命最勝人</l>
<lb ed="N" n="0135a02"/><l>汝所依靜慮</l>
<lb ed="N" n="0135a03"/><l>我等所難知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135003" n="0135003"/></l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0135a04"/>
<lb ed="N" n="0135a05"/>
<lb ed="N" n="0135a06"/>
<lb ed="N" n="0135a07"/>
<lb ed="N" n="0135a08"/>
<lb ed="N" n="0135a09"/>
<lb ed="N" n="0135a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八〇〕第八　乞食</cb:mulu><head>〔八〇〕第八　乞食<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135001" n="0135001"/></head>
<lb ed="N" n="0135a11"/><p xml:id="pN15p0135a1101">一</p><p xml:id="pN15p0135a1102" cb:place="inline">爾時，世尊住釋迦國之<name role="" type="person">迦維羅衛</name>城尼拘律園。</p>
<lb ed="N" n="0135a12"/><p xml:id="pN15p0135a1201">二</p><p xml:id="pN15p0135a1202" cb:place="inline">時，世尊爲少諍事故斥比丘衆後，淸晨著下衣、持鉢、衣，入<name role="" type="person">迦維羅衛</name>城乞食。</p>
<lb ed="N" n="0135a13"/><p xml:id="pN15p0135a1301">三</p><p xml:id="pN15p0135a1302" cb:place="inline">行於<name role="" type="person">迦維羅衛</name>城乞食。食已，從乞食還到大林，以行晝日坐。入大林坐於毘羅
<lb ed="N" n="0135a14"/>婆若樹下，以行晝日坐。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0136a" n="0136a"/>
<lb ed="N" n="0136a01"/><p xml:id="pN15p0136a0101">四</p><p xml:id="pN15p0136a0102" cb:place="inline">時，世尊靜居宴默，心生如是思念：</p>
<lb ed="N" n="0136a02"/><p xml:id="pN15p0136a0201">五</p><p xml:id="pN15p0136a0202" cb:place="inline">「我雖退卻比丘衆，但此處有新參之諸比丘，出家不久，初入此法與律，彼等不
<lb ed="N" n="0136a03"/>見我，或生別異，或生變易。猶如幼犢不見母，或生別異，或生變易。</p>
<lb ed="N" n="0136a04"/><p xml:id="pN15p0136a0401">六</p><p xml:id="pN15p0136a0402" cb:place="inline">如是此處有新參之諸比丘，出家未久，初入此法與律，彼等不見我，或生別異，
<lb ed="N" n="0136a05"/>或生變易，猶如種子不得水，或生別異，或生變易。</p>
<lb ed="N" n="0136a06"/><p xml:id="pN15p0136a0601">七</p><p xml:id="pN15p0136a0602" cb:place="inline">如是此處……乃至……彼等不見我，或生別異，或生變易，我宜如前往攝取比
<lb ed="N" n="0136a07"/>丘衆，如是今應攝取此比丘衆。」</p>
<lb ed="N" n="0136a08"/><p xml:id="pN15p0136a0801">八</p><p xml:id="pN15p0136a0802" cb:place="inline">時有索訶主梵天，知世尊心之所思念，譬喩力士之屈伸腕，伸屈腕，速沒於梵
<lb ed="N" n="0136a09"/>天界，現於世尊之前。</p>
<lb ed="N" n="0136a10"/><p xml:id="pN15p0136a1001"><ref cRef="PTS.S.3.92"/>九</p><p xml:id="pN15p0136a1002" cb:place="inline">時，索訶主梵天，偏袒上衣之一肩，合掌奉世尊，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0136a11"/><p xml:id="pN15p0136a1101">「世尊！如是，善逝！如是。大德！世尊難避卻比丘衆。</p>
<lb ed="N" n="0136a12"/><p xml:id="pN15p0136a1201">一〇</p><p xml:id="pN15p0136a1203" cb:place="inline">此處有新參之諸比丘，出家未久，初入此法與律，彼等不見世尊，或生別異，
<lb ed="N" n="0136a13"/>或生變易。猶如幼犢不見母，或生別異，或生變易。</p>
<lb ed="N" n="0136a14"/><p xml:id="pN15p0136a1401">一一</p><p xml:id="pN15p0136a1403" cb:place="inline">如是此處有新參諸比丘，出家未久，初入此法與律，彼等不見世尊，或生別
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0137a" n="0137a"/>
<lb ed="N" n="0137a01"/>異，或生變易。猶如種子不得水，或生別異，或生變易。</p>
<lb ed="N" n="0137a02"/><p xml:id="pN15p0137a0201">一二</p><p xml:id="pN15p0137a0203" cb:place="inline">如是此處有新參諸比丘，出家未久，初入此法與律，彼等不得見世尊，或生
<lb ed="N" n="0137a03"/>別異，或生變易。</p>
<lb ed="N" n="0137a04"/><p xml:id="pN15p0137a0401">一三</p><p xml:id="pN15p0137a0403" cb:place="inline">大德世尊！令比丘衆歡喜，大德世尊！令比丘衆歡呼！大德世尊！應如先前
<lb ed="N" n="0137a05"/>之攝取比丘衆，如今當攝取比丘衆。」</p>
<lb ed="N" n="0137a06"/><p xml:id="pN15p0137a0601">一四</p><p xml:id="pN15p0137a0603" cb:place="inline">世尊默然而許。</p>
<lb ed="N" n="0137a07"/><p xml:id="pN15p0137a0701">一五</p><p xml:id="pN15p0137a0703" cb:place="inline">時，索訶主梵天知世尊之允許，敬禮世尊，右繞卽沒於其處。</p>
<lb ed="N" n="0137a08"/><p xml:id="pN15p0137a0801">一六</p><p xml:id="pN15p0137a0803" cb:place="inline">時，世尊暮時，由宴默而起，到尼拘律園。到已，坐於所設之座。坐已，世
<lb ed="N" n="0137a09"/>尊如是示現神通變化。彼諸比丘，獨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137002" n="0137002"/>自或各二人以懷慚愧之色，令來我處。</p>
<lb ed="N" n="0137a10"/><p xml:id="pN15p0137a1001"><ref cRef="PTS.S.3.93"/>一七</p><p xml:id="pN15p0137a1003" cb:place="inline">彼諸比丘，獨自或各二人懷慚愧之色，來詣世尊之住處。詣已，敬禮世尊，
<lb ed="N" n="0137a11"/>坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0137a12"/><p xml:id="pN15p0137a1201">一八</p><p xml:id="pN15p0137a1203" cb:place="inline">坐於一面時，世尊則謂彼諸比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0137a13"/><p xml:id="pN15p0137a1301">「諸比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137003" n="0137003"/>！於此處乞食者，乃諸活命中之下端。於世間如是禁咒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137004" n="0137004"/>，謂汝乞食
<lb ed="N" n="0137a14"/>者，手持鉢遊方。諸比丘！然而知如是義趣，諸善男子之到此，乃緣於有義趣。非
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0138a" n="0138a"/>
<lb ed="N" n="0138a01"/>爲王所強迫，非爲賊所強迫，非爲負債之故，非爲苦於活命<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138005" n="0138005"/>，我等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138006" n="0138006"/>沈沒於生、
<lb ed="N" n="0138a02"/>老、死、愁、悲、苦、憂、惱，沈於苦，爲苦所圍，不知盡此純一之苦蘊。</p>
<lb ed="N" n="0138a03"/><p xml:id="pN15p0138a0301">一九</p><p xml:id="pN15p0138a0303" cb:place="inline">諸比丘！如是而出家之彼善男子，以起貪欲，於諸欲生極染著，心有瞋恚，
<lb ed="N" n="0138a04"/>意有害想，失念而不正知，不入於定，心散亂，乃凡俗諸根是。諸比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138007" n="0138007"/>！猶如焚
<lb ed="N" n="0138a05"/>屍火槽，燃燒兩端，而中間塗糞，於村亦不用材，於林間亦不用之材。諸比丘！我
<lb ed="N" n="0138a06"/>乃說如是此人，旣棄在家人之受用，亦不圓滿於沙門之義。</p>
<lb ed="N" n="0138a07"/><p xml:id="pN15p0138a0701">二〇</p><p xml:id="pN15p0138a0703" cb:place="inline">諸比丘！有三不善覺，〔謂〕：貪覺、恚覺、害覺是。諸比丘！或修習無相三
<lb ed="N" n="0138a08"/>昧時，此三不善覺之無餘滅盡，於四念處，心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138008" n="0138008"/>安住而住。</p>
<lb ed="N" n="0138a09"/><p xml:id="pN15p0138a0901">二一</p><p xml:id="pN15p0138a0903" cb:place="inline">諸比丘！然則修習無相三昧亦善。諸比丘！多作修習無相三昧者，果多，功
<lb ed="N" n="0138a10"/>德多。</p>
<lb ed="N" n="0138a11"/><p xml:id="pN15p0138a1101"><ref cRef="PTS.S.3.94"/>二二</p><p xml:id="pN15p0138a1103" cb:place="inline">諸比丘！有二種見。〔謂〕：有見、非有見是。諸比丘！此中有聞之聖弟子，
<lb ed="N" n="0138a12"/>如是思擇之，謂於世間有少法，我取之而爲無罪過者否？</p>
<lb ed="N" n="0138a13"/><p xml:id="pN15p0138a1301">二三</p><p xml:id="pN15p0138a1303" cb:place="inline">彼如是知，謂於世間乃少法，而我取之而非爲無罪過，我若取色者，則有所
<lb ed="N" n="0138a14"/>取，若取受……想……行……識者則有所取，然則緣取而生有，緣有而生生，緣生
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0139a" n="0139a"/>
<lb ed="N" n="0139a01"/>而生老、死、愁、悲、苦、憂、惱。，如是而有此純一之苦蘊集。</p>
<lb ed="N" n="0139a02"/><p xml:id="pN15p0139a0201">二四</p><p xml:id="pN15p0139a0203" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意云何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0139a03"/><p xml:id="pN15p0139a0301">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0139a04"/><p xml:id="pN15p0139a0401">「若是無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0139a05"/><p xml:id="pN15p0139a0501">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0139a06"/><p xml:id="pN15p0139a0601">「若觀此是無常、苦變易之法者，可得此是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0139a07"/><p xml:id="pN15p0139a0701">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0139a08"/><p xml:id="pN15p0139a0801">二五～二八</p><p xml:id="pN15p0139a0806" cb:place="inline">受……想……行……識是常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139009" n="0139009"/>耶？……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0139a09"/><p xml:id="pN15p0139a0901">二九～三〇</p><p xml:id="pN15p0139a0906" cb:place="inline">「諸比丘！於此如是觀故……乃至，知……更不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0139a10"/>
<lb ed="N" n="0139a11"/>
<lb ed="N" n="0139a12"/>
<lb ed="N" n="0139a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0140a" n="0140a"/>
<lb ed="N" n="0140a01"/>
<lb ed="N" n="0140a02"/>
<lb ed="N" n="0140a03"/>
<lb ed="N" n="0140a04"/>
<lb ed="N" n="0140a05"/>
<lb ed="N" n="0140a06"/>
<lb ed="N" n="0140a07"/>
<lb ed="N" n="0140a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八一〕第九　波陀聚落</cb:mulu><head>〔八一〕波陀聚落<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140001" n="0140001"/></head>
<lb ed="N" n="0140a09"/><p xml:id="pN15p0140a0901">一</p><p xml:id="pN15p0140a0902" cb:place="inline">爾時，世尊住<name role="" type="person">拘睒彌國</name>瞿師多羅園。</p>
<lb ed="N" n="0140a10"/><p xml:id="pN15p0140a1001"><ref cRef="PTS.S.3.95"/>二</p><p xml:id="pN15p0140a1002" cb:place="inline">時，世尊淸晨著下衣、持鉢、衣，入拘睒彌乞食。行於拘睒彌乞食，食已，從
<lb ed="N" n="0140a11"/>乞食還，自收藏臥、坐具，持鉢、衣，未吿侍者，不顧比丘衆，獨去遊方。</p>
<lb ed="N" n="0140a12"/><p xml:id="pN15p0140a1201">三</p><p xml:id="pN15p0140a1202" cb:place="inline">時，有一比丘，於世尊出去未久，來至具壽阿難處，來而言於具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0140a13"/><p xml:id="pN15p0140a1301">「友阿難！世尊自收藏臥、坐具，持鉢、衣，未吿侍者，不顧比丘衆，獨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140002" n="0140002"/>去遊
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0141a" n="0141a"/>
<lb ed="N" n="0141a01"/>方矣。」</p>
<lb ed="N" n="0141a02"/><p xml:id="pN15p0141a0201">四</p><p xml:id="pN15p0141a0202" cb:place="inline">「友！世尊自收藏臥、坐具，持鉢、衣，未吿侍者，不顧比丘衆，獨往遊方時，
<lb ed="N" n="0141a03"/>世尊欲獨住，任何人皆不得隨從。」</p>
<lb ed="N" n="0141a04"/><p xml:id="pN15p0141a0401">五</p><p xml:id="pN15p0141a0402" cb:place="inline">時，世尊順次遊方到波陀聚落。於此，世尊住於波陀聚落跋陀薩羅樹下。</p>
<lb ed="N" n="0141a05"/><p xml:id="pN15p0141a0501">六</p><p xml:id="pN15p0141a0502" cb:place="inline">時，有衆多比丘，來至具壽阿難之處，與具壽阿難俱相交談慶慰、歡喜、感銘
<lb ed="N" n="0141a06"/>之言後，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0141a07"/><p xml:id="pN15p0141a0701">七</p><p xml:id="pN15p0141a0702" cb:place="inline">坐於一面之彼諸比丘，言具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0141a08"/><p xml:id="pN15p0141a0801">「友阿難！已久不親聞世尊之說法。友阿難！我等欲親聞世尊之說法。」</p>
<lb ed="N" n="0141a09"/><p xml:id="pN15p0141a0901">八</p><p xml:id="pN15p0141a0902" cb:place="inline">時，具壽阿難，與彼諸比丘衆俱，來詣波陀聚落跋陀薩羅樹，世尊之住處。詣
<lb ed="N" n="0141a10"/>已，敬禮世尊，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0141a11"/><p xml:id="pN15p0141a1101">九</p><p xml:id="pN15p0141a1102" cb:place="inline">坐於一面時，世尊爲彼諸比丘說法，敎示、勸導，讚歎勉勵，令之歡喜。</p>
<lb ed="N" n="0141a12"/><p xml:id="pN15p0141a1201"><ref cRef="PTS.S.3.96"/>一〇</p><p xml:id="pN15p0141a1203" cb:place="inline">爾時，有一比丘！心生如是思念：</p>
<lb ed="N" n="0141a13"/><p xml:id="pN15p0141a1301">「如何知，如何觀者，得無間盡諸漏耶？」</p>
<lb ed="N" n="0141a14"/><p xml:id="pN15p0141a1401">一一</p><p xml:id="pN15p0141a1403" cb:place="inline">時，世尊知彼比丘心之所思念，以吿諸比丘曰：</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0142a" n="0142a"/>
<lb ed="N" n="0142a01"/><p xml:id="pN15p0142a0101">「諸比丘！我思擇而說法，思擇而說四念處，思擇而說四正勤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142003" n="0142003"/>，思擇而說四如
<lb ed="N" n="0142a02"/>意足，思擇而說五根，思擇而說五力，思擇而說七覺分，思擇而說八聖道分。</p>
<lb ed="N" n="0142a03"/><p xml:id="pN15p0142a0301">諸比丘！如是乃我思擇之說法。</p>
<lb ed="N" n="0142a04"/><p xml:id="pN15p0142a0401">一二</p><p xml:id="pN15p0142a0403" cb:place="inline">諸比丘！如是我思擇說法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142004" n="0142004"/>，時，此處有一比丘，心生是念：『如何知，如
<lb ed="N" n="0142a05"/>何觀者，得無間盡諸漏？』</p>
<lb ed="N" n="0142a06"/><p xml:id="pN15p0142a0601">一三</p><p xml:id="pN15p0142a0603" cb:place="inline">諸比丘！如何知，如何觀者，得無間盡諸漏耶？</p>
<lb ed="N" n="0142a07"/><p xml:id="pN15p0142a0701">一四</p><p xml:id="pN15p0142a0703" cb:place="inline">諸比丘！於此處有無聞凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不
<lb ed="N" n="0142a08"/>見善知識……乃至……不隨善知識之法，以見色爲我。諸比丘！彼以見爲行，此行
<lb ed="N" n="0142a09"/>以何爲因？以何爲集？從何而生？從何而現耶？諸比丘！若於無明觸所生之所受觸
<lb ed="N" n="0142a10"/>者，於無聞之凡夫，生渴愛，依此而生行。諸比丘！如是彼行亦是無常、有爲、緣
<lb ed="N" n="0142a11"/>無間盡諸起所生，彼渴愛亦是無常、有爲、緣起所生。彼受……彼觸亦是無常、有
<lb ed="N" n="0142a12"/>爲、緣起所生。彼受……彼觸亦是無常、有爲、緣起所生。彼無明亦是無常、有爲、
<lb ed="N" n="0142a13"/><ref cRef="PTS.S.3.97"/>緣起所生。諸比丘！如是知，如是觀者，於無間盡諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0142a14"/><p xml:id="pN15p0142a1401">※一七</p><p xml:id="pN15p0142a1404" cb:place="inline">雖不見色是我，卻見我有色。諸比丘！彼以見爲行，此行以何爲因？以何爲
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0143a" n="0143a"/>
<lb ed="N" n="0143a01"/>集？從何而生？從何而現耶？諸比丘！若於無明觸所生之所受觸，於無聞凡夫生渴
<lb ed="N" n="0143a02"/>愛，由此而生行。諸比丘！如是彼行亦是無常、有爲、緣起所生。諸比丘！彼渴愛
<lb ed="N" n="0143a03"/>……受……觸……無明亦是無常、有爲、緣起所生。諸比丘！如是知、如是觀者，
<lb ed="N" n="0143a04"/>於無間而盡諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0143a05"/><p xml:id="pN15p0143a0501">一八</p><p xml:id="pN15p0143a0503" cb:place="inline">雖不見色是我，亦不見我有色，卻見我中有色。諸比丘！彼以見爲行。此行
<lb ed="N" n="0143a06"/>以何因、以何集、從何而生？從何而現耶？諸比丘！於無明觸所生之所受觸者，於
<lb ed="N" n="0143a07"/>無聞之凡夫，生渴愛，由此而生行。諸比丘！如是彼行亦是無常、有爲、緣起所生。
<lb ed="N" n="0143a08"/>彼渴愛……受……觸……無明亦是無常、有爲、緣起所生。諸比丘！如是知，如是
<lb ed="N" n="0143a09"/>觀者，於無間盡諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0143a10"/><p xml:id="pN15p0143a1001">一九</p><p xml:id="pN15p0143a1003" cb:place="inline">不見色是我，不見我有色，亦不見我中有色，卻見色中有我。諸比丘！彼以
<lb ed="N" n="0143a11"/>見爲行。此行以何爲因、以何爲集、從何而生？從何而現耶？諸比丘！於無明觸所
<lb ed="N" n="0143a12"/>生之所受觸者，於無聞凡夫生渴愛，由此而生行。諸比丘！如是彼行亦是無常、有
<lb ed="N" n="0143a13"/><ref cRef="PTS.S.3.98"/>爲、緣起所生。彼渴愛……受……觸……無明亦是無常、有爲、緣起所生。諸比丘！
<lb ed="N" n="0143a14"/>如是知……乃至……盡諸漏。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0144a" n="0144a"/>
<lb ed="N" n="0144a01"/><p xml:id="pN15p0144a0101">二〇</p><p xml:id="pN15p0144a0103" cb:place="inline">雖不見色是我，亦不見我有色，我中有色，色中有我。</p>
<lb ed="N" n="0144a02"/><p xml:id="pN15p0144a0201">二一</p><p xml:id="pN15p0144a0203" cb:place="inline">但見受是我，見我有受，見我中有受，見受中有我。</p>
<lb ed="N" n="0144a03"/><p xml:id="pN15p0144a0301">二二～二三</p><p xml:id="pN15p0144a0306" cb:place="inline">見想……行是我，見我有行，見我中有行，見行中有我。</p>
<lb ed="N" n="0144a04"/><p xml:id="pN15p0144a0401">二四</p><p xml:id="pN15p0144a0403" cb:place="inline">見識是我，見我有識，見我中有色，見識中有我。諸比丘！彼以見爲行。此
<lb ed="N" n="0144a05"/>行以何爲因……乃至……從何而現耶？諸比丘！於無明觸所生之所受觸者，無聞凡
<lb ed="N" n="0144a06"/>夫生渴愛，由此而生行。諸比丘！如是彼行亦是無常、有爲、緣起所生。彼渴愛……
<lb ed="N" n="0144a07"/>受……觸……無明亦是無常、有爲、緣起所生。諸比丘！如是知，如是觀者，於無
<lb ed="N" n="0144a08"/>間盡諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0144a09"/><p xml:id="pN15p0144a0901">二五</p><p xml:id="pN15p0144a0903" cb:place="inline">不見色是我，不見受是我，亦不見想……行……識是我，以起如是見，〔謂〕
<lb ed="N" n="0144a10"/>此是我，此是世間，死後有我、有常、恒、永住而不變易之法。諸比丘！彼以常見
<lb ed="N" n="0144a11"/>爲行。此行以何爲因……乃至……諸比丘！如是知，如是觀者，於無間盡諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0144a12"/><p xml:id="pN15p0144a1201"><ref cRef="PTS.S.3.99"/>二六</p><p xml:id="pN15p0144a1203" cb:place="inline">雖不見色是我，亦不見受……想……行……識是我，以起如是見，而雖不以
<lb ed="N" n="0144a13"/>爲此是我，此是世間，死後有我、常、恒、永住不變易之法，但起如是見，〔謂：〕
<lb ed="N" n="0144a14"/>應非有我，非有我所，應非我、非我所。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0145a" n="0145a"/>
<lb ed="N" n="0145a01"/><p xml:id="pN15p0145a0101">二七</p><p xml:id="pN15p0145a0103" cb:place="inline">諸比丘！彼以斷見爲行。此行以何爲因、以何爲集、從何而生、從何而現耶？
<lb ed="N" n="0145a02"/>諸比丘！於無明觸所生之所受觸者，無聞凡夫生渴愛，由此而生行。諸比丘！如是
<lb ed="N" n="0145a03"/>彼行亦是無常……乃至……諸比丘！如是知、如是觀者，於無間盡諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0145a04"/><p xml:id="pN15p0145a0401">二八</p><p xml:id="pN15p0145a0403" cb:place="inline">不見色是我，不見受……想……行……識是我，以起如是之見，但不以爲此
<lb ed="N" n="0145a05"/>是我，此是世間，死後有我、常、恒、永住不變易之法，起如是之見，不以爲非有
<lb ed="N" n="0145a06"/>我，非有我所、非我、非我所，唯疑惑、猶豫而不追究於正法。</p>
<lb ed="N" n="0145a07"/><p xml:id="pN15p0145a0701">二九</p><p xml:id="pN15p0145a0703" cb:place="inline">諸比丘！彼疑惑、猶豫，而不追究於正法爲行。此行以何爲因、以何爲集、
<lb ed="N" n="0145a08"/>從何而生、從何而現耶？諸比丘！於無明觸所生之所受觸者，無聞凡夫生渴愛，由
<lb ed="N" n="0145a09"/>此而生行。諸比丘！如是，彼行亦是無常，有爲、緣起所生。彼渴愛亦是無常、有
<lb ed="N" n="0145a10"/>爲、緣起所生。彼受亦是無常、有爲、緣起所生。彼觸亦是無常、有爲、緣起所生。
<lb ed="N" n="0145a11"/>彼無明亦是無常、有爲、緣起所生。</p>
<lb ed="N" n="0145a12"/><p xml:id="pN15p0145a1201">三〇</p><p xml:id="pN15p0145a1203" cb:place="inline">諸比丘！如是知、如是觀者，於無間盡諸漏。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0145a13"/>
<lb ed="N" n="0145a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0146a" n="0146a"/>
<lb ed="N" n="0146a01"/>
<lb ed="N" n="0146a02"/>
<lb ed="N" n="0146a03"/>
<lb ed="N" n="0146a04"/>
<lb ed="N" n="0146a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八二〕第十　滿月</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.100"/>〔八二〕第十　滿月<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146001" n="0146001"/></head>
<lb ed="N" n="0146a06"/><p xml:id="pN15p0146a0601">一</p><p xml:id="pN15p0146a0602" cb:place="inline">爾時，世尊住<name role="" type="person">舍衛城</name>東園鹿母講堂，與大比丘衆俱。</p>
<lb ed="N" n="0146a07"/><p xml:id="pN15p0146a0701">二</p><p xml:id="pN15p0146a0702" cb:place="inline">時，世尊於十五日布薩滿月之夜，爲比丘衆所圍繞而坐於露地。</p>
<lb ed="N" n="0146a08"/><p xml:id="pN15p0146a0801">三</p><p xml:id="pN15p0146a0802" cb:place="inline">時，有一比丘，從座而起，偏袒〔右〕肩，向世尊合掌，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0146a09"/><p xml:id="pN15p0146a0901">「大德！世尊若許答我問者，我願聊問世尊。」</p>
<lb ed="N" n="0146a10"/><p xml:id="pN15p0146a1001">「比丘！然則坐於己座，而如所欲問。」</p>
<lb ed="N" n="0146a11"/><p xml:id="pN15p0146a1101">四</p><p xml:id="pN15p0146a1102" cb:place="inline">「唯唯，大德！」彼比丘應答世尊。則坐於己座，而白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0146a12"/><p xml:id="pN15p0146a1201">「大德！有五取蘊，謂：色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識取蘊是，此事然
<lb ed="N" n="0146a13"/>耶？」</p>
<lb ed="N" n="0146a14"/><p xml:id="pN15p0146a1401">「比丘！有五取蘊，謂色取蘊……乃至……識取蘊是。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0147a" n="0147a"/>
<lb ed="N" n="0147a01"/><p xml:id="pN15p0147a0101">五</p><p xml:id="pN15p0147a0102" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘歡喜、隨喜世尊之所說，再問世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0147a02"/><p xml:id="pN15p0147a0201">「大德！此五取蘊以何爲根耶？」</p>
<lb ed="N" n="0147a03"/><p xml:id="pN15p0147a0301">「比丘！此五取蘊乃以欲爲根。」</p>
<lb ed="N" n="0147a04"/><p xml:id="pN15p0147a0401">六</p><p xml:id="pN15p0147a0402" cb:place="inline">……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0147a05"/><p xml:id="pN15p0147a0501">「大德！彼五取蘊卽是取耶？以離五取蘊有取耶？」</p>
<lb ed="N" n="0147a06"/><p xml:id="pN15p0147a0601"><ref cRef="PTS.S.3.101"/>「比丘！彼五取蘊亦非卽取，亦非離五取蘊有取。於彼有貪欲者，此，乃取。」</p>
<lb ed="N" n="0147a07"/><p xml:id="pN15p0147a0701">七</p><p xml:id="pN15p0147a0702" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘……乃至……再問世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0147a08"/><p xml:id="pN15p0147a0801">「大德！於五取蘊，應有欲貪之差別耶？」</p>
<lb ed="N" n="0147a09"/><p xml:id="pN15p0147a0901">「比丘！世尊當說，比丘！於此有一人如是思惟，謂：我於未來世得如是色，我
<lb ed="N" n="0147a10"/>於未來世得如是受，我於未來世得如是想，我於未來世得如是行，我於未來世得如
<lb ed="N" n="0147a11"/>是識。比丘！於如是五取蘊，當有欲貪之差別。」</p>
<lb ed="N" n="0147a12"/><p xml:id="pN15p0147a1201">八</p><p xml:id="pN15p0147a1202" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘……乃至……更問世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0147a13"/><p xml:id="pN15p0147a1301">「如何蘊名爲蘊耶？」</p>
<lb ed="N" n="0147a14"/><p xml:id="pN15p0147a1401">「比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147002" n="0147002"/>！以色之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近名爲色
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0148a" n="0148a"/>
<lb ed="N" n="0148a01"/>蘊。以受……想……行……識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、
<lb ed="N" n="0148a02"/>近名爲識蘊。比丘！以此等之蘊名爲蘊。」</p>
<lb ed="N" n="0148a03"/><p xml:id="pN15p0148a0301">九</p><p xml:id="pN15p0148a0302" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘……乃至……更問世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0148a04"/><p xml:id="pN15p0148a0401">「大德！依何因、何緣名爲色取蘊耶？依何因、何緣爲受取蘊耶？依何因、何緣
<lb ed="N" n="0148a05"/>爲想取蘊耶？依何因、何緣爲行取蘊耶？依何因、何緣爲識取蘊耶？」</p>
<lb ed="N" n="0148a06"/><p xml:id="pN15p0148a0601">「比丘！以四大爲因、以四大爲緣，而爲色取蘊。以觸爲因、以觸爲緣，而爲
<lb ed="N" n="0148a07"/><ref cRef="PTS.S.3.102"/>受取蘊。以觸爲因、以觸爲緣，而爲想取蘊。以觸爲因、以觸爲緣，而爲行取蘊。
<lb ed="N" n="0148a08"/>以名色爲因、以名色爲緣，而爲識取蘊。」</p>
<lb ed="N" n="0148a09"/><p xml:id="pN15p0148a0901">一〇</p><p xml:id="pN15p0148a0903" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘……乃至……更問世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0148a10"/><p xml:id="pN15p0148a1001">「大德！如何而起有身見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0148a11"/><p xml:id="pN15p0148a1101">「比丘！於此處之無聞凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不見善
<lb ed="N" n="0148a12"/>知識，不知善知識之法，不順善知識之法，以見色是我，我乃色有，我中有色、色
<lb ed="N" n="0148a13"/>中有我。見受……想……行……識是我，我乃識有，我中有識，識中有我。比丘！
<lb ed="N" n="0148a14"/>如是而起有身見。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0149a" n="0149a"/>
<lb ed="N" n="0149a01"/><p xml:id="pN15p0149a0101">一一</p><p xml:id="pN15p0149a0103" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘……乃至……更問世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0149a02"/><p xml:id="pN15p0149a0201">「大德！如何而不起有身見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0149a03"/><p xml:id="pN15p0149a0301">「比丘！於此處有有聞之聖弟子，見聖人之法，知聖人之法，善順聖人之法，見
<lb ed="N" n="0149a04"/>善知識，知善知識之法，善順善知識法，不以色是我，我乃以色而有，我中有色、
<lb ed="N" n="0149a05"/>色中有我，不以受……想……行……識是我，我乃識有，我中有識，識中有我。比
<lb ed="N" n="0149a06"/>丘！如是而不起有身見。」</p>
<lb ed="N" n="0149a07"/><p xml:id="pN15p0149a0701">一二</p><p xml:id="pN15p0149a0703" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘……乃至……更問世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0149a08"/><p xml:id="pN15p0149a0801">「大德！以何爲色之味？以何爲過患？以何爲出離耶？以何爲受……想……行
<lb ed="N" n="0149a09"/>……識之味？以何爲過患？以何爲出離耶？」</p>
<lb ed="N" n="0149a10"/><p xml:id="pN15p0149a1001"><ref cRef="PTS.S.3.103"/>「比丘！緣色所生喜樂爲色之味。色之無常、苦、變易之法，爲色之過患。於色
<lb ed="N" n="0149a11"/>調伏欲貪、斷欲貪，爲色之出離。緣受……想……行……識所生喜樂，爲識之味。
<lb ed="N" n="0149a12"/>識之無常、苦變易之法，爲識之過患。於識調伏欲貪、斷欲貪爲識之出離。」</p>
<lb ed="N" n="0149a13"/><p xml:id="pN15p0149a1301">一三</p><p xml:id="pN15p0149a1303" cb:place="inline">「善哉，大德！」彼比丘歡喜、隨喜世尊之所說，而更問世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0149a14"/><p xml:id="pN15p0149a1401">「大德！如何知、如何觀者，於此有識之身及外之一切諸相，不起我慢、我所慢
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0150a" n="0150a"/>
<lb ed="N" n="0150a01"/>之隨眠耶？」</p>
<lb ed="N" n="0150a02"/><p xml:id="pN15p0150a0201">「比丘！如是以正慧作如實觀色之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、
<lb ed="N" n="0150a03"/>遠、近之一切色，此非我所，此非我，此非我體。如是以正慧作如實觀受……想……
<lb ed="N" n="0150a04"/>行……識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近之一切識，此非
<lb ed="N" n="0150a05"/>我所，此非我，此非我體。比丘！如是知、如是觀者，則於此有識之身及外之一切
<lb ed="N" n="0150a06"/>諸相，不起我慢、我所慢之隨眠。」</p>
<lb ed="N" n="0150a07"/><p xml:id="pN15p0150a0701">一四</p><p xml:id="pN15p0150a0703" cb:place="inline">其時有一比丘，心生思念：</p>
<lb ed="N" n="0150a08"/><p xml:id="pN15p0150a0801">「如是色乃無我，受……想……行……識乃無我。〔然〕無我所作之業，何者之
<lb ed="N" n="0150a09"/>我應受？」</p>
<lb ed="N" n="0150a10"/><p xml:id="pN15p0150a1001">一五</p><p xml:id="pN15p0150a1003" cb:place="inline">時，世尊心知彼比丘心之所思念，以吿諸比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0150a11"/><p xml:id="pN15p0150a1101"><ref cRef="PTS.S.3.104"/>「諸比丘！此處有一愚人，以無智、無明渴愛所礙之心，思惟能越師敎而言，
<lb ed="N" n="0150a12"/>〔謂：〕『如是色乃無我，受……想……行……識乃無我，〔然〕無我所作之業，何
<lb ed="N" n="0150a13"/>者之我應受？』諸比丘！處處於彼諸法，受我質問之調練！</p>
<lb ed="N" n="0150a14"/><p xml:id="pN15p0150a1401">一六</p><p xml:id="pN15p0150a1403" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0151a" n="0151a"/>
<lb ed="N" n="0151a01"/><p xml:id="pN15p0151a0101">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0151a02"/><p xml:id="pN15p0151a0201">一七～一九</p><p xml:id="pN15p0151a0206" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0151a03"/><p xml:id="pN15p0151a0301">二〇</p><p xml:id="pN15p0151a0303" cb:place="inline">「識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0151a04"/><p xml:id="pN15p0151a0401">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0151a05"/><p xml:id="pN15p0151a0501">「無常者是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0151a06"/><p xml:id="pN15p0151a0601">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0151a07"/><p xml:id="pN15p0151a0701">「無常、苦、變易之法者，以見於此，得以此是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0151a08"/><p xml:id="pN15p0151a0801">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0151a09"/><p xml:id="pN15p0151a0901">二一</p><p xml:id="pN15p0151a0903" cb:place="inline">「是故於此處……乃至……如是觀，知更不受後有。」</p>
<lb ed="N" n="0151a10"/><p xml:id="pN15p0151a1001">二二</p><lg type="regular" xml:id="lgN15p0151a1001"><l>蘊二卽未來</l>
<lb ed="N" n="0151a11"/><l>名因有身二</l>
<lb ed="N" n="0151a12"/><l>乃至味有識</l>
<lb ed="N" n="0151a13"/><l>以應比丘問</l>
<lb ed="N" n="0151a14"/><l>以此說爲十</l></lg></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0152a" n="0152a"/>
<lb ed="N" n="0152a01"/><p xml:id="pN15p0152a0101">所食品第三（終）</p>
<lb ed="N" n="0152a02"/>
<lb ed="N" n="0152a03"/>
<lb ed="N" n="0152a04"/>
<lb ed="N" n="0152a05"/>
<lb ed="N" n="0152a06"/><p xml:id="pN15p0152a0601">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0152a07"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0152a0701"><l>味及集之二</l>
<lb ed="N" n="0152a08"/><l>阿羅漢亦二</l>
<lb ed="N" n="0152a09"/><l>師子及所食</l>
<lb ed="N" n="0152a10"/><l>乞食與波陀</l>
<lb ed="N" n="0152a11"/><l>滿月等爲十</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0152a12"/>
<lb ed="N" n="0152a13"/>
<lb ed="N" n="0152a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0153a" n="0153a"/>
<lb ed="N" n="0153a01"/>
<lb ed="N" n="0153a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第四　長老品</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.105"/>第四　長老品</head>
<lb ed="N" n="0153a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八三〕第一　阿難</cb:mulu><head>〔八三〕第一　阿難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153001" n="0153001"/></head>
<lb ed="N" n="0153a04"/><p xml:id="pN15p0153a0401">一</p><p xml:id="pN15p0153a0402" cb:place="inline">如是我聞。爾時，具壽阿難，住<name role="" type="person">舍衛城</name>祇樹林<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p>
<lb ed="N" n="0153a05"/><p xml:id="pN15p0153a0501">二</p><p xml:id="pN15p0153a0502" cb:place="inline">於此，具壽阿難吿諸比丘曰：「友，諸比丘！」</p>
<lb ed="N" n="0153a06"/><p xml:id="pN15p0153a0601">「友！唯然。」彼諸比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153002" n="0153002"/>應諾具壽阿難。</p>
<lb ed="N" n="0153a07"/><p xml:id="pN15p0153a0701">具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0153a08"/><p xml:id="pN15p0153a0801">三</p><p xml:id="pN15p0153a0802" cb:place="inline">「具壽富留那彌多羅尼子，於我等新參時，爲所饒益極多。彼敎誡我等，則以如
<lb ed="N" n="0153a09"/>是之敎誡，謂：</p>
<lb ed="N" n="0153a10"/><p xml:id="pN15p0153a1001">『友阿難！計取故有我，不取者則不計。</p>
<lb ed="N" n="0153a11"/><p xml:id="pN15p0153a1101">四</p><p xml:id="pN15p0153a1102" cb:place="inline">以何計取故有我？不取者則不計耶？</p>
<lb ed="N" n="0153a12"/><p xml:id="pN15p0153a1201">以計取色故有我，不取者則不計。以計取受……想……行……識故有我，不取
<lb ed="N" n="0153a13"/>者則不計。</p>
<lb ed="N" n="0153a14"/><p xml:id="pN15p0153a1401">五</p><p xml:id="pN15p0153a1402" cb:place="inline">友阿難！譬如男女之壯年少年而好裝飾者，於淸淨潔白之明鏡，及於明澄之水
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0154a" n="0154a"/>
<lb ed="N" n="0154a01"/>鉢，以觀察自己之面相時，取之故見，不取者則不見。如是，友阿難！以取色故有
<lb ed="N" n="0154a02"/>我，不取者則不計。以計取受……想……行……識故有我，不取者則不計。</p>
<lb ed="N" n="0154a03"/><p xml:id="pN15p0154a0301">六</p><p xml:id="pN15p0154a0302" cb:place="inline">友阿難！汝於意如何？色是常耶？是無常耶？』</p>
<lb ed="N" n="0154a04"/><p xml:id="pN15p0154a0401">『友！是無常。』</p>
<lb ed="N" n="0154a05"/><p xml:id="pN15p0154a0501">七～一〇</p><p xml:id="pN15p0154a0505" cb:place="inline">『受……想……行……識是常耶？是無常耶？』</p>
<lb ed="N" n="0154a06"/><p xml:id="pN15p0154a0601">『友！是無常。』</p>
<lb ed="N" n="0154a07"/><p xml:id="pN15p0154a0701">一一</p><p xml:id="pN15p0154a0703" cb:place="inline">『故於此處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0154a08"/><p xml:id="pN15p0154a0801">一二</p><p xml:id="pN15p0154a0803" cb:place="inline">如是觀……知更不受後有。』</p>
<lb ed="N" n="0154a09"/><p xml:id="pN15p0154a0901"><ref cRef="PTS.S.3.106"/>一三</p><p xml:id="pN15p0154a0903" cb:place="inline">具壽富留那彌多羅尼子，於我等新參時，爲所饒益極多。彼以敎誡我等，則
<lb ed="N" n="0154a10"/>以如是之敎誡，我由具壽富留那彌多羅尼子聞此說法，於法現觀。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0154a11"/>
<lb ed="N" n="0154a12"/>
<lb ed="N" n="0154a13"/>
<lb ed="N" n="0154a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0155a" n="0155a"/>
<lb ed="N" n="0155a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八四〕第二　低舍</cb:mulu><head>〔八四〕第二　低舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155001" n="0155001"/></head>
<lb ed="N" n="0155a02"/><p xml:id="pN15p0155a0201">一</p><p xml:id="pN15p0155a0202" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0155a03"/><p xml:id="pN15p0155a0301">二</p><p xml:id="pN15p0155a0302" cb:place="inline">爾時，具壽低舍乃世尊之從弟，言衆多之比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0155a04"/><p xml:id="pN15p0155a0401">「友等！我身倦怠，不明諸方，不分別法，我心纏於惛眠，不樂修梵行，於法疑
<lb ed="N" n="0155a05"/>惑。」</p>
<lb ed="N" n="0155a06"/><p xml:id="pN15p0155a0601">三</p><p xml:id="pN15p0155a0602" cb:place="inline">時，衆多之比丘，來詣世尊之住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0155a07"/><p xml:id="pN15p0155a0701">四</p><p xml:id="pN15p0155a0702" cb:place="inline">坐於一面之彼諸比丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0155a08"/><p xml:id="pN15p0155a0801">「大德！世尊之從弟具壽低舍，言衆多之比丘曰：『友等！我身倦怠，不明諸方，
<lb ed="N" n="0155a09"/>不分別法，我心纏於惛眠，不樂修梵行，於法疑惑。』」</p>
<lb ed="N" n="0155a10"/><p xml:id="pN15p0155a1001">五</p><p xml:id="pN15p0155a1002" cb:place="inline">時，世尊吿一比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0155a11"/><p xml:id="pN15p0155a1101">「比丘！汝以我名往吿比丘低舍，謂：『友低舍！師呼汝。』」</p>
<lb ed="N" n="0155a12"/><p xml:id="pN15p0155a1201">六</p><p xml:id="pN15p0155a1202" cb:place="inline">「唯然，大德！」彼比丘應諾世尊，則到具壽低舍之處，到已而以言具壽低舍曰：
<lb ed="N" n="0155a13"/>「友低舍！師呼汝。」</p>
<lb ed="N" n="0155a14"/><p xml:id="pN15p0155a1401">七</p><p xml:id="pN15p0155a1402" cb:place="inline">「唯然！友。」具壽低舍應諾彼比丘，則來詣世尊之處。詣而敬禮世尊，坐於一
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0156a" n="0156a"/>
<lb ed="N" n="0156a01"/>面。</p>
<lb ed="N" n="0156a02"/><p xml:id="pN15p0156a0201">八</p><p xml:id="pN15p0156a0202" cb:place="inline">坐一面時，世尊言具壽低舍曰：</p>
<lb ed="N" n="0156a03"/><p xml:id="pN15p0156a0301"><ref cRef="PTS.S.3.107"/>「低舍！汝言於衆多之比丘：『友等！我身倦怠……乃至……於法疑惑』，眞實
<lb ed="N" n="0156a04"/>耶？」</p>
<lb ed="N" n="0156a05"/><p xml:id="pN15p0156a0501">「唯唯，大德！」</p>
<lb ed="N" n="0156a06"/><p xml:id="pN15p0156a0601">九</p><p xml:id="pN15p0156a0602" cb:place="inline">「低舍！於汝意如何，若於色不離貪、不離欲、不離愛、不離渴、不離熱煩、不
<lb ed="N" n="0156a07"/>離渴愛者，彼色之變易、變異而生愁、悲、苦、憂、惱耶？」</p>
<lb ed="N" n="0156a08"/><p xml:id="pN15p0156a0801">「大德！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0156a09"/><p xml:id="pN15p0156a0901">一〇～一三</p><p xml:id="pN15p0156a0906" cb:place="inline">「善哉、善哉！低舍，低舍！正如是於色不離貪。於受……想……行不
<lb ed="N" n="0156a10"/>離貪……彼行之變易、變異而生愁、悲、苦、憂、惱耶？」</p>
<lb ed="N" n="0156a11"/><p xml:id="pN15p0156a1101">「大德！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0156a12"/><p xml:id="pN15p0156a1201">一四</p><p xml:id="pN15p0156a1203" cb:place="inline">「善哉、善哉！低舍、低舍！正如是於行不離貪，於識不離貪、不離欲、不離
<lb ed="N" n="0156a13"/>愛、不離渴、不離熱煩、不渴愛者，彼識之變易、變異而生愁、悲、苦、憂、惱耶？」</p>
<lb ed="N" n="0156a14"/><p xml:id="pN15p0156a1401">「大德！如是。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0157a" n="0157a"/>
<lb ed="N" n="0157a01"/><p xml:id="pN15p0157a0101">一五</p><p xml:id="pN15p0157a0103" cb:place="inline">「善哉、善哉！低舍、低舍！正如是於識不離貪。</p>
<lb ed="N" n="0157a02"/><p xml:id="pN15p0157a0201">一六</p><p xml:id="pN15p0157a0203" cb:place="inline">低舍！於汝意如何！若於色離貪、離欲、離愛、離渴、離熱煩，離渴愛者，
<lb ed="N" n="0157a03"/>彼色之變易、變異而生愁、悲、苦、憂、惱耶？」</p>
<lb ed="N" n="0157a04"/><p xml:id="pN15p0157a0401">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0157a05"/><p xml:id="pN15p0157a0501"><ref cRef="PTS.S.3.108"/>一七</p><p xml:id="pN15p0157a0503" cb:place="inline">「善哉、善哉！低舍、低舍！如是於色離貪。於受……想……行離貪……於識
<lb ed="N" n="0157a06"/>離貪、離欲、離愛、離渴、離熱煩、離渴愛者，彼識之變易、變異而生愁、悲、苦、
<lb ed="N" n="0157a07"/>憂、惱耶？」</p>
<lb ed="N" n="0157a08"/><p xml:id="pN15p0157a0801">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0157a09"/><p xml:id="pN15p0157a0901">一八</p><p xml:id="pN15p0157a0903" cb:place="inline">「善哉、善哉！低舍、低舍！正如是於識離貪。</p>
<lb ed="N" n="0157a10"/><p xml:id="pN15p0157a1001">一九</p><p xml:id="pN15p0157a1003" cb:place="inline">低舍！汝於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0157a11"/><p xml:id="pN15p0157a1101">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0157a12"/><p xml:id="pN15p0157a1201">二〇～二三</p><p xml:id="pN15p0157a1206" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0157a13"/><p xml:id="pN15p0157a1301">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0157a14"/><p xml:id="pN15p0157a1401">二四</p><p xml:id="pN15p0157a1403" cb:place="inline">「故於此處……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0158a" n="0158a"/>
<lb ed="N" n="0158a01"/><p xml:id="pN15p0158a0101">二五</p><p xml:id="pN15p0158a0103" cb:place="inline">如是觀……知……乃至……不更受後有。</p>
<lb ed="N" n="0158a02"/><p xml:id="pN15p0158a0201">二六</p><p xml:id="pN15p0158a0203" cb:place="inline">低舍！譬如有二男子，一男子不知路，一男子知路。不知路之男子，問知路
<lb ed="N" n="0158a03"/>之男子。彼言曰：『男子！此路如是。從此道須臾赴往。從此道須臾往者，則見二
<lb ed="N" n="0158a04"/>道。然則，當捨左道以從右道。從此道須臾往赴。從此道須臾往者，則見大叢林。
<lb ed="N" n="0158a05"/>從此道須臾往赴。從此道須臾往者，則見甚大而深之沼澤。從此道須臾往赴。從此
<lb ed="N" n="0158a06"/>道須臾往者，則見嶮峻。從此道須臾往赴。從此道須臾往者，則見平坦安樂之地。』</p>
<lb ed="N" n="0158a07"/><p xml:id="pN15p0158a0701">二七</p><p xml:id="pN15p0158a0703" cb:place="inline">低舍！我爲示其義，以說此譬喩，此義如是。</p>
<lb ed="N" n="0158a08"/><p xml:id="pN15p0158a0801">二八</p><p xml:id="pN15p0158a0803" cb:place="inline">低舍！不知路之男子者，名爲凡夫。低舍！知路之男子者，名爲如來、應供、
<lb ed="N" n="0158a09"/>正等覺者。</p>
<lb ed="N" n="0158a10"/><p xml:id="pN15p0158a1001"><ref cRef="PTS.S.3.109"/>二九</p><p xml:id="pN15p0158a1003" cb:place="inline">低舍！二路者，名爲疑惑。左道者，名爲八邪道分。〔謂：〕邪見……乃至……
<lb ed="N" n="0158a11"/>邪定。低舍！右路者，名爲八正道分，〔謂：〕正見……乃至……正定。</p>
<lb ed="N" n="0158a12"/><p xml:id="pN15p0158a1201">三〇</p><p xml:id="pN15p0158a1203" cb:place="inline">低舍！大叢林者，名爲無明。低舍！甚大而深之沼澤者，名爲諸欲。嶮峻者，
<lb ed="N" n="0158a13"/>名爲忿、怒、憂悲是。低舍！平坦安樂之地者，名爲涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0158a14"/><p xml:id="pN15p0158a1401">三一</p><p xml:id="pN15p0158a1403" cb:place="inline">低舍！當歡喜，低舍！當歡喜我所敎授，我所攝受、我所敎誡。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0159a" n="0159a"/>
<lb ed="N" n="0159a01"/><p xml:id="pN15p0159a0101">三二</p><p xml:id="pN15p0159a0103" cb:place="inline">世尊如是說已。具壽低舍乃喜悅，歡喜世尊之所說。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0159a02"/>
<lb ed="N" n="0159a03"/>
<lb ed="N" n="0159a04"/>
<lb ed="N" n="0159a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八五〕第三　焰摩迦</cb:mulu><head>〔八五〕第三　焰摩迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0159001" n="0159001"/></head>
<lb ed="N" n="0159a06"/><p xml:id="pN15p0159a0601">一</p><p xml:id="pN15p0159a0602" cb:place="inline">爾時，具壽舍利弗，住<name role="" type="person">舍衛城</name>祇樹林<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p>
<lb ed="N" n="0159a07"/><p xml:id="pN15p0159a0701">二</p><p xml:id="pN15p0159a0702" cb:place="inline">時，有比丘名爲焰摩迦起如是惡見，〔謂：〕「我如解世尊所說之法者，漏盡比
<lb ed="N" n="0159a08"/>丘，身壞、命終而斷滅無有。」</p>
<lb ed="N" n="0159a09"/><p xml:id="pN15p0159a0901">三</p><p xml:id="pN15p0159a0902" cb:place="inline">衆多比丘聞名爲焰摩迦比丘起如是惡見，〔謂：〕「我如解世尊……無有。」</p>
<lb ed="N" n="0159a10"/><p xml:id="pN15p0159a1001">四</p><p xml:id="pN15p0159a1002" cb:place="inline">時，彼諸比丘來到具壽焰摩迦之處，到而與焰摩迦俱交談慶慰、可歡喜、感銘
<lb ed="N" n="0159a11"/>之語，而坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0159a12"/><p xml:id="pN15p0159a1201">五</p><p xml:id="pN15p0159a1202" cb:place="inline">坐至一面彼諸比丘言具壽焰摩迦曰：</p>
<lb ed="N" n="0159a13"/><p xml:id="pN15p0159a1301"><ref cRef="PTS.S.3.110"/>「友焰摩迦！汝起如是惡見，眞實耶？〔謂：〕『如解世尊所說之法者，漏盡比丘
<lb ed="N" n="0159a14"/>身壞、命終而斷滅無有。』」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0160a" n="0160a"/>
<lb ed="N" n="0160a01"/><p xml:id="pN15p0160a0101">六</p><p xml:id="pN15p0160a0102" cb:place="inline">「友等！如是我解所說之法，〔謂：〕『漏盡比丘身壞、命終而斷滅無有。』」</p>
<lb ed="N" n="0160a02"/><p xml:id="pN15p0160a0201">七</p><p xml:id="pN15p0160a0202" cb:place="inline">「友，焰摩迦！勿作如是言，勿讒誣世尊，讒誣世尊者不善，世尊不曾如是說，
<lb ed="N" n="0160a03"/>〔謂：〕『漏盡比丘身壞、命終而斷滅無有。』」</p>
<lb ed="N" n="0160a04"/><p xml:id="pN15p0160a0401">八</p><p xml:id="pN15p0160a0402" cb:place="inline">彼諸比丘如是說已，具壽焰摩迦仍執著妄取現貪而說：「我如解世尊所說之法
<lb ed="N" n="0160a05"/>者，漏盡比丘身壞、命終而斷滅無有！」</p>
<lb ed="N" n="0160a06"/><p xml:id="pN15p0160a0601">九</p><p xml:id="pN15p0160a0602" cb:place="inline">彼諸比丘，不能使具壽焰摩迦離此惡見，時，諸比丘，則從座起，來到具壽舍
<lb ed="N" n="0160a07"/>利弗之處。到而言於舍利弗曰：</p>
<lb ed="N" n="0160a08"/><p xml:id="pN15p0160a0801">「友舍利弗！名焰摩迦比丘，起如是惡見，〔謂：〕『我如解世尊所說之法者，漏
<lb ed="N" n="0160a09"/>盡比丘身壞、命終而斷滅無有。』具壽舍利弗！願憐愍故，請到焰摩迦比丘之處。」</p>
<lb ed="N" n="0160a10"/><p xml:id="pN15p0160a1001">一〇</p><p xml:id="pN15p0160a1003" cb:place="inline">具壽舍利弗，默然聽許。</p>
<lb ed="N" n="0160a11"/><p xml:id="pN15p0160a1101">一一</p><p xml:id="pN15p0160a1103" cb:place="inline">時，具壽舍利弗，於暮時從宴默而起，卽到具壽焰摩迦之處，到而與具壽焰
<lb ed="N" n="0160a12"/>摩迦俱相交談慶慰……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0160a13"/><p xml:id="pN15p0160a1301">一二</p><p xml:id="pN15p0160a1303" cb:place="inline">坐於一面之具壽舍利弗，言於具壽焰摩迦曰：</p>
<lb ed="N" n="0160a14"/><p xml:id="pN15p0160a1401"><ref cRef="PTS.S.3.111"/>「友焰摩迦！汝起如是惡見者，眞實耶？〔謂：〕『我如解世尊所說之法者，漏盡
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0161a" n="0161a"/>
<lb ed="N" n="0161a01"/>比丘身壞、命終卽斷滅無有。』」</p>
<lb ed="N" n="0161a02"/><p xml:id="pN15p0161a0201">一三</p><p xml:id="pN15p0161a0203" cb:place="inline">「友！我如是解世尊所說之法，〔謂：〕『漏盡比丘身壞、命終斷滅無有。』」</p>
<lb ed="N" n="0161a03"/><p xml:id="pN15p0161a0301">一四</p><p xml:id="pN15p0161a0303" cb:place="inline">「友焰摩迦！於汝意如何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0161a04"/><p xml:id="pN15p0161a0401">「友！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0161a05"/><p xml:id="pN15p0161a0501">一五～一八</p><p xml:id="pN15p0161a0506" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0161a06"/><p xml:id="pN15p0161a0601">「友！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0161a07"/><p xml:id="pN15p0161a0701">一九</p><p xml:id="pN15p0161a0703" cb:place="inline">「是故於此處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0161a08"/><p xml:id="pN15p0161a0801">二〇</p><p xml:id="pN15p0161a0803" cb:place="inline">如是觀者，卽知……不更受後有。</p>
<lb ed="N" n="0161a09"/><p xml:id="pN15p0161a0901">二一</p><p xml:id="pN15p0161a0903" cb:place="inline">友焰摩迦！於汝意如何？見如來是色耶？」</p>
<lb ed="N" n="0161a10"/><p xml:id="pN15p0161a1001">「友！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0161a11"/><p xml:id="pN15p0161a1101">二二～二六</p><p xml:id="pN15p0161a1106" cb:place="inline">「見如來是受……想……行……識耶？」</p>
<lb ed="N" n="0161a12"/><p xml:id="pN15p0161a1201">「友！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0161a13"/><p xml:id="pN15p0161a1301">二七</p><p xml:id="pN15p0161a1303" cb:place="inline">「友焰摩迦！汝意如何？見於色中有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0161a14"/><p xml:id="pN15p0161a1401">「友！不也。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0162a" n="0162a"/>
<lb ed="N" n="0162a01"/><p xml:id="pN15p0162a0101">「見離色有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0162a02"/><p xml:id="pN15p0162a0201">「友！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0162a03"/><p xml:id="pN15p0162a0301">二八</p><p xml:id="pN15p0162a0303" cb:place="inline">受中……離受……</p>
<lb ed="N" n="0162a04"/><p xml:id="pN15p0162a0401">二九</p><p xml:id="pN15p0162a0403" cb:place="inline">想中……離想……</p>
<lb ed="N" n="0162a05"/><p xml:id="pN15p0162a0501">三〇</p><p xml:id="pN15p0162a0503" cb:place="inline">行中……離行……</p>
<lb ed="N" n="0162a06"/><p xml:id="pN15p0162a0601">三一</p><p xml:id="pN15p0162a0603" cb:place="inline">「見於識中有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0162a07"/><p xml:id="pN15p0162a0701">「友！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0162a08"/><p xml:id="pN15p0162a0801">「見離識有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0162a09"/><p xml:id="pN15p0162a0901">「友！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0162a10"/><p xml:id="pN15p0162a1001">三二</p><p xml:id="pN15p0162a1003" cb:place="inline">「友焰摩迦！汝意如何？見如來是色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0162002" n="0162002"/>、受、想、行、識耶？」</p>
<lb ed="N" n="0162a11"/><p xml:id="pN15p0162a1101">「友！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0162a12"/><p xml:id="pN15p0162a1201"><ref cRef="PTS.S.3.112"/>三三</p><p xml:id="pN15p0162a1203" cb:place="inline">「友焰摩迦！汝意如何！見如來是無色、無受、無想、無行、無識耶？」</p>
<lb ed="N" n="0162a13"/><p xml:id="pN15p0162a1301">「友！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0162a14"/><p xml:id="pN15p0162a1401">三四</p><p xml:id="pN15p0162a1403" cb:place="inline">「友焰摩迦！此處於現法、眞實、如應<anchor xml:id="nkr_note_orig_0162003" n="0162003"/>如來爲無所得。汝能記說而言：『我
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0163a" n="0163a"/>
<lb ed="N" n="0163a01"/>如解世尊所說之法者，漏盡比丘身壞、命終是斷滅無有』耶？」</p>
<lb ed="N" n="0163a02"/><p xml:id="pN15p0163a0201">三五</p><p xml:id="pN15p0163a0203" cb:place="inline">「友舍利弗！我於先無知故，以起彼惡見。今聞具壽舍利弗之說法，則斷彼惡
<lb ed="N" n="0163a03"/>成見，於法則現觀。」</p>
<lb ed="N" n="0163a04"/><p xml:id="pN15p0163a0401">三六</p><p xml:id="pN15p0163a0403" cb:place="inline">「友焰摩迦！有如是問汝者，〔謂：〕友焰摩迦比丘！漏盡之阿羅漢身壞、命
<lb ed="N" n="0163a05"/>終爲如何耶？友焰摩迦！有如是問者，當如何答耶？」</p>
<lb ed="N" n="0163a06"/><p xml:id="pN15p0163a0601">三七</p><p xml:id="pN15p0163a0603" cb:place="inline">「友！有如是問我者，〔謂：〕……爲如何耶？友！有如是問者，則如是答，
<lb ed="N" n="0163a07"/>〔謂：〕友！色是無常，無常者則是苦，苦者則已滅、已沒。受、想、行、識是無
<lb ed="N" n="0163a08"/>常，無常者則是苦，苦者則已滅、已沒。友！有如是問者，則如是作答。」</p>
<lb ed="N" n="0163a09"/><p xml:id="pN15p0163a0901">三八</p><p xml:id="pN15p0163a0903" cb:place="inline">「善哉、善哉！友焰摩迦！友焰摩迦！然則當爲汝說譬，則得廣知。</p>
<lb ed="N" n="0163a10"/><p xml:id="pN15p0163a1001">三九</p><p xml:id="pN15p0163a1003" cb:place="inline">友焰摩迦！譬如有居士，或居士之子，富裕而財多、物多具足守護。有一人，
<lb ed="N" n="0163a11"/><ref cRef="PTS.S.3.113"/>欲彼之無益、不利、不安穩、欲奪〔彼〕命。彼如是思惟：『此居士或居士子，
<lb ed="N" n="0163a12"/>富裕財多、物多，具足守護。以力不易奪其命，我宜強入以奪命。』彼則到彼居士
<lb ed="N" n="0163a13"/>或居士子之處，作如是言曰：『尊者！我奉侍汝。』彼居士或居士子令彼奉侍。彼
<lb ed="N" n="0163a14"/>奉侍早起晚睡，事敬，愛語令喜悅。彼居士或居士子，信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0163004" n="0163004"/>彼爲親友，信彼爲心友
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0164a" n="0164a"/>
<lb ed="N" n="0164a01"/>而信賴彼。友！彼人如是，此居士或居士子，思惟信賴我之時，見彼獨居，則以利
<lb ed="N" n="0164a02"/>刀以奪其命。</p>
<lb ed="N" n="0164a03"/><p xml:id="pN15p0164a0301">四〇</p><p xml:id="pN15p0164a0303" cb:place="inline">友焰摩迦！汝意如何！彼人到此居士或居士子之處，到而如是言：『尊者！
<lb ed="N" n="0164a04"/>我奉侍汝』之時，彼爲害者耶？爲害者而且不知爲我害者耶？</p>
<lb ed="N" n="0164a05"/><p xml:id="pN15p0164a0501">四一</p><p xml:id="pN15p0164a0503" cb:place="inline">彼奉侍早起晚睡、事敬、愛語以令喜悅時，彼乃爲害者耶？爲害者而且不知
<lb ed="N" n="0164a06"/>爲我害者耶？</p>
<lb ed="N" n="0164a07"/><p xml:id="pN15p0164a0701">四二</p><p xml:id="pN15p0164a0703" cb:place="inline">見彼之獨居，以利刀奪其命時，彼爲害者耶？爲害者而且不知爲我害者耶？」</p>
<lb ed="N" n="0164a08"/><p xml:id="pN15p0164a0801">「友！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0164a09"/><p xml:id="pN15p0164a0901">四三</p><p xml:id="pN15p0164a0903" cb:place="inline">「友！如是無聞凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不見善知識，
<lb ed="N" n="0164a10"/>不知善知識之法，不順善知識之法，故觀色是我，我以色有，我中有色，色中有我。
<lb ed="N" n="0164a11"/><ref cRef="PTS.S.3.114"/>觀受……想……行……識是我，我以識有，我中有識，識中有我。</p>
<lb ed="N" n="0164a12"/><p xml:id="pN15p0164a1201">四四</p><p xml:id="pN15p0164a1203" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0164a1201" n="0164a1201"/><anchor xml:id="beg0164a1201" n="0164a1201"/>彼<anchor xml:id="end0164a1201"/>不如實知無常之色，色爲無常，不如實知無常之受，受爲無常，不如實知
<lb ed="N" n="0164a13"/>無常之想……行爲無常，不如實知無常之識，識爲無常。</p>
<lb ed="N" n="0164a14"/><p xml:id="pN15p0164a1401">四五</p><p xml:id="pN15p0164a1403" cb:place="inline">不如實知苦爲色，色爲苦，不如實知苦爲受……想……行……識爲苦。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0165a" n="0165a"/>
<lb ed="N" n="0165a01"/><p xml:id="pN15p0165a0101">四六</p><p xml:id="pN15p0165a0103" cb:place="inline">不如實知無我之色，色爲無我，不如實知無我之受……想……行……識，識
<lb ed="N" n="0165a02"/>爲無我。</p>
<lb ed="N" n="0165a03"/><p xml:id="pN15p0165a0301">四七</p><p xml:id="pN15p0165a0303" cb:place="inline">不如實知有爲之色，色爲有爲，不如實知有爲之受……想……行……識，識
<lb ed="N" n="0165a04"/>爲有爲。</p>
<lb ed="N" n="0165a05"/><p xml:id="pN15p0165a0501">四八</p><p xml:id="pN15p0165a0503" cb:place="inline">不如實知害者之色，色爲害者，不如實知害者之受……想……行……識爲害
<lb ed="N" n="0165a06"/>者。</p>
<lb ed="N" n="0165a07"/><p xml:id="pN15p0165a0701">四九</p><p xml:id="pN15p0165a0703" cb:place="inline">彼攝持<anchor xml:id="nkr_note_orig_0165005" n="0165005"/>依色執爲我體。攝持依執受……想……行……識爲我體。彼依執此
<lb ed="N" n="0165a08"/>五取蘊，以資長夜不利、苦惱。</p>
<lb ed="N" n="0165a09"/><p xml:id="pN15p0165a0901">五〇</p><p xml:id="pN15p0165a0903" cb:place="inline">友！有聞之聖弟子，以見聖人……乃至……順善知識之法，不觀色是我，我
<lb ed="N" n="0165a10"/>以色有，我中有色，色中有我。不觀受……想……行……識是我，我以識有，我中
<lb ed="N" n="0165a11"/>有識，識中有我。</p>
<lb ed="N" n="0165a12"/><p xml:id="pN15p0165a1201"><ref cRef="PTS.S.3.115"/>五一</p><p xml:id="pN15p0165a1203" cb:place="inline">彼如實知無常之色爲色是無常，如實知無常之受……想……行……識，爲識
<lb ed="N" n="0165a13"/>是無常。</p>
<lb ed="N" n="0165a14"/><p xml:id="pN15p0165a1401">五二</p><p xml:id="pN15p0165a1403" cb:place="inline">如實知苦之色爲色是苦，如實知苦之受……想……行……識，爲識是苦。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0166a" n="0166a"/>
<lb ed="N" n="0166a01"/><p xml:id="pN15p0166a0101">五三</p><p xml:id="pN15p0166a0103" cb:place="inline">如實知無我之色爲色是無我。如實知無我之受……想……行……識，爲識是
<lb ed="N" n="0166a02"/>無我。</p>
<lb ed="N" n="0166a03"/><p xml:id="pN15p0166a0301">五四</p><p xml:id="pN15p0166a0303" cb:place="inline">如實知有爲之色爲色是有爲，如實知有爲之受……想……行……識爲識是有
<lb ed="N" n="0166a04"/>爲。</p>
<lb ed="N" n="0166a05"/><p xml:id="pN15p0166a0501">五五</p><p xml:id="pN15p0166a0503" cb:place="inline">如實知害者之色爲色是害者。如實知害者之受……想……行……識，爲識是
<lb ed="N" n="0166a06"/>害者。</p>
<lb ed="N" n="0166a07"/><p xml:id="pN15p0166a0701">五六</p><p xml:id="pN15p0166a0703" cb:place="inline">彼不攝持不依色執爲我體。不攝持不依受……想……行……識，執爲我體。
<lb ed="N" n="0166a08"/>彼不依執此五取蘊而資長夜利益、安樂。」</p>
<lb ed="N" n="0166a09"/><p xml:id="pN15p0166a0901">五七</p><p xml:id="pN15p0166a0903" cb:place="inline">「友舍利弗！若諸具壽如是哀愍，欲利益以敎導、敎誡同梵行者，則等於此。
<lb ed="N" n="0166a10"/>我於此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0166006" n="0166006"/>聞具壽舍利弗所說法，無取著，由諸漏得心解脫。」</p>
<lb ed="N" n="0166a11"/><p xml:id="pN15p0166a1101">五八</p><p xml:id="pN15p0166a1103" cb:place="inline">具壽舍利弗如是說已。具壽焰摩迦喜悅，而歡喜具壽舍利弗之所說。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0166a12"/>
<lb ed="N" n="0166a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0167a" n="0167a"/>
<lb ed="N" n="0167a01"/>
<lb ed="N" n="0167a02"/>
<lb ed="N" n="0167a03"/>
<lb ed="N" n="0167a04"/>
<lb ed="N" n="0167a05"/>
<lb ed="N" n="0167a06"/>
<lb ed="N" n="0167a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八六〕第四　阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.116"/>〔八六〕第四　阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0167001" n="0167001"/></head>
<lb ed="N" n="0167a08"/><p xml:id="pN15p0167a0801">一</p><p xml:id="pN15p0167a0802" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住毘舍離城大林重閣堂。</p>
<lb ed="N" n="0167a09"/><p xml:id="pN15p0167a0901">二</p><p xml:id="pN15p0167a0902" cb:place="inline">其時，具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度，住離世尊不遠之林間小屋。</p>
<lb ed="N" n="0167a10"/><p xml:id="pN15p0167a1001">三</p><p xml:id="pN15p0167a1002" cb:place="inline">時，有衆多之外道出家衆，到具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度之處，到而與具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度，俱相
<lb ed="N" n="0167a11"/>交談慶慰、可感銘、歡喜之言，而坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0167a12"/><p xml:id="pN15p0167a1201">四</p><p xml:id="pN15p0167a1202" cb:place="inline">坐於一面之彼諸外道出家衆，言具壽阿羅度曰：</p>
<lb ed="N" n="0167a13"/><p xml:id="pN15p0167a1301">「友阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！彼如來是最上人、最勝人，已獲得最勝，彼如來有施設此四句，
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0168a" n="0168a"/>
<lb ed="N" n="0168a01"/>〔謂：〕如來死後有耶？或如來死後無耶？或如來死後亦有亦無耶？或如來死後非
<lb ed="N" n="0168a02"/>有非無耶？」</p>
<lb ed="N" n="0168a03"/><p xml:id="pN15p0168a0301">五</p><p xml:id="pN15p0168a0302" cb:place="inline">如是言已，具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度，言彼諸外道出家衆曰：</p>
<lb ed="N" n="0168a04"/><p xml:id="pN15p0168a0401">「友等！彼如來是最上人、最勝人，已獲得最勝，彼如來不用施設此四句，〔謂：〕
<lb ed="N" n="0168a05"/>如來死後有耶？或如來死後無耶？或如來死後亦有亦無耶？或如來死後非有非無
<lb ed="N" n="0168a06"/>耶？」</p>
<lb ed="N" n="0168a07"/><p xml:id="pN15p0168a0701">六</p><p xml:id="pN15p0168a0702" cb:place="inline">如是言已。彼諸外道出家衆，言於具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度曰：</p>
<lb ed="N" n="0168a08"/><p xml:id="pN15p0168a0801">「此比丘，乃新參而出家未久；或若長老，則愚癡不聰明。」</p>
<lb ed="N" n="0168a09"/><p xml:id="pN15p0168a0901">七</p><p xml:id="pN15p0168a0902" cb:place="inline">時，諸外道出家衆，言新參，言愚癡，以毀罵具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度，卽從座起而去。</p>
<lb ed="N" n="0168a10"/><p xml:id="pN15p0168a1001"><ref cRef="PTS.S.3.117"/>八</p><p xml:id="pN15p0168a1002" cb:place="inline">時，彼諸外道出家衆離去未久，具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度乃生思念：</p>
<lb ed="N" n="0168a11"/><p xml:id="pN15p0168a1101">「若彼諸外道出家衆，重來問我，我將如何作答？爲彼諸外道出家衆，說世尊之
<lb ed="N" n="0168a12"/>所說，不以非實讒誣世尊，以隨法說法、以順法之順正說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0168002" n="0168002"/>，不得令墮呵責處？」</p>
<lb ed="N" n="0168a13"/><p xml:id="pN15p0168a1301">九</p><p xml:id="pN15p0168a1302" cb:place="inline">時，具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度來詣世尊之住處，詣而……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0168a14"/><p xml:id="pN15p0168a1401">一〇</p><p xml:id="pN15p0168a1403" cb:place="inline">於一面坐之具壽阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度，白世尊曰：</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0169a" n="0169a"/>
<lb ed="N" n="0169a01"/><p xml:id="pN15p0169a0101">「大德！我住離世尊不遠之林間小屋。大德！時，有衆多外道出家衆，來到我處
<lb ed="N" n="0169a02"/>……乃……言我曰：『友阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！彼如來是最上人、最勝人，已獲得最勝，彼如
<lb ed="N" n="0169a03"/>來有施設此四句，〔謂：〕「如來死後有耶？……乃至……如來死後非有非無耶？」』</p>
<lb ed="N" n="0169a04"/><p xml:id="pN15p0169a0401">一一</p><p xml:id="pN15p0169a0403" cb:place="inline">大德！如是言已，我言彼諸外道出家衆曰：『友等！彼如來是最上人、最勝
<lb ed="N" n="0169a05"/>人已獲得最勝。彼如來不用施設此四句，〔謂：〕「如來死後有耶？……乃至……如來
<lb ed="N" n="0169a06"/>死後非有非無。」』</p>
<lb ed="N" n="0169a07"/><p xml:id="pN15p0169a0701">一二</p><p xml:id="pN15p0169a0703" cb:place="inline">大德！如是言已，彼諸外道出家衆言我曰：『此比丘乃新參而出家未久，或
<lb ed="N" n="0169a08"/>若長老則愚癡不聰明。』</p>
<lb ed="N" n="0169a09"/><p xml:id="pN15p0169a0901">一三</p><p xml:id="pN15p0169a0903" cb:place="inline">大德！時，彼諸外道出家衆，言新參，言愚癡以毀罵我，卽從座起而去！</p>
<lb ed="N" n="0169a10"/><p xml:id="pN15p0169a1001"><ref cRef="PTS.S.3.118"/>一四</p><p xml:id="pN15p0169a1003" cb:place="inline">大德！時，彼諸外道衆出家離去未久，我乃生思念：『若彼諸外道出家衆，
<lb ed="N" n="0169a11"/>重來問我，我將如何作答？爲彼諸外道出家衆，說世尊之所說，不以非實讒誣世尊，
<lb ed="N" n="0169a12"/>以隨法說法、以順法之順正說，不得墮呵責處。』」</p>
<lb ed="N" n="0169a13"/><p xml:id="pN15p0169a1301">一五</p><p xml:id="pN15p0169a1303" cb:place="inline">「阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！汝意如何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0169a14"/><p xml:id="pN15p0169a1401">「大德！是無常……乃至……」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0170a" n="0170a"/>
<lb ed="N" n="0170a01"/><p xml:id="pN15p0170a0101">一六</p><p xml:id="pN15p0170a0103" cb:place="inline">「是故於是處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0170a02"/><p xml:id="pN15p0170a0201">一七</p><p xml:id="pN15p0170a0203" cb:place="inline">如是觀之，知……乃至……不受後有。」</p>
<lb ed="N" n="0170a03"/><p xml:id="pN15p0170a0301">一八</p><p xml:id="pN15p0170a0303" cb:place="inline">「阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！汝意如何！觀色是如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0170a04"/><p xml:id="pN15p0170a0401">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0170a05"/><p xml:id="pN15p0170a0501">「觀受……想……行……識是如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0170a06"/><p xml:id="pN15p0170a0601">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0170a07"/><p xml:id="pN15p0170a0701">一九</p><p xml:id="pN15p0170a0703" cb:place="inline">「阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！汝意如何！觀色中有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0170a08"/><p xml:id="pN15p0170a0801">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0170a09"/><p xml:id="pN15p0170a0901">「觀離色有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0170a10"/><p xml:id="pN15p0170a1001">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0170a11"/><p xml:id="pN15p0170a1101">「觀受……想……行……識中有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0170a12"/><p xml:id="pN15p0170a1201">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0170a13"/><p xml:id="pN15p0170a1301">「觀離識有如來耶？」</p>
<lb ed="N" n="0170a14"/><p xml:id="pN15p0170a1401">「大德！不也。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0171a" n="0171a"/>
<lb ed="N" n="0171a01"/><p xml:id="pN15p0171a0101">二〇</p><p xml:id="pN15p0171a0103" cb:place="inline">「阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！汝意如何，見此如來無色、無受、無想、無行、無識耶？」</p>
<lb ed="N" n="0171a02"/><p xml:id="pN15p0171a0201">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0171a03"/><p xml:id="pN15p0171a0301">二一</p><p xml:id="pN15p0171a0303" cb:place="inline">「阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！汝於是處，於現法不得眞實之如來，汝得說：『友等！彼如來
<lb ed="N" n="0171a04"/><ref cRef="PTS.S.3.119"/>乃最上人、最勝人、已獲得最勝，彼如來不用施設此四句，〔謂：〕「如來死後有耶？
<lb ed="N" n="0171a05"/>或如來死後無耶？或如來死後亦有亦無耶？或如來死後非有非無耶？」』」</p>
<lb ed="N" n="0171a06"/><p xml:id="pN15p0171a0601">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0171a07"/><p xml:id="pN15p0171a0701">二二</p><p xml:id="pN15p0171a0703" cb:place="inline">「善哉、善哉！阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度！以前及現在，我乃施設苦與苦之滅。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0171a08"/>
<lb ed="N" n="0171a09"/>
<lb ed="N" n="0171a10"/>
<lb ed="N" n="0171a11"/>
<lb ed="N" n="0171a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八七〕第五　跋迦梨</cb:mulu><head>〔八七〕第五　跋迦梨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171001" n="0171001"/></head>
<lb ed="N" n="0171a13"/><p xml:id="pN15p0171a1301">一</p><p xml:id="pN15p0171a1302" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林迦蘭陀迦園。</p>
<lb ed="N" n="0171a14"/><p xml:id="pN15p0171a1401">二</p><p xml:id="pN15p0171a1402" cb:place="inline">其時，具壽跋迦梨住陶師之家，患重疾病而甚痛苦。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0172a" n="0172a"/>
<lb ed="N" n="0172a01"/><p xml:id="pN15p0172a0101">三</p><p xml:id="pN15p0172a0102" cb:place="inline">時，具壽跋迦梨吿諸侍者言：</p>
<lb ed="N" n="0172a02"/><p xml:id="pN15p0172a0201">「友等！去詣世尊之住處，詣而以我語頭面頂禮世尊足而白言：『大德！跋迦梨
<lb ed="N" n="0172a03"/>比丘，患重疾病困苦，彼以頭面禮世尊足。』再如是白之：『大德世尊！願以哀愍
<lb ed="N" n="0172a04"/>故，請來跋迦梨之處。』」</p>
<lb ed="N" n="0172a05"/><p xml:id="pN15p0172a0501">四</p><p xml:id="pN15p0172a0502" cb:place="inline">「唯唯，友！」彼諸比丘，應諾具壽跋迦梨，去而詣世尊之住處。詣而敬禮世尊，
<lb ed="N" n="0172a06"/>坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0172a07"/><p xml:id="pN15p0172a0701">五</p><p xml:id="pN15p0172a0702" cb:place="inline">坐於一面之彼諸比丘白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0172a08"/><p xml:id="pN15p0172a0801">「大德！跋迦梨比丘，患重疾病而甚痛苦，彼以頭面禮世尊足。復言曰：『大德！
<lb ed="N" n="0172a09"/>願以哀愍故，請來跋迦梨之處。』」</p>
<lb ed="N" n="0172a10"/><p xml:id="pN15p0172a1001">世尊默然而聽許。</p>
<lb ed="N" n="0172a11"/><p xml:id="pN15p0172a1101">六</p><p xml:id="pN15p0172a1102" cb:place="inline">時，世尊著下衣、持鉢、衣，往具壽跋迦梨之處。</p>
<lb ed="N" n="0172a12"/><p xml:id="pN15p0172a1201"><ref cRef="PTS.S.3.120"/>七</p><p xml:id="pN15p0172a1202" cb:place="inline">具壽跋迦梨，遙見世尊來，見而起牀。</p>
<lb ed="N" n="0172a13"/><p xml:id="pN15p0172a1301">八</p><p xml:id="pN15p0172a1302" cb:place="inline">時，世尊言跋迦梨曰：</p>
<lb ed="N" n="0172a14"/><p xml:id="pN15p0172a1401">「止止！具壽跋迦梨，勿起牀！此處有設座，我坐此處。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0173a" n="0173a"/>
<lb ed="N" n="0173a01"/><p xml:id="pN15p0173a0101">世尊坐於所設之坐。</p>
<lb ed="N" n="0173a02"/><p xml:id="pN15p0173a0201">九</p><p xml:id="pN15p0173a0202" cb:place="inline">坐而世尊言具壽跋迦梨曰：</p>
<lb ed="N" n="0173a03"/><p xml:id="pN15p0173a0301">「跋迦梨！堪忍否？足否？苦受之損爲不增耶？知損失而不知增長耶？」</p>
<lb ed="N" n="0173a04"/><p xml:id="pN15p0173a0401">「大德！不忍、不足，苦受增而不損，知增長而不知損失。」</p>
<lb ed="N" n="0173a05"/><p xml:id="pN15p0173a0501">一〇</p><p xml:id="pN15p0173a0503" cb:place="inline">「跋迦梨！有少分之惡作否？有少分之追悔否？」</p>
<lb ed="N" n="0173a06"/><p xml:id="pN15p0173a0601">「大德！實不少惡作，不少追悔！」</p>
<lb ed="N" n="0173a07"/><p xml:id="pN15p0173a0701">一一</p><p xml:id="pN15p0173a0703" cb:place="inline">「跋迦梨！汝於自戒有所責否？」</p>
<lb ed="N" n="0173a08"/><p xml:id="pN15p0173a0801">「大德！我於自戒無所責。」</p>
<lb ed="N" n="0173a09"/><p xml:id="pN15p0173a0901">一二</p><p xml:id="pN15p0173a0903" cb:place="inline">「跋迦梨！若於自戒無所責者，有何惡作，有何追悔？」</p>
<lb ed="N" n="0173a10"/><p xml:id="pN15p0173a1001">「大德！欲詣見世尊已久，但雖欲往見世尊，唯我身缺乏力。」</p>
<lb ed="N" n="0173a11"/><p xml:id="pN15p0173a1101">一三</p><p xml:id="pN15p0173a1103" cb:place="inline">「止止！跋迦梨！何必見此爛壞之身。跋迦梨！得見法者則見我，見我者乃見
<lb ed="N" n="0173a12"/>法。跋迦梨！見法則見我，見我乃見法。</p>
<lb ed="N" n="0173a13"/><p xml:id="pN15p0173a1301">一四</p><p xml:id="pN15p0173a1303" cb:place="inline">跋迦梨！汝意如何！色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0173a14"/><p xml:id="pN15p0173a1401"><ref cRef="PTS.S.3.121"/>「大德！是無常。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0174a" n="0174a"/>
<lb ed="N" n="0174a01"/><p xml:id="pN15p0174a0101">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0174a02"/><p xml:id="pN15p0174a0201">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0174a03"/><p xml:id="pN15p0174a0301">一五～一六</p><p xml:id="pN15p0174a0306" cb:place="inline">「是故於此處……如是觀者，則知……不再受後有。」</p>
<lb ed="N" n="0174a04"/><p xml:id="pN15p0174a0401">一七</p><p xml:id="pN15p0174a0403" cb:place="inline">時，世尊以此敎法，敎導具壽跋迦梨，則從座起，而向鷲峰山去。</p>
<lb ed="N" n="0174a05"/><p xml:id="pN15p0174a0501">一八</p><p xml:id="pN15p0174a0503" cb:place="inline">時，世尊離去後未久，而吿諸侍者言：</p>
<lb ed="N" n="0174a06"/><p xml:id="pN15p0174a0601">「友等！以牀載我至仙人黑石窟，如我應如何思命終於屋內耶？」</p>
<lb ed="N" n="0174a07"/><p xml:id="pN15p0174a0701">一九</p><p xml:id="pN15p0174a0703" cb:place="inline">「唯唯，友！」彼諸比丘應諾具壽跋迦梨，卽以牀載具壽跋迦梨到仙人黑石窟。</p>
<lb ed="N" n="0174a08"/><p xml:id="pN15p0174a0801">二〇</p><p xml:id="pN15p0174a0803" cb:place="inline">時，世尊於日分之餘，及斯夜住鷲峰山。</p>
<lb ed="N" n="0174a09"/><p xml:id="pN15p0174a0901">二一</p><p xml:id="pN15p0174a0903" cb:place="inline">時，有二天神於深夜現殊妙之色相，徧照鷲峰山，來詣世尊之住處……乃至
<lb ed="N" n="0174a10"/>……立於一面。</p>
<lb ed="N" n="0174a11"/><p xml:id="pN15p0174a1101">二二</p><p xml:id="pN15p0174a1103" cb:place="inline">立於一面之一天神白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0174a12"/><p xml:id="pN15p0174a1201">「大德！跋迦梨比丘思念解脫。」</p>
<lb ed="N" n="0174a13"/><p xml:id="pN15p0174a1301">二三</p><p xml:id="pN15p0174a1303" cb:place="inline">第二天神白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0174a14"/><p xml:id="pN15p0174a1401">「大德！彼必善解脫而解脫。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0175a" n="0175a"/>
<lb ed="N" n="0175a01"/><p xml:id="pN15p0175a0101">二四</p><p xml:id="pN15p0175a0103" cb:place="inline">二天神如是言，如是而敬禮世尊，右繞卽滅其處。</p>
<lb ed="N" n="0175a02"/><p xml:id="pN15p0175a0201">二五</p><p xml:id="pN15p0175a0203" cb:place="inline">時，世尊於斯夜過後，吿諸比丘言：</p>
<lb ed="N" n="0175a03"/><p xml:id="pN15p0175a0301">諸比丘！當往跋迦梨之處。往而如是言跋迦梨曰：「友跋迦梨！世尊聞二天神
<lb ed="N" n="0175a04"/><ref cRef="PTS.S.3.122"/>之語，昨夜有二天神，深夜現殊妙之色相，徧照鷲峰山，詣世尊之住處，詣而敬禮
<lb ed="N" n="0175a05"/>世尊立於一面。友！立一面之一天神白世尊言：『大德！跋迦梨比丘思念解脫。』
<lb ed="N" n="0175a06"/>第二天神白世尊言：『大德！彼必善解脫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0175002" n="0175002"/>而解脫。』友跋迦梨！世尊於汝作如是
<lb ed="N" n="0175a07"/>言：『跋迦梨！勿畏怖，跋迦梨！勿畏怖。汝之死非惡，汝之命終非惡。』」</p>
<lb ed="N" n="0175a08"/><p xml:id="pN15p0175a0801">二六</p><p xml:id="pN15p0175a0803" cb:place="inline">「唯然，大德！」彼諸比丘！應諾世尊，而往具壽跋迦梨之處。往而言具壽跋
<lb ed="N" n="0175a09"/>迦梨曰：</p>
<lb ed="N" n="0175a10"/><p xml:id="pN15p0175a1001">「友跋迦梨！世尊聞二天神之語……」</p>
<lb ed="N" n="0175a11"/><p xml:id="pN15p0175a1101">二七</p><p xml:id="pN15p0175a1103" cb:place="inline">時，具壽跋迦梨吿諸侍者曰：</p>
<lb ed="N" n="0175a12"/><p xml:id="pN15p0175a1201">「友等！我由牀下。我如何以想坐高座而聆聞彼世尊之敎耶？」</p>
<lb ed="N" n="0175a13"/><p xml:id="pN15p0175a1301">二八</p><p xml:id="pN15p0175a1303" cb:place="inline">「唯唯，友！」彼諸比丘應諾具壽跋迦梨，則扶具壽跋迦梨下牀。</p>
<lb ed="N" n="0175a14"/><p xml:id="pN15p0175a1401">二九</p><p xml:id="pN15p0175a1403" cb:place="inline">「友！昨夜有二天神，於深夜……乃至……立於一面。友，立於一面之一天神
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0176a" n="0176a"/>
<lb ed="N" n="0176a01"/>白佛言：『大德！跋迦梨比丘思解脫。』第二天神白世尊言：『大德！彼善解脫而
<lb ed="N" n="0176a02"/>解脫。』友跋迦梨！世尊對汝如是言：『跋迦梨！勿畏怖，跋迦梨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176003" n="0176003"/>！勿畏怖，汝
<lb ed="N" n="0176a03"/>之死非惡，汝之命終非惡。』」</p>
<lb ed="N" n="0176a04"/><p xml:id="pN15p0176a0401">三〇</p><p xml:id="pN15p0176a0403" cb:place="inline">「友等！然則當以我語頭面頂禮世尊之足而白言：『大德！跋迦梨比丘患重疾
<lb ed="N" n="0176a05"/>病而甚痛苦。』以頭面頂禮彼世尊之足，而作如是白言：『大德！色是無常，我不猶
<lb ed="N" n="0176a06"/>豫，無常則苦者不疑惑。無常、苦變易之法，我於此無欲、無貪、無愛而不疑惑。
<lb ed="N" n="0176a07"/><ref cRef="PTS.S.3.123"/>大德！受是無常，我不猶豫……乃至……想……行……無常我不猶豫。無常則苦，
<lb ed="N" n="0176a08"/>我不疑惑。無常、苦變易之法，我於此無欲、無貪、無愛而不疑惑。』」</p>
<lb ed="N" n="0176a09"/><p xml:id="pN15p0176a0901">三一</p><p xml:id="pN15p0176a0903" cb:place="inline">「唯唯，大德！」彼諸比丘應諾具壽跋迦梨而去。</p>
<lb ed="N" n="0176a10"/><p xml:id="pN15p0176a1001">三二</p><p xml:id="pN15p0176a1003" cb:place="inline">時，諸比丘離去未久，具壽跋迦梨以執持刀。</p>
<lb ed="N" n="0176a11"/><p xml:id="pN15p0176a1101">三三</p><p xml:id="pN15p0176a1103" cb:place="inline">時，彼諸比丘！來詣世尊之住處，詣而坐於一面。一面坐之彼諸比丘，白世
<lb ed="N" n="0176a12"/>尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0176a13"/><p xml:id="pN15p0176a1301">「大德！跋迦梨比丘患重疾病甚是痛苦。彼以頭面頂禮世尊之足，復作如是白
<lb ed="N" n="0176a14"/>言：『大德！色是無常，我不猶豫，無常則苦，我不疑惑。無常、苦變易之法，我
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0177a" n="0177a"/>
<lb ed="N" n="0177a01"/>於此無欲、無貪、無欲而不疑惑。受……想……行……識是無常，我不猶豫，無常
<lb ed="N" n="0177a02"/>則苦，不爲疑惑。無常、苦變易之法，我於此無欲、無貪、無愛而不疑惑。』」</p>
<lb ed="N" n="0177a03"/><p xml:id="pN15p0177a0301">三四</p><p xml:id="pN15p0177a0303" cb:place="inline">時，世尊吿諸比丘言：</p>
<lb ed="N" n="0177a04"/><p xml:id="pN15p0177a0401">「諸比丘！我等往仙人黑石窟，跋迦梨善男子持刀之處。」</p>
<lb ed="N" n="0177a05"/><p xml:id="pN15p0177a0501">「唯唯，大德！彼諸比丘應諾世尊。」</p>
<lb ed="N" n="0177a06"/><p xml:id="pN15p0177a0601">三五</p><p xml:id="pN15p0177a0603" cb:place="inline">時，世尊與衆多比丘，俱往仙人黑石窟。</p>
<lb ed="N" n="0177a07"/><p xml:id="pN15p0177a0701">三六</p><p xml:id="pN15p0177a0703" cb:place="inline">世尊遙見具壽跋迦梨，以肩屈於牀上而臥。</p>
<lb ed="N" n="0177a08"/><p xml:id="pN15p0177a0801"><ref cRef="PTS.S.3.124"/>三七</p><p xml:id="pN15p0177a0803" cb:place="inline">其時，有黑雲、闇雲，行於東方，行於西方，行於北方，行於南方，行於上
<lb ed="N" n="0177a09"/>方，行於下方，行於四維。</p>
<lb ed="N" n="0177a10"/><p xml:id="pN15p0177a1001">三八</p><p xml:id="pN15p0177a1003" cb:place="inline">時，世尊吿諸比丘言：</p>
<lb ed="N" n="0177a11"/><p xml:id="pN15p0177a1101">「諸比丘！汝等見此黑雲，行於闇冥之東方，行於西方，行於北方，行於南方，
<lb ed="N" n="0177a12"/>行於上方，行於下方，行於四維耶？」</p>
<lb ed="N" n="0177a13"/><p xml:id="pN15p0177a1301">「大德！如是！」</p>
<lb ed="N" n="0177a14"/><p xml:id="pN15p0177a1401">三九</p><p xml:id="pN15p0177a1403" cb:place="inline">「諸比丘！此爲魔波旬覓求跋迦梨善男子之識，謂跋迦梨善男子之識，止住於
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0178a" n="0178a"/>
<lb ed="N" n="0178a01"/>何處耶？</p>
<lb ed="N" n="0178a02"/><p xml:id="pN15p0178a0201">四〇</p><p xml:id="pN15p0178a0203" cb:place="inline">諸比丘！跋迦梨善男子，其識不止住而般涅槃。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0178a03"/>
<lb ed="N" n="0178a04"/>
<lb ed="N" n="0178a05"/>
<lb ed="N" n="0178a06"/>
<lb ed="N" n="0178a07"/>
<lb ed="N" n="0178a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八八〕第六　阿濕波誓</cb:mulu><head>〔八八〕阿濕波誓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178001" n="0178001"/></head>
<lb ed="N" n="0178a09"/><p xml:id="pN15p0178a0901">一</p><p xml:id="pN15p0178a0902" cb:place="inline">爾時，世尊住<name role="" type="person">王舍城</name>竹林迦蘭陀園。</p>
<lb ed="N" n="0178a10"/><p xml:id="pN15p0178a1001">二</p><p xml:id="pN15p0178a1002" cb:place="inline">其時，具壽阿濕波誓住迦葉園，患重疾病甚是痛苦。</p>
<lb ed="N" n="0178a11"/><p xml:id="pN15p0178a1101">三</p><p xml:id="pN15p0178a1102" cb:place="inline">時，具壽阿濕波誓吿諸侍者曰：</p>
<lb ed="N" n="0178a12"/><p xml:id="pN15p0178a1201">「友等！詣世尊之住處。詣而以我語頭面頂禮世尊之足而白言：『大德！阿濕波
<lb ed="N" n="0178a13"/>誓比丘，重患疾病甚是痛苦。彼以頭面頂禮世尊之足。』復如是白言：『大德世尊！
<lb ed="N" n="0178a14"/>願哀愍故，來阿濕波誓比丘之處。』」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0179a" n="0179a"/>
<lb ed="N" n="0179a01"/><p xml:id="pN15p0179a0101">四</p><p xml:id="pN15p0179a0102" cb:place="inline">「唯唯，友！」彼諸比丘！應諾具壽阿濕波誓，則往世尊之住處。詣而敬禮世尊
<lb ed="N" n="0179a02"/>坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0179a03"/><p xml:id="pN15p0179a0301">五</p><p xml:id="pN15p0179a0302" cb:place="inline">坐一面之彼諸比丘白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0179a04"/><p xml:id="pN15p0179a0401">「大德！阿濕波誓比丘，疾病……乃至……大德世尊！願哀愍故，請來阿濕波誓
<lb ed="N" n="0179a05"/>之處。」</p>
<lb ed="N" n="0179a06"/><p xml:id="pN15p0179a0601">世尊默然而聽許。</p>
<lb ed="N" n="0179a07"/><p xml:id="pN15p0179a0701"><ref cRef="PTS.S.3.125"/>六</p><p xml:id="pN15p0179a0702" cb:place="inline">時，世尊暮時，從宴默起，往具壽阿濕波誓之處。</p>
<lb ed="N" n="0179a08"/><p xml:id="pN15p0179a0801">七</p><p xml:id="pN15p0179a0802" cb:place="inline">具壽阿濕波誓，遙見世尊之來，見而起牀。</p>
<lb ed="N" n="0179a09"/><p xml:id="pN15p0179a0901">八</p><p xml:id="pN15p0179a0902" cb:place="inline">時，世尊言具壽阿濕波誓曰：</p>
<lb ed="N" n="0179a10"/><p xml:id="pN15p0179a1001">「止止！阿濕波誓，勿起牀，此處有設座，我坐此處。」</p>
<lb ed="N" n="0179a11"/><p xml:id="pN15p0179a1101">九</p><p xml:id="pN15p0179a1102" cb:place="inline">世尊坐於設座。坐而世尊言於具壽阿濕波誓曰：</p>
<lb ed="N" n="0179a12"/><p xml:id="pN15p0179a1201">「阿濕波誓！堪忍否？足否？……乃至……知損失，而不知增長否？」</p>
<lb ed="N" n="0179a13"/><p xml:id="pN15p0179a1301">一〇</p><p xml:id="pN15p0179a1303" cb:place="inline">「大德！不堪忍……乃至……知增長而不知損失。」</p>
<lb ed="N" n="0179a14"/><p xml:id="pN15p0179a1401">一一</p><p xml:id="pN15p0179a1403" cb:place="inline">「阿濕波誓！有少分之惡作否？有少分之追悔否？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0180a" n="0180a"/>
<lb ed="N" n="0180a01"/><p xml:id="pN15p0180a0101">「大德！實不少惡作，不少追悔。」</p>
<lb ed="N" n="0180a02"/><p xml:id="pN15p0180a0201">一二</p><p xml:id="pN15p0180a0203" cb:place="inline">「阿濕波誓！汝於自戒有所責否？」</p>
<lb ed="N" n="0180a03"/><p xml:id="pN15p0180a0301">「大德！我於自戒無所責。」</p>
<lb ed="N" n="0180a04"/><p xml:id="pN15p0180a0401">一三</p><p xml:id="pN15p0180a0403" cb:place="inline">「阿濕波誓！若汝於自戒無所責者，有何惡作？有何追悔？」</p>
<lb ed="N" n="0180a05"/><p xml:id="pN15p0180a0501">「大德！我前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180002" n="0180002"/>未病時，住於止身行，今不能獲得三昧。大德！我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180003" n="0180003"/>不能獲得三
<lb ed="N" n="0180a06"/>昧，如是思惟：『我豈無退失<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180004" n="0180004"/>耶？』」</p>
<lb ed="N" n="0180a07"/><p xml:id="pN15p0180a0701">一四</p><p xml:id="pN15p0180a0703" cb:place="inline">「阿濕波誓！沙門、婆羅門，三昧堅固、三昧平等者，若不獲得三昧則如是思
<lb ed="N" n="0180a08"/>惟：『我豈無退失耶？』」</p>
<lb ed="N" n="0180a09"/><p xml:id="pN15p0180a0901">一五～一八</p><p xml:id="pN15p0180a0906" cb:place="inline">「阿濕波誓！汝意如何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0180a10"/><p xml:id="pN15p0180a1001">「大德！是無常……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0180a11"/><p xml:id="pN15p0180a1101"><ref cRef="PTS.S.3.126"/>一九</p><p xml:id="pN15p0180a1103" cb:place="inline">識……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0180a12"/><p xml:id="pN15p0180a1201">二〇</p><p xml:id="pN15p0180a1203" cb:place="inline">是故於此處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0180a13"/><p xml:id="pN15p0180a1301">二一</p><p xml:id="pN15p0180a1303" cb:place="inline">作如是觀，……知不再受後有。</p>
<lb ed="N" n="0180a14"/><p xml:id="pN15p0180a1401">二二</p><p xml:id="pN15p0180a1403" cb:place="inline">彼若感受樂受者，知是無常，知非所耽著，知非所歡喜。感受苦受者，知是
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0181a" n="0181a"/>
<lb ed="N" n="0181a01"/>無常，知非所耽著，知非所歡喜。感不苦不樂受者，知是無常……知非所歡喜。</p>
<lb ed="N" n="0181a02"/><p xml:id="pN15p0181a0201">二三</p><p xml:id="pN15p0181a0203" cb:place="inline">彼若感受樂受者，則感受離繫。感受苦受者，則感受離繫。感受不苦不樂受
<lb ed="N" n="0181a03"/>者，則感受離繫。</p>
<lb ed="N" n="0181a04"/><p xml:id="pN15p0181a0401">二四</p><p xml:id="pN15p0181a0403" cb:place="inline">彼感受身以邊際爲受，而知感受身以邊際爲受。感受命以邊際爲受，而知感
<lb ed="N" n="0181a05"/>受命以邊際爲受。身壞、命終之後，於此處知一切之受，非所歡喜而淸涼。</p>
<lb ed="N" n="0181a06"/><p xml:id="pN15p0181a0601">二五</p><p xml:id="pN15p0181a0603" cb:place="inline">「阿濕波誓！譬如油炷，緣油燈而燃。彼油炷盡時，食無而消。阿濕波誓！如
<lb ed="N" n="0181a07"/>是比丘，感受身以邊際爲受，而知感受身以邊際爲受。感受命以邊際爲受，而知感
<lb ed="N" n="0181a08"/>受命以邊際爲受。身壞、命盡後，於此處知一切受，非所歡喜而淸涼。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0181a09"/>
<lb ed="N" n="0181a10"/>
<lb ed="N" n="0181a11"/>
<lb ed="N" n="0181a12"/>
<lb ed="N" n="0181a13"/>
<lb ed="N" n="0181a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0182a" n="0182a"/>
<lb ed="N" n="0182a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔八九〕第七　差摩</cb:mulu><head>〔八九〕差摩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0182001" n="0182001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0182001" n="0182001"/></head>
<lb ed="N" n="0182a02"/><p xml:id="pN15p0182a0201">一</p><p xml:id="pN15p0182a0202" cb:place="inline">爾時，衆多之長老比丘，住<name role="" type="person">拘睒彌國</name>瞿師多羅園。</p>
<lb ed="N" n="0182a03"/><p xml:id="pN15p0182a0301">二</p><p xml:id="pN15p0182a0302" cb:place="inline">其時，具壽差摩住跋陀梨園，患重病甚是痛苦。</p>
<lb ed="N" n="0182a04"/><p xml:id="pN15p0182a0401"><ref cRef="PTS.S.3.127"/>三</p><p xml:id="pN15p0182a0402" cb:place="inline">時，諸長老比丘，暮時從宴默起，吿具壽陀娑曰：</p>
<lb ed="N" n="0182a05"/><p xml:id="pN15p0182a0501">「友陀娑！往<name role="" type="person">差摩比丘</name>之處，往而言於<name role="" type="person">差摩比丘</name>曰：『友等！諸長老言汝：「友！
<lb ed="N" n="0182a06"/>堪忍否？足否？苦受損而不增、知損失、不知增長否？」』」</p>
<lb ed="N" n="0182a07"/><p xml:id="pN15p0182a0701">四</p><p xml:id="pN15p0182a0702" cb:place="inline">「唯唯，友等！」具壽陀娑應諾諸長老比丘而往具壽差摩之處。往而言具壽差摩
<lb ed="N" n="0182a08"/>曰：</p>
<lb ed="N" n="0182a09"/><p xml:id="pN15p0182a0901">「友差摩！諸長老言汝：『友！堪忍否？……不知增長否？』」</p>
<lb ed="N" n="0182a10"/><p xml:id="pN15p0182a1001">五</p><p xml:id="pN15p0182a1002" cb:place="inline">「友！不忍，不足……乃至……知增長而不知損失。」</p>
<lb ed="N" n="0182a11"/><p xml:id="pN15p0182a1101">六</p><p xml:id="pN15p0182a1102" cb:place="inline">時，具壽陀娑往諸長老比丘之處。往而言於諸長老比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0182a12"/><p xml:id="pN15p0182a1201">「友等！<name role="" type="person">差摩比丘</name>言：『友！不堪忍……乃至……知增長而不知損失。』」</p>
<lb ed="N" n="0182a13"/><p xml:id="pN15p0182a1301">七</p><p xml:id="pN15p0182a1302" cb:place="inline">「友陀娑！往<name role="" type="person">差摩比丘</name>之處。往而言於<name role="" type="person">差摩比丘</name>曰：『友差摩！諸長老言於汝：
<lb ed="N" n="0182a14"/>「友！世尊說示五取蘊，謂：色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識取蘊是。具壽
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0183a" n="0183a"/>
<lb ed="N" n="0183a01"/>差摩觀此五取蘊，有少分之我或我所耶？」』」</p>
<lb ed="N" n="0183a02"/><p xml:id="pN15p0183a0201">八</p><p xml:id="pN15p0183a0202" cb:place="inline">「唯唯，友等！」具壽陀娑應諾諸長老比丘，往具壽差摩之處。往而……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0183a03"/><p xml:id="pN15p0183a0301">「友！諸長者言汝：『友！世尊說五取蘊，謂：色取蘊……乃至……識取蘊。具
<lb ed="N" n="0183a04"/>壽差摩觀此五取蘊，有少分之我或我所否？』」</p>
<lb ed="N" n="0183a05"/><p xml:id="pN15p0183a0501"><ref cRef="PTS.S.3.128"/>九</p><p xml:id="pN15p0183a0502" cb:place="inline">「友！世尊說五取蘊，謂色取蘊……乃至……識取蘊。友等！我不觀此五取蘊有
<lb ed="N" n="0183a06"/>少分之我或我所。」</p>
<lb ed="N" n="0183a07"/><p xml:id="pN15p0183a0701">一〇</p><p xml:id="pN15p0183a0703" cb:place="inline">時，具壽陀娑，往諸長老比丘之處。往而言諸長老比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0183a08"/><p xml:id="pN15p0183a0801">「友等！<name role="" type="person">差摩比丘</name>言：『友等！世尊說五取蘊，謂：色蘊……乃至……識蘊。友
<lb ed="N" n="0183a09"/>等！我不觀此五取蘊有少分之我或我所。』」</p>
<lb ed="N" n="0183a10"/><p xml:id="pN15p0183a1001">一一</p><p xml:id="pN15p0183a1003" cb:place="inline">「友陀娑！往<name role="" type="person">差摩比丘</name>之處，往而言<name role="" type="person">差摩比丘</name>：『友差摩！諸長老言汝：「友！
<lb ed="N" n="0183a11"/>世尊說五取蘊：謂色取蘊……乃至……識取蘊。具壽差摩若不觀此五取蘊有少分之
<lb ed="N" n="0183a12"/>我或我所者，具壽差摩乃漏盡阿羅漢。」』」</p>
<lb ed="N" n="0183a13"/><p xml:id="pN15p0183a1301">一二</p><p xml:id="pN15p0183a1303" cb:place="inline">「唯唯，友等！」具壽陀娑應諾長者比丘，往具壽差摩之處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0183a14"/><p xml:id="pN15p0183a1401">友差摩！諸長老言汝：「友！世尊說五取蘊，謂：色取蘊……乃至……識取蘊。
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0184a" n="0184a"/>
<lb ed="N" n="0184a01"/>具壽差摩若不觀此五取蘊有少分之我或我所者，具壽差摩乃漏盡之阿羅漢。」</p>
<lb ed="N" n="0184a02"/><p xml:id="pN15p0184a0201">一三</p><p xml:id="pN15p0184a0203" cb:place="inline">「友等！世尊說五取蘊，謂：色取蘊……乃至……識取蘊。友等！我於此五取
<lb ed="N" n="0184a03"/>蘊不觀有少分之我或我所，而非漏盡之阿羅漢。友等！我雖證於五取蘊有我，而非
<lb ed="N" n="0184a04"/>觀此爲我有。」</p>
<lb ed="N" n="0184a05"/><p xml:id="pN15p0184a0501"><ref cRef="PTS.S.3.129"/>一四</p><p xml:id="pN15p0184a0503" cb:place="inline">時，具壽陀娑往諸長比丘之處……言諸長老比丘：</p>
<lb ed="N" n="0184a06"/><p xml:id="pN15p0184a0601">「友等！<name role="" type="person">差摩比丘</name>言：『友等！世尊說五取蘊，謂：色取蘊……乃至……識取
<lb ed="N" n="0184a07"/>蘊。友等！我不觀此五取蘊有少分之我或我所，而非漏盡之阿羅漢。友等！我雖證
<lb ed="N" n="0184a08"/>於五取蘊有我，而非觀此爲我有。』」</p>
<lb ed="N" n="0184a09"/><p xml:id="pN15p0184a0901">一五</p><p xml:id="pN15p0184a0903" cb:place="inline">「友陀娑！往<name role="" type="person">差摩比丘</name>之處，往而言於<name role="" type="person">差摩比丘</name>曰：『友差摩！諸長老言汝：
<lb ed="N" n="0184a10"/>「友差摩！汝說爲有我，以何者說爲有我耶？說色是我耶？說離色有我耶？說受
<lb ed="N" n="0184a11"/>……想……行……識是我耶？說離識有我耶？友差摩！汝說爲有我，以何者說爲有
<lb ed="N" n="0184a12"/>我耶？」』」</p>
<lb ed="N" n="0184a13"/><p xml:id="pN15p0184a1301">一六</p><p xml:id="pN15p0184a1303" cb:place="inline">「唯唯，友等！」具壽陀娑應諾長老比丘，往具壽差摩之處。往而言於具壽差
<lb ed="N" n="0184a14"/>摩：</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0185a" n="0185a"/>
<lb ed="N" n="0185a01"/><p xml:id="pN15p0185a0101">「友差摩！諸長老言汝：『友差摩！汝說有我，以何者說爲有我耶？說色爲我
<lb ed="N" n="0185a02"/>耶？說離色有我耶？說受……想……行……識是有我耶？說離識有我耶？友差摩！
<lb ed="N" n="0185a03"/>汝說有我，以說何爲有我耶？』」</p>
<lb ed="N" n="0185a04"/><p xml:id="pN15p0185a0401">一七</p><p xml:id="pN15p0185a0403" cb:place="inline">「且止！友陀娑！何以如是令驅馳耶？取杖來，我自往諸長老比丘之住處。」</p>
<lb ed="N" n="0185a05"/><p xml:id="pN15p0185a0501">一八</p><p xml:id="pN15p0185a0503" cb:place="inline">時，具壽差摩扶搋往諸長老比丘之住處。往而與諸長老比丘，俱相交談慶慰、
<lb ed="N" n="0185a06"/>歡喜、感銘之語後，坐於一面。</p>
<lb ed="N" n="0185a07"/><p xml:id="pN15p0185a0701"><ref cRef="PTS.S.3.130"/>一九</p><p xml:id="pN15p0185a0703" cb:place="inline">坐一面時，諸長老比丘言於具壽差摩曰：</p>
<lb ed="N" n="0185a08"/><p xml:id="pN15p0185a0801">「友差摩！汝說爲有我，以何者說爲有我耶？說色是我耶？說離色有我耶？說受……
<lb ed="N" n="0185a09"/>想……行……識是我耶？說離識有我耶？友差摩！汝說爲有我者，以何者說爲有我
<lb ed="N" n="0185a10"/>耶？」</p>
<lb ed="N" n="0185a11"/><p xml:id="pN15p0185a1101">二〇</p><p xml:id="pN15p0185a1103" cb:place="inline">「友等！我非說色是我，非說受……想……行……識是我，非說離識有我。友
<lb ed="N" n="0185a12"/>等！我雖證於五取蘊爲有我，但非觀此爲我有。</p>
<lb ed="N" n="0185a13"/><p xml:id="pN15p0185a1301">二一</p><p xml:id="pN15p0185a1303" cb:place="inline">友等！譬如優鉢羅、鉢曇摩、分陀利華之香。若有人說瓣有香、莖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185002" n="0185002"/>有香、
<lb ed="N" n="0185a14"/>花蕊有香者，爲等說乎？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0186a" n="0186a"/>
<lb ed="N" n="0186a01"/><p xml:id="pN15p0186a0101">「友！此事不然。」</p>
<lb ed="N" n="0186a02"/><p xml:id="pN15p0186a0201">「友等！如何答者，方爲正答耶？」</p>
<lb ed="N" n="0186a03"/><p xml:id="pN15p0186a0301">「友！以答華有香，方爲正答。」</p>
<lb ed="N" n="0186a04"/><p xml:id="pN15p0186a0401">二二</p><p xml:id="pN15p0186a0403" cb:place="inline">「友等！如是，我非說色是我，非說離色有我，非說受……想……行……識有
<lb ed="N" n="0186a05"/>我，非說離識有我。友等！我雖證於五取蘊有我，而非觀此爲我有。</p>
<lb ed="N" n="0186a06"/><p xml:id="pN15p0186a0601">二三</p><p xml:id="pN15p0186a0603" cb:place="inline">友等！聖弟子雖已斷五下分結，但隨伴五取蘊之我慢、我欲、我隨眠未斷。
<lb ed="N" n="0186a07"/><ref cRef="PTS.S.3.131"/>彼於後時，於五取蘊觀生滅而住。〔謂：〕此是色，此是色集，此是色滅，此是受……
<lb ed="N" n="0186a08"/>想……行……識，此是識集，此是識滅。</p>
<lb ed="N" n="0186a09"/><p xml:id="pN15p0186a0901">二四</p><p xml:id="pN15p0186a0903" cb:place="inline">彼若於此五取蘊觀生滅而住者，隨伴五取蘊之我慢、我欲、我隨眠之未斷者，
<lb ed="N" n="0186a10"/>達永斷。</p>
<lb ed="N" n="0186a11"/><p xml:id="pN15p0186a1101">二五</p><p xml:id="pN15p0186a1103" cb:place="inline">友等！譬如染汙塵垢之衣。主者以此交與洗衣者。洗衣者，將此用鹽湯、灰
<lb ed="N" n="0186a12"/>水、牛糞，平均摩擦，而再以淨水洗濯之。</p>
<lb ed="N" n="0186a13"/><p xml:id="pN15p0186a1301">二六</p><p xml:id="pN15p0186a1303" cb:place="inline">彼衣雖然淸淨潔白，然此隨伴之鹽臭、灰臭、牛糞臭未斷。洗衣者，將此交
<lb ed="N" n="0186a14"/>與主者，置於篋中以香薰此，則隨伴此之鹽臭、灰臭、牛糞臭之未斷者，而達永斷。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0187a" n="0187a"/>
<lb ed="N" n="0187a01"/><p xml:id="pN15p0187a0101">二七</p><p xml:id="pN15p0187a0103" cb:place="inline">友等！如是聖弟子，雖已斷五下分結，未斷隨伴五取蘊之我慢、我欲、我隨
<lb ed="N" n="0187a02"/>眠。彼於後時，於五取蘊觀生滅而住。〔謂：〕此是色，此是色集，此是色滅，此是
<lb ed="N" n="0187a03"/>受……想……行……識，此是識集，此是識滅。彼若於五取蘊，觀生滅而住者，則
<lb ed="N" n="0187a04"/>於隨伴五取蘊之我慢、我欲，我隨眠之未斷者，達永斷。」</p>
<lb ed="N" n="0187a05"/><p xml:id="pN15p0187a0501">二八</p><p xml:id="pN15p0187a0503" cb:place="inline">如是說已，諸長老比丘言於具壽差摩曰：</p>
<lb ed="N" n="0187a06"/><p xml:id="pN15p0187a0601"><ref cRef="PTS.S.3.132"/>「我等非欲嬈亂具壽差摩而問<anchor xml:id="nkr_note_orig_0187003" n="0187003"/>。然具壽差摩，能廣說、示敎、立說、開顯、分
<lb ed="N" n="0187a07"/>別、顯發彼世尊之敎。」</p>
<lb ed="N" n="0187a08"/><p xml:id="pN15p0187a0801">二九</p><p xml:id="pN15p0187a0803" cb:place="inline">具壽差摩，卽廣說、示敎、立說、開顯、分別、顯彼世尊之敎。</p>
<lb ed="N" n="0187a09"/><p xml:id="pN15p0187a0901">三〇</p><p xml:id="pN15p0187a0903" cb:place="inline">具壽差摩如是說已。諸長老比丘喜悅、歡喜具壽差摩之所說。</p>
<lb ed="N" n="0187a10"/><p xml:id="pN15p0187a1001">三一</p><p xml:id="pN15p0187a1003" cb:place="inline">說如是說時、六十位長老比丘及具壽，無取著而從諸漏得心解脫。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0187a11"/>
<lb ed="N" n="0187a12"/>
<lb ed="N" n="0187a13"/>
<lb ed="N" n="0187a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0188a" n="0188a"/>
<lb ed="N" n="0188a01"/>
<lb ed="N" n="0188a02"/>
<lb ed="N" n="0188a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九〇〕第八　闡陀</cb:mulu><head>〔九〇〕第八　闡陀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0188001" n="0188001"/></head>
<lb ed="N" n="0188a04"/><p xml:id="pN15p0188a0401">一</p><p xml:id="pN15p0188a0402" cb:place="inline">爾時，有衆多長老比丘，住波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name><name role="" type="person">鹿野苑</name>。</p>
<lb ed="N" n="0188a05"/><p xml:id="pN15p0188a0501">二</p><p xml:id="pN15p0188a0502" cb:place="inline">時，具壽闡陀暮時從靜座而起，持鍵由精舍去至精舍，言於諸長老比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0188a06"/><p xml:id="pN15p0188a0601">「諸長老比丘！請敎導我，諸具壽長老！請敎導我！諸具壽長老！請爲我說法，
<lb ed="N" n="0188a07"/>以使我得觀於法。」</p>
<lb ed="N" n="0188a08"/><p xml:id="pN15p0188a0801">三</p><p xml:id="pN15p0188a0802" cb:place="inline">如是言已，諸長老比丘言於具壽闡陀曰：</p>
<lb ed="N" n="0188a09"/><p xml:id="pN15p0188a0901">「友闡陀！色是無常、受是無常、想是無常、行是無常、識是無常。色是無我、
<lb ed="N" n="0188a10"/>受……想……行……識是無我，一切行無常，一切法無我。」</p>
<lb ed="N" n="0188a11"/><p xml:id="pN15p0188a1101">四</p><p xml:id="pN15p0188a1102" cb:place="inline">時，具壽闡陀乃思惟：</p>
<lb ed="N" n="0188a12"/><p xml:id="pN15p0188a1201">「我亦如是思惟：『色是無常、受……想……行……識是無常。色是無我、受
<lb ed="N" n="0188a13"/><ref cRef="PTS.S.3.133"/>……想……行……識是無我。一切行無常，一切法無我。』</p>
<lb ed="N" n="0188a14"/><p xml:id="pN15p0188a1401">五</p><p xml:id="pN15p0188a1402" cb:place="inline">然而於一切行寂止，一切依定棄，愛盡、離欲、滅盡、涅槃，我心不進、不澄、
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0189a" n="0189a"/>
<lb ed="N" n="0189a01"/>不安住，不解脫。則生恐懼、取著<anchor xml:id="nkr_note_orig_0189002" n="0189002"/>，意退轉而思：『若然者，以何爲我體耶？』
<lb ed="N" n="0189a02"/>然而觀於法者則不然。以誰爲我說法，有使我觀於法者耶？」</p>
<lb ed="N" n="0189a03"/><p xml:id="pN15p0189a0301">六</p><p xml:id="pN15p0189a0302" cb:place="inline">時，具壽闡陀思惟：</p>
<lb ed="N" n="0189a04"/><p xml:id="pN15p0189a0401">「彼具壽阿難住<name role="" type="person">拘睒彌國</name><name role="" type="person">瞿師羅</name>園，與師及諸同梵行知識所讚歎尊重。具壽阿難
<lb ed="N" n="0189a05"/>能爲我說法，以使我觀於法。我如是信賴具壽阿難，我應往具壽阿難之處。」</p>
<lb ed="N" n="0189a06"/><p xml:id="pN15p0189a0601">七</p><p xml:id="pN15p0189a0602" cb:place="inline">時，具壽闡陀，收藏臥、坐具，持鉢、衣，往<name role="" type="person">拘睒彌國</name><name role="" type="person">瞿師羅</name>園，具壽阿難之
<lb ed="N" n="0189a07"/>處。往而與具壽阿難，俱相交談慶慰……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0189a08"/><p xml:id="pN15p0189a0801">八</p><p xml:id="pN15p0189a0802" cb:place="inline">一面坐之具壽闡陀，言具壽阿難：</p>
<lb ed="N" n="0189a09"/><p xml:id="pN15p0189a0901">「友阿難！我有時住波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name><name role="" type="person">鹿野苑</name>。友！於時，我從靜坐起，持鍵由
<lb ed="N" n="0189a10"/>精舍去至精舍，言於諸長老比丘：『諸具壽長老！請敎導我，請說法，令我得觀於
<lb ed="N" n="0189a11"/>法。』</p>
<lb ed="N" n="0189a12"/><p xml:id="pN15p0189a1201">九</p><p xml:id="pN15p0189a1202" cb:place="inline">如是言已。諸長老比丘謂我曰：『友闡陀！色是無常，受……想……行……識
<lb ed="N" n="0189a13"/>是無常。色是無我……乃至……識是無我。一切行無常，一切法無我。』</p>
<lb ed="N" n="0189a14"/><p xml:id="pN15p0189a1401"><ref cRef="PTS.S.3.134"/>一〇</p><p xml:id="pN15p0189a1403" cb:place="inline">友！時，我乃思惟：『我亦如是思惟色是無常，……乃至……識是無常，色
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0190a" n="0190a"/>
<lb ed="N" n="0190a01"/>是無我，受……想……行……識是無我。一切行無常，一切法無我。』</p>
<lb ed="N" n="0190a02"/><p xml:id="pN15p0190a0201">一一</p><p xml:id="pN15p0190a0203" cb:place="inline">然而於一切行寂止，一切依定棄，愛盡、離欲、滅盡、涅槃，我心不進、不
<lb ed="N" n="0190a03"/>澄、不安住、不解脫。生恐懼、取著、意退轉則思：『苦然者，何爲我體耶？』然
<lb ed="N" n="0190a04"/>而觀於法者則不然。誰爲我說法，有使我觀於法者耶？</p>
<lb ed="N" n="0190a05"/><p xml:id="pN15p0190a0501">一二</p><p xml:id="pN15p0190a0503" cb:place="inline">友！時，我乃思惟：『彼具壽阿難，住<name role="" type="person">拘睒彌國</name><name role="" type="person">瞿師羅</name>園。師及諸同梵行知
<lb ed="N" n="0190a06"/>識所讚歎尊重。具壽阿難，能爲我說法，以使我觀法。我如是信賴具壽阿難，我應
<lb ed="N" n="0190a07"/>往具壽阿難之處。』</p>
<lb ed="N" n="0190a08"/><p xml:id="pN15p0190a0801">一三</p><p xml:id="pN15p0190a0803" cb:place="inline">具壽阿難！請敎導我，具壽阿難！請敎誡我，具壽阿難！請爲我說法，以使
<lb ed="N" n="0190a09"/>我觀法。」</p>
<lb ed="N" n="0190a10"/><p xml:id="pN15p0190a1001">一四</p><p xml:id="pN15p0190a1003" cb:place="inline">「我如是喜悅具壽闡陀。具壽闡陀，顯現以破除障礙者。闡陀！諦聽！汝足堪
<lb ed="N" n="0190a11"/>知法。」</p>
<lb ed="N" n="0190a12"/><p xml:id="pN15p0190a1201">一五</p><p xml:id="pN15p0190a1203" cb:place="inline">時，具壽闡陀知「我堪知法」，如是則得廣大歡喜、勝喜。</p>
<lb ed="N" n="0190a13"/><p xml:id="pN15p0190a1301">一六</p><p xml:id="pN15p0190a1303" cb:place="inline">「友闡陀！我親自聞於世尊，親自敎導於迦旃延比丘，謂：</p>
<lb ed="N" n="0190a14"/><p xml:id="pN15p0190a1401"><ref cRef="PTS.S.3.135"/>『迦旃延！此世間多依二〔邊〕，或有，或無。迦旃延！若以正慧如實觀世間之
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0191a" n="0191a"/>
<lb ed="N" n="0191a01"/>集者，於世間不生無見。迦旃延！若以正慧如實觀世間之滅者，於世間不生有見。
<lb ed="N" n="0191a02"/>迦旃延！此世間多爲近倚、取著、現貪所縛。然而不接近、此近倚、取著、意之攝
<lb ed="N" n="0191a03"/>受、現貪、隨眠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0191003" n="0191003"/>則不取著。則不攝受「我體」，現生者則苦生、現滅者則苦滅、不
<lb ed="N" n="0191a04"/>疑惑、不猶豫、無其他緣而智生。迦旃延！如是爲正見。</p>
<lb ed="N" n="0191a05"/><p xml:id="pN15p0191a0501">一七</p><p xml:id="pN15p0191a0503" cb:place="inline">迦旃延！〔一切是有〕者，此是一邊；〔一切是無〕者，此是一邊。迦旃延！
<lb ed="N" n="0191a06"/>如來離此二邊，依中而說法。謂：「緣無明而有行，緣行而有識，……乃至……如是
<lb ed="N" n="0191a07"/>而有此一切苦蘊之集。然而，無餘離滅無明，則行滅……乃至……如是而有此一切
<lb ed="N" n="0191a08"/>苦蘊之滅。」』</p>
<lb ed="N" n="0191a09"/><p xml:id="pN15p0191a0901">一八</p><p xml:id="pN15p0191a0903" cb:place="inline">友阿難！如是具壽爲同梵行者，欲哀愍、利益、所說敎導、敎誡者，我亦聞
<lb ed="N" n="0191a10"/>具壽阿難之說法，而現觀於法。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0191a11"/>
<lb ed="N" n="0191a12"/>
<lb ed="N" n="0191a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0192a" n="0192a"/>
<lb ed="N" n="0192a01"/>
<lb ed="N" n="0192a02"/>
<lb ed="N" n="0192a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九一〕第九　羅睺羅（一）</cb:mulu><head>〔九一〕第九　羅睺羅（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192001" n="0192001"/></head>
<lb ed="N" n="0192a04"/><p xml:id="pN15p0192a0401">一</p><p xml:id="pN15p0192a0402" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛國</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0192a05"/><p xml:id="pN15p0192a0501">二</p><p xml:id="pN15p0192a0502" cb:place="inline">時，具壽羅睺羅，來詣世尊之處。詣而……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0192a06"/><p xml:id="pN15p0192a0601"><ref cRef="PTS.S.3.136"/>三</p><p xml:id="pN15p0192a0602" cb:place="inline">坐於一面之具壽羅睺羅白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0192a07"/><p xml:id="pN15p0192a0701">「大德！如何知、如何觀者，於此有識之身及外之一切相，得滅我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0192a08"/>慢隨眠耶？」</p>
<lb ed="N" n="0192a09"/><p xml:id="pN15p0192a0901">四</p><p xml:id="pN15p0192a0902" cb:place="inline">「羅睺羅！一切色之過去、未來、現在、內外、粗、細、劣、勝、遠、近者，此
<lb ed="N" n="0192a10"/>非我所，此非我，此非我體，如是以正慧作如實觀。</p>
<lb ed="N" n="0192a11"/><p xml:id="pN15p0192a1101">五～七</p><p xml:id="pN15p0192a1104" cb:place="inline">一切之受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0192a12"/><p xml:id="pN15p0192a1201">八</p><p xml:id="pN15p0192a1202" cb:place="inline">識之過去，未來、現在、內、外……乃至……此非我，此非我所，此非我體，
<lb ed="N" n="0192a13"/>如是以正慧作如實觀。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0193a" n="0193a"/>
<lb ed="N" n="0193a01"/><p xml:id="pN15p0193a0101">九</p><p xml:id="pN15p0193a0102" cb:place="inline">羅睺羅！如是知，如是觀者，於此有識之身及外之一切相，得滅我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0193a02"/>慢隨眠。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0193a03"/>
<lb ed="N" n="0193a04"/>
<lb ed="N" n="0193a05"/>
<lb ed="N" n="0193a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九二〕第十　羅睺羅（二）</cb:mulu><head>〔九二〕羅睺羅（二）</head>
<lb ed="N" n="0193a07"/><p xml:id="pN15p0193a0701">一～二</p><p xml:id="pN15p0193a0704" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0193a08"/><p xml:id="pN15p0193a0801">三</p><p xml:id="pN15p0193a0802" cb:place="inline">坐於一面之具壽羅睺羅，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0193a09"/><p xml:id="pN15p0193a0901">「大德！如何知、如何觀者，於此有識之身及外之一切相，得滅我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0193a10"/>慢隨<anchor xml:id="nkr_note_add_0193a1001" n="0193a1001"/><anchor xml:id="beg0193a1001" n="0193a1001"/>眠<anchor xml:id="end0193a1001"/>，以超種種相，得寂靜，而善解脫耶？」</p>
<lb ed="N" n="0193a11"/><p xml:id="pN15p0193a1101">四</p><p xml:id="pN15p0193a1102" cb:place="inline">「羅睺羅！一切色之過去、未來、現在……乃至……遠、近，此非我所，此非我，
<lb ed="N" n="0193a12"/>此非我體。如是以正慧作如實觀者，則無取著而解脫。</p>
<lb ed="N" n="0193a13"/><p xml:id="pN15p0193a1301">五～七</p><p xml:id="pN15p0193a1304" cb:place="inline">一切之受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0193a14"/><p xml:id="pN15p0193a1401"><ref cRef="PTS.S.3.137"/>八</p><p xml:id="pN15p0193a1402" cb:place="inline">識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近，此非我所，此非
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0194a" n="0194a"/>
<lb ed="N" n="0194a01"/>我，此非我體。如是以正慧作如實觀者，則無取著而解脫。</p>
<lb ed="N" n="0194a02"/><p xml:id="pN15p0194a0201">九</p><p xml:id="pN15p0194a0202" cb:place="inline">羅睺羅！如是知，如是觀者，於此有識之身及外之一切相，得滅我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0194a03"/>慢隨眠。以超種種相，得寂靜而善解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0194a04"/><p xml:id="pN15p0194a0401">第四長老品〔終〕</p>
<lb ed="N" n="0194a05"/>
<lb ed="N" n="0194a06"/><p xml:id="pN15p0194a0601">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0194a07"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0194a0701"><l>阿難與低舍</l><l>以及焰摩迦</l>
<lb ed="N" n="0194a08"/><l>及阿<g ref="#CB00145">㝹</g>羅度</l><l>乃至跋迦梨</l>
<lb ed="N" n="0194a09"/><l>阿濕婆誓與</l><l>差摩並闡陀</l>
<lb ed="N" n="0194a10"/><l>他二羅睺羅</l><l>依此以說品</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0194a11"/>
<lb ed="N" n="0194a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第五　華品</cb:mulu><head>第五　華品</head>
<lb ed="N" n="0194a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九三〕第一　河流</cb:mulu><head>〔九三〕第一　河流<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194001" n="0194001"/></head>
<lb ed="N" n="0194a14"/><p xml:id="pN15p0194a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0194a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0195a" n="0195a"/>
<lb ed="N" n="0195a01"/><p xml:id="pN15p0195a0101">三</p><p xml:id="pN15p0195a0102" cb:place="inline">「諸比丘！譬如山間之河流，處多漂沒，流遠水勢急。其兩岸有生葦草者，卽分
<lb ed="N" n="0195a02"/>散下垂於河中。有生茅草者，卽分散下垂於河中。有生燈心草者，卽分散下垂於河
<lb ed="N" n="0195a03"/>中。有生香草者，卽分散下垂於河中。</p>
<lb ed="N" n="0195a04"/><p xml:id="pN15p0195a0401">四</p><p xml:id="pN15p0195a0402" cb:place="inline">有人被漂流，若捉執葦草者，卽壞，由此因緣則墮於災厄苦難。若捉執茅草，
<lb ed="N" n="0195a05"/><ref cRef="PTS.S.3.138"/>……燈心草……香草……木者則壞，由此因緣墮於災厄苦難。</p>
<lb ed="N" n="0195a06"/><p xml:id="pN15p0195a0601">五</p><p xml:id="pN15p0195a0602" cb:place="inline">諸比丘！如是無聞之凡夫，不見聖人，不知聖人之法，不順聖人之法，不見善
<lb ed="N" n="0195a07"/>知識，不知善知識，不順善知識之法。以觀色是我，我有色，色中有我，我中有色。
<lb ed="N" n="0195a08"/>彼色壞，由此因緣，則墮於災厄苦難。</p>
<lb ed="N" n="0195a09"/><p xml:id="pN15p0195a0901">六～八</p><p xml:id="pN15p0195a0904" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0195a10"/><p xml:id="pN15p0195a1001">九</p><p xml:id="pN15p0195a1002" cb:place="inline">觀識是我，我有識，我中有識，識中有我。彼識壞，由此因緣，墮於災厄困難。</p>
<lb ed="N" n="0195a11"/><p xml:id="pN15p0195a1101">一〇</p><p xml:id="pN15p0195a1103" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0195a12"/><p xml:id="pN15p0195a1201">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0195a13"/><p xml:id="pN15p0195a1301">一一～一四</p><p xml:id="pN15p0195a1306" cb:place="inline">「<anchor xml:id="nkr_note_add_0195a1301" n="0195a1301"/><anchor xml:id="beg0195a1301" n="0195a1301"/>受<anchor xml:id="end0195a1301"/>……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0195a14"/><p xml:id="pN15p0195a1401">「大德！是無常。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0196a" n="0196a"/>
<lb ed="N" n="0196a01"/><p xml:id="pN15p0196a0101">一五</p><p xml:id="pN15p0196a0103" cb:place="inline">「諸比丘！是故於此……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0196a02"/><p xml:id="pN15p0196a0201">一六</p><p xml:id="pN15p0196a0203" cb:place="inline">如是觀……乃至知……更不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0196a03"/>
<lb ed="N" n="0196a04"/>
<lb ed="N" n="0196a05"/>
<lb ed="N" n="0196a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九四〕第二　華（增長）</cb:mulu><head>〔九四〕第二　華（增長）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0196001" n="0196001"/></head>
<lb ed="N" n="0196a07"/><p xml:id="pN15p0196a0701">一～二</p><p xml:id="pN15p0196a0704" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0196a08"/><p xml:id="pN15p0196a0801">三</p><p xml:id="pN15p0196a0802" cb:place="inline">「諸比丘！我不與世間諍，世間與我諍。諸比丘！法語者不與世間任何人諍。</p>
<lb ed="N" n="0196a09"/><p xml:id="pN15p0196a0901">四</p><p xml:id="pN15p0196a0902" cb:place="inline">諸比丘！世間之智者，不許有者，我亦言無。諸比丘！世間之智者，許有者，
<lb ed="N" n="0196a10"/>我亦言有。</p>
<lb ed="N" n="0196a11"/><p xml:id="pN15p0196a1101">五</p><p xml:id="pN15p0196a1102" cb:place="inline">諸比丘！何以世間之智者，不許有者，我亦言無耶？</p>
<lb ed="N" n="0196a12"/><p xml:id="pN15p0196a1201"><ref cRef="PTS.S.3.139"/>六</p><p xml:id="pN15p0196a1202" cb:place="inline">諸比丘！世間之智者不許有於色是常、恒、永住、而有不變易之法，我亦言無。</p>
<lb ed="N" n="0196a13"/><p xml:id="pN15p0196a1301">七～九</p><p xml:id="pN15p0196a1304" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0196a14"/><p xml:id="pN15p0196a1401">一〇</p><p xml:id="pN15p0196a1403" cb:place="inline">世間之智者不許有於識是常、恒、永住、而有不變易之法，我亦言無。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0197a" n="0197a"/>
<lb ed="N" n="0197a01"/><p xml:id="pN15p0197a0101">一一</p><p xml:id="pN15p0197a0103" cb:place="inline">諸比丘！如是我所言無者，世間之智者，亦許無有。</p>
<lb ed="N" n="0197a02"/><p xml:id="pN15p0197a0201">一二</p><p xml:id="pN15p0197a0203" cb:place="inline">諸比丘！何以世間之智者許有，我亦言有耶？</p>
<lb ed="N" n="0197a03"/><p xml:id="pN15p0197a0301">一三</p><p xml:id="pN15p0197a0303" cb:place="inline">諸比丘！世間之智者許有，於色是無常、苦而有變易之法，我亦言有。</p>
<lb ed="N" n="0197a04"/><p xml:id="pN15p0197a0401">一四～一六</p><p xml:id="pN15p0197a0406" cb:place="inline">受……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0197a05"/><p xml:id="pN15p0197a0501">一七</p><p xml:id="pN15p0197a0503" cb:place="inline">世間之智者許有，於識是無常、苦而有變易之法者，我亦言有。</p>
<lb ed="N" n="0197a06"/><p xml:id="pN15p0197a0601">一八</p><p xml:id="pN15p0197a0603" cb:place="inline">諸比丘！如是我言有者，世間之智者，亦許有有。</p>
<lb ed="N" n="0197a07"/><p xml:id="pN15p0197a0701">一九</p><p xml:id="pN15p0197a0703" cb:place="inline">諸比丘！於世間有世間法，如來現等覺現觀於此，而說現等覺現觀、示敎、
<lb ed="N" n="0197a08"/>立說、開顯、分別、顯發。</p>
<lb ed="N" n="0197a09"/><p xml:id="pN15p0197a0901">二〇</p><p xml:id="pN15p0197a0903" cb:place="inline">諸比丘！何以於世間有世間法，如來爲現等覺現觀於此，而說現等覺現觀、
<lb ed="N" n="0197a10"/>示敎、立說、開顯、分別、顯發耶？</p>
<lb ed="N" n="0197a11"/><p xml:id="pN15p0197a1101">二一</p><p xml:id="pN15p0197a1103" cb:place="inline">諸比丘！色是世間之世間法。如來現等覺現觀於此，而說現等覺現觀、示敎、
<lb ed="N" n="0197a12"/><ref cRef="PTS.S.3.140"/>立說、開顯、分別、顯發。諸比丘！如來如是說、示敎、立說、開顯、分別、顯
<lb ed="N" n="0197a13"/>發有不知、不見者。我如何於此愚癡、盲闇、無眼之凡夫而不知不見。</p>
<lb ed="N" n="0197a14"/><p xml:id="pN15p0197a1401">二二</p><p xml:id="pN15p0197a1403" cb:place="inline">諸比丘！受是世間之世間法……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0198a" n="0198a"/>
<lb ed="N" n="0198a01"/><p xml:id="pN15p0198a0101">二三</p><p xml:id="pN15p0198a0103" cb:place="inline">諸比丘！想是世間之世間法……</p>
<lb ed="N" n="0198a02"/><p xml:id="pN15p0198a0201">二四</p><p xml:id="pN15p0198a0203" cb:place="inline">諸比丘！行是世間之世間法……</p>
<lb ed="N" n="0198a03"/><p xml:id="pN15p0198a0301">二五</p><p xml:id="pN15p0198a0303" cb:place="inline">諸比丘！識是世間之世間法，如來現等覺現觀於此，而說現等覺現觀、示敎、
<lb ed="N" n="0198a04"/>立說、開顯、分別、顯發。諸比丘！如來如是說、示敎、立說、開顯、分別、顯發
<lb ed="N" n="0198a05"/>有不知、不見者。我如何於此愚癡、盲闇、無眼之凡夫而不知不見。</p>
<lb ed="N" n="0198a06"/><p xml:id="pN15p0198a0601">二六</p><p xml:id="pN15p0198a0603" cb:place="inline">諸比丘！譬如優鉢羅、鉢曇摩、分陀利華，生於水中，長於水中，由水顯現
<lb ed="N" n="0198a07"/>而不爲所染而立。</p>
<lb ed="N" n="0198a08"/><p xml:id="pN15p0198a0801">二七</p><p xml:id="pN15p0198a0803" cb:place="inline">諸比丘！如是如來，長於世間，勝於世間，而不染於世間而住。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0198a09"/>
<lb ed="N" n="0198a10"/>
<lb ed="N" n="0198a11"/>
<lb ed="N" n="0198a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九五〕第三　泡沫</cb:mulu><head>〔九五〕第三　泡沫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0198001" n="0198001"/></head>
<lb ed="N" n="0198a13"/><p xml:id="pN15p0198a1301">一</p><p xml:id="pN15p0198a1302" cb:place="inline">爾時，世尊住阿毘陀處之恒河邊。</p>
<lb ed="N" n="0198a14"/><p xml:id="pN15p0198a1401">二</p><p xml:id="pN15p0198a1402" cb:place="inline">於此，世尊吿諸比丘曰：</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0199a" n="0199a"/>
<lb ed="N" n="0199a01"/><p xml:id="pN15p0199a0101">三</p><p xml:id="pN15p0199a0102" cb:place="inline">「諸比丘！譬如此恒河起大聚沫，具眼之士夫，見此觀之，則如理於觀察。彼見
<lb ed="N" n="0199a02"/>於此觀之，如理於觀察：無所有、無實、無堅固。諸比丘！如何於聚沫有堅實耶？</p>
<lb ed="N" n="0199a03"/><p xml:id="pN15p0199a0301">四</p><p xml:id="pN15p0199a0302" cb:place="inline">諸比丘！如是色有過去、未來、現在……乃至……遠、近，比丘見此觀之，
<lb ed="N" n="0199a04"/><ref cRef="PTS.S.3.141"/>如理於觀察：無所有、無實、無堅固。諸比丘！如何於色有堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0199a05"/><p xml:id="pN15p0199a0501">五</p><p xml:id="pN15p0199a0502" cb:place="inline">諸比丘！譬如秋季降大雨，於水上泡沫之生滅。具眼之士夫，見此觀之，如理
<lb ed="N" n="0199a06"/>於觀察。彼見此觀之，如理於觀察：無所有、無實、無堅固。諸比丘！如何於水泡
<lb ed="N" n="0199a07"/>有堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0199a08"/><p xml:id="pN15p0199a0801">六</p><p xml:id="pN15p0199a0802" cb:place="inline">諸比丘！有如是受之過去、未來、現在……乃至……遠、近。比丘見此、觀之，
<lb ed="N" n="0199a09"/>如理於觀察。彼見此、觀之，如理於觀察：無所有、無實、無堅固。諸比丘！如何
<lb ed="N" n="0199a10"/>受有堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0199a11"/><p xml:id="pN15p0199a1101">七</p><p xml:id="pN15p0199a1102" cb:place="inline">諸比丘！譬如暑季之最終月，日盛中時，陽燄流動<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199002" n="0199002"/>，具眼之士夫，見此觀之，
<lb ed="N" n="0199a12"/>如理於觀察。彼見此、觀之，如理於觀察：無所有、無實、……乃至……諸比丘！
<lb ed="N" n="0199a13"/>如何於陽燄有堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0199a14"/><p xml:id="pN15p0199a1401">八</p><p xml:id="pN15p0199a1402" cb:place="inline">諸比丘！有如是想之……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0200a" n="0200a"/>
<lb ed="N" n="0200a01"/><p xml:id="pN15p0200a0101">九</p><p xml:id="pN15p0200a0102" cb:place="inline">諸比丘！譬如有士夫，欲〔得〕堅固之材，求堅固之材持利斧往尋求堅固之材
<lb ed="N" n="0200a02"/>而入林中。〔忽〕見彼處有直立之大芭蕉樹新鮮而無核心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0200003" n="0200003"/>。彼伐此根，伐根亦伐頂。
<lb ed="N" n="0200a03"/>伐頂而剝其樹皮。彼剝樹皮，連膚亦不得，何況堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0200a04"/><p xml:id="pN15p0200a0401"><ref cRef="PTS.S.3.142"/>一〇</p><p xml:id="pN15p0200a0403" cb:place="inline">具眼之士夫，見此觀之，如理於觀察。彼見於此觀之，如理於觀察：則無所
<lb ed="N" n="0200a05"/>有、無實、無堅固。諸比丘！如何以芭蕉樹有堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0200a06"/><p xml:id="pN15p0200a0601">一一</p><p xml:id="pN15p0200a0603" cb:place="inline">諸比丘！有如是行之過去、未來、現在……乃至……遠、近。比丘見此觀之，
<lb ed="N" n="0200a07"/>如理於觀察。彼見此觀之，如理於觀察：則無所有、無實、無堅固。諸比丘！如何
<lb ed="N" n="0200a08"/>於行有堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0200a09"/><p xml:id="pN15p0200a0901">一二</p><p xml:id="pN15p0200a0903" cb:place="inline">諸比丘！譬如幻師或幻師弟子，於四衢道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0200004" n="0200004"/>現幻，具眼之士夫，見此觀之，
<lb ed="N" n="0200a10"/>如理於觀察。彼見此觀之，如理於觀察：則無所有、無實、無堅固。諸比丘！如何
<lb ed="N" n="0200a11"/>有幻之堅實焉！</p>
<lb ed="N" n="0200a12"/><p xml:id="pN15p0200a1201">一三</p><p xml:id="pN15p0200a1203" cb:place="inline">諸比丘！有如是識之過去、未來、現在……乃至……遠、近。比丘見此觀之，
<lb ed="N" n="0200a13"/>如理於觀察。彼見此觀之，如理於觀察：則無所有、無實、無堅固。諸比丘！如何
<lb ed="N" n="0200a14"/>有識之堅實焉！</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0201a" n="0201a"/>
<lb ed="N" n="0201a01"/><p xml:id="pN15p0201a0101">一四</p><p xml:id="pN15p0201a0103" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子，如是觀之，而厭患於色，厭患於受……想……行……
<lb ed="N" n="0201a02"/>識。厭患而離欲，離欲而解脫，解脫而解脫已，則智生……乃至知……不更受後有。」</p>
<lb ed="N" n="0201a03"/><p xml:id="pN15p0201a0301">一五</p><p xml:id="pN15p0201a0303" cb:place="inline">世尊如是言，善逝如是言已，師更言曰：</p>
<lb ed="N" n="0201a04"/><lg xml:id="lgN15p0201a0401"><l>（一）色乃如聚沫</l>
<lb ed="N" n="0201a05"/><l>受乃如水泡</l>
<lb ed="N" n="0201a06"/><l>想乃如陽燄</l>
<lb ed="N" n="0201a07"/><l>行則如芭蕉</l>
<lb ed="N" n="0201a08"/><l>識則如幻事</l>
<lb ed="N" n="0201a09"/><l>日種尊所說</l></lg>
<lb ed="N" n="0201a10"/><lg xml:id="lgN15p0201a1001"><l>（二）若周匝而觀</l>
<lb ed="N" n="0201a11"/><l>如理察諸法</l>
<lb ed="N" n="0201a12"/><l>如理觀見時</l>
<lb ed="N" n="0201a13"/><l>無所有無實</l></lg>
<lb ed="N" n="0201a14"/><lg xml:id="lgN15p0201a1401"><l><ref cRef="PTS.S.3.143"/>（三）此身始皆然</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0202a" n="0202a"/>
<lb ed="N" n="0202a01"/><l>大慧者所說</l>
<lb ed="N" n="0202a02"/><l>若以離三法</l>
<lb ed="N" n="0202a03"/><l>應觀色棄物</l></lg>
<lb ed="N" n="0202a04"/><lg xml:id="lgN15p0202a0401"><l>（四）三爲壽暖識</l>
<lb ed="N" n="0202a05"/><l>若以離此身</l>
<lb ed="N" n="0202a06"/><l>棄之無回顧</l>
<lb ed="N" n="0202a07"/><l>無思食他物</l></lg>
<lb ed="N" n="0202a08"/><lg xml:id="lgN15p0202a0801"><l>（五）如是身相續</l>
<lb ed="N" n="0202a09"/><l>此愚說幻事</l>
<lb ed="N" n="0202a10"/><l>殺者始稱名</l>
<lb ed="N" n="0202a11"/><l>堅固此處無</l></lg>
<lb ed="N" n="0202a12"/><lg xml:id="lgN15p0202a1201"><l>（六）比丘勤精進</l>
<lb ed="N" n="0202a13"/><l>觀察是諸蘊</l>
<lb ed="N" n="0202a14"/><l>晝固比日夜</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0203a" n="0203a"/>
<lb ed="N" n="0203a01"/><l>有正知繫念</l></lg>
<lb ed="N" n="0203a02"/><lg xml:id="lgN15p0203a0201"><l>（七）一切結應斷</l>
<lb ed="N" n="0203a03"/><l>爲己歸依處</l>
<lb ed="N" n="0203a04"/><l>猶如燃頭想</l>
<lb ed="N" n="0203a05"/><l>應希不動境</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0203a06"/>
<lb ed="N" n="0203a07"/>
<lb ed="N" n="0203a08"/>
<lb ed="N" n="0203a09"/>
<lb ed="N" n="0203a10"/>
<lb ed="N" n="0203a11"/>
<lb ed="N" n="0203a12"/>
<lb ed="N" n="0203a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九六〕第四　牛糞</cb:mulu><head>〔九六〕第四　牛糞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0203001" n="0203001"/></head>
<lb ed="N" n="0203a14"/><p xml:id="pN15p0203a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0203a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……時，有一人……坐。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0204a" n="0204a"/>
<lb ed="N" n="0204a01"/><p xml:id="pN15p0204a0101">三</p><p xml:id="pN15p0204a0102" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0204a02"/><p xml:id="pN15p0204a0201">四</p><p xml:id="pN15p0204a0202" cb:place="inline">「大德！有少分色是常、恒、永住而不變易法，有相似永住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0204002" n="0204002"/>而應正住者耶？</p>
<lb ed="N" n="0204a03"/><p xml:id="pN15p0204a0301">五</p><p xml:id="pN15p0204a0302" cb:place="inline">大德！有少分受是常、恒、永住而不變易法，相似永住而應正住者耶？</p>
<lb ed="N" n="0204a04"/><p xml:id="pN15p0204a0401">六</p><p xml:id="pN15p0204a0402" cb:place="inline">大德！有少分想是……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0204a05"/><p xml:id="pN15p0204a0501">七</p><p xml:id="pN15p0204a0502" cb:place="inline">大德！有少分行是常、恒、永住而不變易法，相似永住而應正住者耶？</p>
<lb ed="N" n="0204a06"/><p xml:id="pN15p0204a0601"><ref cRef="PTS.S.3.144"/>八</p><p xml:id="pN15p0204a0602" cb:place="inline">大德！有少分識是常、恒、永住而不變易法，相似永住而應正住者耶？」</p>
<lb ed="N" n="0204a07"/><p xml:id="pN15p0204a0701">九</p><p xml:id="pN15p0204a0702" cb:place="inline">「比丘！無有少分色是常、恒、永住而有不變易法，相似永住應正住者。</p>
<lb ed="N" n="0204a08"/><p xml:id="pN15p0204a0801">一〇～一三</p><p xml:id="pN15p0204a0806" cb:place="inline">比丘！無有少分受……想……行……識是常、恒、永住而不變易法，
<lb ed="N" n="0204a09"/>相似永住而應正住者。」</p>
<lb ed="N" n="0204a10"/><p xml:id="pN15p0204a1001">一四</p><p xml:id="pN15p0204a1003" cb:place="inline">時，世尊手執小牛糞摶，以吿彼比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0204a11"/><p xml:id="pN15p0204a1101">一五</p><p xml:id="pN15p0204a1103" cb:place="inline">「比丘！無有如是分之自性，獲得常、恒、永住而有不變易之法，相似永住而
<lb ed="N" n="0204a12"/>應正住者。</p>
<lb ed="N" n="0204a13"/><p xml:id="pN15p0204a1301">一六</p><p xml:id="pN15p0204a1303" cb:place="inline">比丘！若有如是分之自性，獲得常、恒、永住而有不變易法者，梵行住者則
<lb ed="N" n="0204a14"/>無能正盡苦。比丘！無有如是分之自性，獲得常、恒、永住而有不變易法故，梵行
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0205a" n="0205a"/>
<lb ed="N" n="0205a01"/>住者有能正盡苦。</p>
<lb ed="N" n="0205a02"/><p xml:id="pN15p0205a0201">一七</p><p xml:id="pN15p0205a0203" cb:place="inline">比丘！於前生我爲刹帝利之灌頂王。比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬
<lb ed="N" n="0205a03"/>四千之都城，拘<name role="" type="person">舍婆提</name>城爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0205a04"/><p xml:id="pN15p0205a0401">一八</p><p xml:id="pN15p0205a0403" cb:place="inline">比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬四千之宮殿，達摩殿爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0205a05"/><p xml:id="pN15p0205a0501">一九</p><p xml:id="pN15p0205a0503" cb:place="inline">比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬四千之重閣，摩訶由訶閣爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0205a06"/><p xml:id="pN15p0205a0601">二〇</p><p xml:id="pN15p0205a0603" cb:place="inline">比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬四千之牀，乃牙之所成，堅材之所成，
<lb ed="N" n="0205a07"/>金所成，銀所成。鋪以深毛之黑毛氈，鋪以白羊毛毯，以鋪有花樣之羊毛布，鋪
<lb ed="N" n="0205a08"/><ref cRef="PTS.S.3.145"/>以迦達利鹿之最勝毛毯，於上具張蓋，兩側有丹枕。</p>
<lb ed="N" n="0205a09"/><p xml:id="pN15p0205a0901">二一</p><p xml:id="pN15p0205a0903" cb:place="inline">比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬四千之象，以金莊嚴之，以具金幢，
<lb ed="N" n="0205a10"/>金網覆於上，布薩象爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0205a11"/><p xml:id="pN15p0205a1101">二二</p><p xml:id="pN15p0205a1103" cb:place="inline">比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬四千之馬，以金莊嚴之，具以金幢，
<lb ed="N" n="0205a12"/>金網覆於上，婆羅訶馬王爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0205a13"/><p xml:id="pN15p0205a1301">二三</p><p xml:id="pN15p0205a1303" cb:place="inline">比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬四千之車，以金莊嚴之，具以金幢，
<lb ed="N" n="0205a14"/>金網覆於上，毘闍那難提車爲上首。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0206a" n="0206a"/>
<lb ed="N" n="0206a01"/><p xml:id="pN15p0206a0101">二四</p><p xml:id="pN15p0206a0103" cb:place="inline">比丘！我爲刹帝利之灌頂王時，有八萬四千之摩尼珠，珠寶爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0206a02"/><p xml:id="pN15p0206a0201">二五</p><p xml:id="pN15p0206a0203" cb:place="inline">比丘！我……乃至……有八萬四千之女，<name role="" type="person">須跋陀</name>妃爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0206a03"/><p xml:id="pN15p0206a0301">二六</p><p xml:id="pN15p0206a0303" cb:place="inline">比丘！我……乃至……有八萬四千之刹帝利，從臣而主兵臣寶爲上首。</p>
<lb ed="N" n="0206a04"/><p xml:id="pN15p0206a0401">二七</p><p xml:id="pN15p0206a0403" cb:place="inline">比丘！我……乃至……有八萬四千之乳牛，以黃麻莊嚴之，具以之搾乳桶。</p>
<lb ed="N" n="0206a05"/><p xml:id="pN15p0206a0501">二八</p><p xml:id="pN15p0206a0503" cb:place="inline">比丘！我……乃至……有八萬四千俱底之衣服，是芻摩細衣，憍奢耶細衣，
<lb ed="N" n="0206a06"/>欽婆羅細衣，古貝細衣。</p>
<lb ed="N" n="0206a07"/><p xml:id="pN15p0206a0701">二九</p><p xml:id="pN15p0206a0703" cb:place="inline">比丘！我……乃至……有八萬四千之釜飮食，以供朝夕飮食。</p>
<lb ed="N" n="0206a08"/><p xml:id="pN15p0206a0801">三〇</p><p xml:id="pN15p0206a0803" cb:place="inline">復次，比丘！其時有八萬四千之都城，我唯居一都城，卽拘<name role="" type="person">舍婆提</name>城。</p>
<lb ed="N" n="0206a09"/><p xml:id="pN15p0206a0901"><ref cRef="PTS.S.3.146"/>三一</p><p xml:id="pN15p0206a0903" cb:place="inline">比丘！其時有八萬四千之宮殿，我唯居一宮殿，則達摩殿。</p>
<lb ed="N" n="0206a10"/><p xml:id="pN15p0206a1001">三二</p><p xml:id="pN15p0206a1003" cb:place="inline">比丘！其時有八萬四千之重閣，我唯居一重閣，卽摩訶由訶閣。</p>
<lb ed="N" n="0206a11"/><p xml:id="pN15p0206a1101">三三</p><p xml:id="pN15p0206a1103" cb:place="inline">比丘！其時有八萬四千之牀，我唯用牙所成，或堅材所成，或金所成，或銀
<lb ed="N" n="0206a12"/>所成。</p>
<lb ed="N" n="0206a13"/><p xml:id="pN15p0206a1301">三四</p><p xml:id="pN15p0206a1303" cb:place="inline">比丘！其時雖有八萬四千之象，我唯乘一象，卽布薩象。</p>
<lb ed="N" n="0206a14"/><p xml:id="pN15p0206a1401">三五</p><p xml:id="pN15p0206a1403" cb:place="inline">比丘！其時雖有八萬四千之馬，我唯乘一馬，卽婆羅訶馬王。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0207a" n="0207a"/>
<lb ed="N" n="0207a01"/><p xml:id="pN15p0207a0101">三六</p><p xml:id="pN15p0207a0103" cb:place="inline">比丘！其時雖有八萬四千之車，我唯乘一車，卽毘闍那難提車。</p>
<lb ed="N" n="0207a02"/><p xml:id="pN15p0207a0201">三七</p><p xml:id="pN15p0207a0203" cb:place="inline">比丘！其時雖八萬四千之女，唯一之女奉侍於我，卽刹帝利女，或耶羅美迦
<lb ed="N" n="0207a03"/>女。</p>
<lb ed="N" n="0207a04"/><p xml:id="pN15p0207a0401">三八</p><p xml:id="pN15p0207a0403" cb:place="inline">比丘！其時雖有八萬四千俱底之衣服，我唯著一套衣，卽芻摩細衣，或憍奢
<lb ed="N" n="0207a05"/>耶細衣，或欽婆羅細衣，或古貝細衣。</p>
<lb ed="N" n="0207a06"/><p xml:id="pN15p0207a0601">三九</p><p xml:id="pN15p0207a0603" cb:place="inline">比丘！雖有八萬四千之釜飮食，我唯食一釜食，乃至那厘量之飯，及於此相
<lb ed="N" n="0207a07"/>應之羹。</p>
<lb ed="N" n="0207a08"/><p xml:id="pN15p0207a0801">四〇</p><p xml:id="pN15p0207a0803" cb:place="inline">比丘！一切諸行皆爲過去而滅盡所變易。</p>
<lb ed="N" n="0207a09"/><p xml:id="pN15p0207a0901">四一</p><p xml:id="pN15p0207a0903" cb:place="inline">比丘！如是諸行是無常也。比丘！如是諸行是無恒。比丘！如是諸行是不安。</p>
<lb ed="N" n="0207a10"/><p xml:id="pN15p0207a1001"><ref cRef="PTS.S.3.147"/>四二</p><p xml:id="pN15p0207a1003" cb:place="inline">比丘！故應厭患、應離，應解脫於一切諸行。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0207a11"/>
<lb ed="N" n="0207a12"/>
<lb ed="N" n="0207a13"/>
<lb ed="N" n="0207a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0208a" n="0208a"/>
<lb ed="N" n="0208a01"/>
<lb ed="N" n="0208a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九七〕第五　指尖</cb:mulu><head>〔九七〕第五　指尖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208001" n="0208001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0208001" n="0208001"/></head>
<lb ed="N" n="0208a03"/><p xml:id="pN15p0208a0301">一～二</p><p xml:id="pN15p0208a0304" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0208a04"/><p xml:id="pN15p0208a0401">三</p><p xml:id="pN15p0208a0402" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘，白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0208a05"/><p xml:id="pN15p0208a0501">四</p><p xml:id="pN15p0208a0502" cb:place="inline">「大德！有少分之色是常、恒、不變易法，而相似永住之應正住者耶？</p>
<lb ed="N" n="0208a06"/><p xml:id="pN15p0208a0601">五</p><p xml:id="pN15p0208a0602" cb:place="inline">大德！有少分之受……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0208a07"/><p xml:id="pN15p0208a0701">六</p><p xml:id="pN15p0208a0702" cb:place="inline">大德！有少分之想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0208a08"/><p xml:id="pN15p0208a0801">七</p><p xml:id="pN15p0208a0802" cb:place="inline">大德！有少分之行……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0208a09"/><p xml:id="pN15p0208a0901">八</p><p xml:id="pN15p0208a0902" cb:place="inline">大德！有少分之識是常、恒、不變易法，而相似永住之應正住者耶？」</p>
<lb ed="N" n="0208a10"/><p xml:id="pN15p0208a1001">九</p><p xml:id="pN15p0208a1002" cb:place="inline">「比丘！無有少分之色是常、恒、永住，不變易法，而相似永住之應正住者。</p>
<lb ed="N" n="0208a11"/><p xml:id="pN15p0208a1101">一〇～一三</p><p xml:id="pN15p0208a1106" cb:place="inline">比丘！無有少分之受……想……行……識是常、恒、永住，不變易法，
<lb ed="N" n="0208a12"/>而相似永住之應正住者。</p>
<lb ed="N" n="0208a13"/><p xml:id="pN15p0208a1301">一四</p><p xml:id="pN15p0208a1303" cb:place="inline">時，世尊於指尖置少許之塵，吿彼比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0208a14"/><p xml:id="pN15p0208a1401">一五</p><p xml:id="pN15p0208a1403" cb:place="inline">比丘！無有如是分之色是常、恒、永住，不變易法，而相似永住之應正住者。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0209a" n="0209a"/>
<lb ed="N" n="0209a01"/><p xml:id="pN15p0209a0101">比丘！若有如是分之色是常、恒、永住，不變易法者，卽無梵行者能正盡苦。
<lb ed="N" n="0209a02"/>比丘！然而，無有如是分之色是常、恒、永住，不變易法者，故有梵行者，能正盡
<lb ed="N" n="0209a03"/>苦。</p>
<lb ed="N" n="0209a04"/><p xml:id="pN15p0209a0401"><ref cRef="PTS.S.3.148"/>一六</p><p xml:id="pN15p0209a0403" cb:place="inline">比丘！無有如是分之受是常、恒、永住，不變易法，而相似永住之應正住者。</p>
<lb ed="N" n="0209a05"/><p xml:id="pN15p0209a0501">比丘！若有如是分之受是常、恒、永住，不變易法者，梵行住卽不能正盡苦。
<lb ed="N" n="0209a06"/>比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209002" n="0209002"/>！然而，無有如是分之受是常、恒、永住，不變易法者，故梵行住能正盡苦。</p>
<lb ed="N" n="0209a07"/><p xml:id="pN15p0209a0701">一七</p><p xml:id="pN15p0209a0703" cb:place="inline">比丘！無有如是分之想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0209a08"/><p xml:id="pN15p0209a0801">一八</p><p xml:id="pN15p0209a0803" cb:place="inline">比丘！無有如是分之行是常、恒、永住，不變易法，而相似永住之應正住。</p>
<lb ed="N" n="0209a09"/><p xml:id="pN15p0209a0901">比丘！若有如是分之行是常、恒、永住，不變易法者，梵行住卽不能正盡苦。
<lb ed="N" n="0209a10"/>比丘！然而，無有如是分之行是常、恒、永住，不變易法，故梵行住，能正盡苦。</p>
<lb ed="N" n="0209a11"/><p xml:id="pN15p0209a1101">一九</p><p xml:id="pN15p0209a1103" cb:place="inline">比丘！無有如是分之識是常、恒、永住，不變易法，而相似永住之應正住者。</p>
<lb ed="N" n="0209a12"/><p xml:id="pN15p0209a1201">比丘！若有如是分之識是常、恒、永住，不變易法者，梵行住卽不能正盡苦。
<lb ed="N" n="0209a13"/>比丘！然而，無有如是分之識是常、恒、永住，不變易法，故梵行住，能正盡苦。</p>
<lb ed="N" n="0209a14"/><p xml:id="pN15p0209a1401">二〇</p><p xml:id="pN15p0209a1403" cb:place="inline">比丘！汝意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0210a" n="0210a"/>
<lb ed="N" n="0210a01"/><p xml:id="pN15p0210a0101">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0210a02"/><p xml:id="pN15p0210a0201">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0210a03"/><p xml:id="pN15p0210a0301"><ref cRef="PTS.S.3.149"/>「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0210a04"/><p xml:id="pN15p0210a0401">二一</p><p xml:id="pN15p0210a0403" cb:place="inline">「比丘！是故於此處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0210a05"/><p xml:id="pN15p0210a0501">二二</p><p xml:id="pN15p0210a0503" cb:place="inline">如是觀……乃至知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0210a06"/>
<lb ed="N" n="0210a07"/>
<lb ed="N" n="0210a08"/>
<lb ed="N" n="0210a09"/>
<lb ed="N" n="0210a10"/>
<lb ed="N" n="0210a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九八〕第六　淸淨（海）</cb:mulu><head>〔九八〕第六　淸淨（海）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0210001" n="0210001"/></head>
<lb ed="N" n="0210a12"/><p xml:id="pN15p0210a1201">一～二</p><p xml:id="pN15p0210a1204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0210a13"/><p xml:id="pN15p0210a1301">三</p><p xml:id="pN15p0210a1302" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0210a14"/><p xml:id="pN15p0210a1401">四</p><p xml:id="pN15p0210a1402" cb:place="inline">「大德！有少分之色是常、恒、不變易法，相似永住而應正住者耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0211a" n="0211a"/>
<lb ed="N" n="0211a01"/><p xml:id="pN15p0211a0101">五～八</p><p xml:id="pN15p0211a0104" cb:place="inline">大德！有少分之受……想……行……識是常、恒、永住、不變易法，有相
<lb ed="N" n="0211a02"/>似永住而應正住者耶？」</p>
<lb ed="N" n="0211a03"/><p xml:id="pN15p0211a0301">九</p><p xml:id="pN15p0211a0302" cb:place="inline">「比丘！無有少分之色是常、恒、永住、不變易法，相似永住而應正住者。</p>
<lb ed="N" n="0211a04"/><p xml:id="pN15p0211a0401">一〇～一三</p><p xml:id="pN15p0211a0406" cb:place="inline">比丘！無有少分之受……想……行……識是常、恒、永住、不變易法，
<lb ed="N" n="0211a05"/>相似永住而應正住者。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0211a06"/>
<lb ed="N" n="0211a07"/>
<lb ed="N" n="0211a08"/>
<lb ed="N" n="0211a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔九九〕第七　繫繩（一）</cb:mulu><head>〔九九〕第七　繫繩（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0211001" n="0211001"/></head>
<lb ed="N" n="0211a10"/><p xml:id="pN15p0211a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0211a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0211a11"/><p xml:id="pN15p0211a1101">三</p><p xml:id="pN15p0211a1102" cb:place="inline">「諸比丘！輪迴乃由無始來，衆生爲無明所蓋，渴愛所繫，流轉輪迴而不知其前
<lb ed="N" n="0211a12"/>際。</p>
<lb ed="N" n="0211a13"/><p xml:id="pN15p0211a1301">四</p><p xml:id="pN15p0211a1302" cb:place="inline">諸比丘！大海有乾枯歸無之時。諸比丘！而我不說無明所蓋，渴愛所繫，流轉
<lb ed="N" n="0211a14"/>輪迴之衆生，有苦之邊際。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0212a" n="0212a"/>
<lb ed="N" n="0212a01"/><p xml:id="pN15p0212a0101"><ref cRef="PTS.S.3.150"/>五</p><p xml:id="pN15p0212a0102" cb:place="inline">諸比丘！<name role="" type="person">須彌山</name>王有崩落歸無之時。諸比丘！而我不說無明所蓋、渴愛所繫、
<lb ed="N" n="0212a02"/>流轉輪迴之衆生，有苦之邊際。</p>
<lb ed="N" n="0212a03"/><p xml:id="pN15p0212a0301">六</p><p xml:id="pN15p0212a0302" cb:place="inline">諸比丘！大地有敗壞歸無之時。諸比丘！而我不說無明所蓋，渴愛所繫，流轉
<lb ed="N" n="0212a04"/>輪迴之衆生，有苦之邊際。</p>
<lb ed="N" n="0212a05"/><p xml:id="pN15p0212a0501">七</p><p xml:id="pN15p0212a0502" cb:place="inline">諸比丘！譬如狗堅固縛於繩，以繫於杙柱，而彼輪轉繞於杙柱。諸比丘！如是
<lb ed="N" n="0212a06"/>無聞之凡夫，不見聖人……乃至……不順善知識之法。以見色是我……乃至……受
<lb ed="N" n="0212a07"/>……想……行……識是我。我乃識有，我中有識，識中有我。彼以繞色輪轉，以繞
<lb ed="N" n="0212a08"/>受……想……行……識輪轉而不解脫於色，不解脫於受，不解脫於想，不解脫於行，
<lb ed="N" n="0212a09"/>不解脫於識，不解脫於生、老、病、死、愁、悲、苦、憂、惱，不解脫於苦。</p>
<lb ed="N" n="0212a10"/><p xml:id="pN15p0212a1001">八</p><p xml:id="pN15p0212a1002" cb:place="inline">諸比丘！然而，有聞之聖弟子，見聖人……乃至……順善知識之法。不見色是
<lb ed="N" n="0212a11"/>我……乃至……受……想……行……識是我；我乃識有，我中有識，識中有我。彼
<lb ed="N" n="0212a12"/>不繞色輪轉，不繞受……想……行……識輪轉。彼不繞色、不輪轉，〔不繞受……想
<lb ed="N" n="0212a13"/>……行……識不輪轉〕而解脫於色，解脫於受，解脫於想，解脫於行，解脫於識，
<lb ed="N" n="0212a14"/>解脫於生、老、病、死、愁、悲、苦、憂、惱，解脫於苦。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0213a" n="0213a"/>
<lb ed="N" n="0213a01"/>
<lb ed="N" n="0213a02"/>
<lb ed="N" n="0213a03"/>
<lb ed="N" n="0213a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇〇〕第八　繫繩（二）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.151"/>〔一〇〇〕第八　繫繩（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213001" n="0213001"/></head>
<lb ed="N" n="0213a05"/><p xml:id="pN15p0213a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0213a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0213a06"/><p xml:id="pN15p0213a0601">三</p><p xml:id="pN15p0213a0602" cb:place="inline">「諸比丘！輪迴乃由無始來，衆生爲無明所蓋，渴愛所繫，流轉輪迴而不知其前
<lb ed="N" n="0213a07"/>際。</p>
<lb ed="N" n="0213a08"/><p xml:id="pN15p0213a0801">四</p><p xml:id="pN15p0213a0802" cb:place="inline">諸比丘！譬如狗堅固縛於繩，繫於杙柱，彼坐者，順杙柱而坐，臥者，順杙柱
<lb ed="N" n="0213a09"/>而臥。</p>
<lb ed="N" n="0213a10"/><p xml:id="pN15p0213a1001">五</p><p xml:id="pN15p0213a1002" cb:place="inline">諸比丘！如是無聞之凡夫，見於色此是我所、是我、是我體。見於受、想、行、
<lb ed="N" n="0213a11"/>識此是我所、是我、是我體。若彼行者，卽順於五取蘊而行，住者，卽順於五取蘊
<lb ed="N" n="0213a12"/>而住，坐者，卽順於五取蘊而坐，臥者，卽順於五取蘊而臥。</p>
<lb ed="N" n="0213a13"/><p xml:id="pN15p0213a1301">六</p><p xml:id="pN15p0213a1302" cb:place="inline">諸比丘！是故，應常常觀察自心，此心長夜染於貪欲、瞋恚、愚癡。諸比丘！
<lb ed="N" n="0213a14"/>因心受染故，衆生受染；心淨故，衆生淨。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0214a" n="0214a"/>
<lb ed="N" n="0214a01"/><p xml:id="pN15p0214a0101">七</p><p xml:id="pN15p0214a0102" cb:place="inline">諸比丘！汝等曾見名『行』之畫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0214002" n="0214002"/>耶？」</p>
<lb ed="N" n="0214a02"/><p xml:id="pN15p0214a0201">「大德！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0214a03"/><p xml:id="pN15p0214a0301">「諸比丘！彼名『行』之畫乃心之所思。諸比丘！心比其『行』畫更多彩。</p>
<lb ed="N" n="0214a04"/><p xml:id="pN15p0214a0401">八</p><p xml:id="pN15p0214a0402" cb:place="inline">諸比丘！是故應常常觀察自心，此心長夜染於貪欲、瞋恚、愚癡。諸比丘！心
<lb ed="N" n="0214a05"/>受染故，衆生受染；心淨故，衆生淨。</p>
<lb ed="N" n="0214a06"/><p xml:id="pN15p0214a0601"><ref cRef="PTS.S.3.152"/>九</p><p xml:id="pN15p0214a0602" cb:place="inline">諸比丘！我不見於他類如種種畜生之多樣。諸比丘！畜生亦心之所思<anchor xml:id="nkr_note_orig_0214003" n="0214003"/>。諸比
<lb ed="N" n="0214a07"/>丘！心亦比彼畜生更多種。</p>
<lb ed="N" n="0214a08"/><p xml:id="pN15p0214a0801">一〇</p><p xml:id="pN15p0214a0803" cb:place="inline">諸比丘！是故應常常觀察自心。此心長夜染於貪欲、瞋恚、愚癡。諸比丘！
<lb ed="N" n="0214a09"/>心受染故，衆生受染；心淨故，衆生淨。</p>
<lb ed="N" n="0214a10"/><p xml:id="pN15p0214a1001">一一</p><p xml:id="pN15p0214a1003" cb:place="inline">諸比丘！譬如染絲者或畫師，用染料、胭脂、姜黃、藍、茜，善磨之板、壁、
<lb ed="N" n="0214a11"/>布片，以畫男女之像，肢節悉現。諸比丘！如是之無聞凡夫，反覆而起色，起受……
<lb ed="N" n="0214a12"/>想……行……識。</p>
<lb ed="N" n="0214a13"/><p xml:id="pN15p0214a1301">一二</p><p xml:id="pN15p0214a1303" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0214a14"/><p xml:id="pN15p0214a1401">「大德！是無常。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0215a" n="0215a"/>
<lb ed="N" n="0215a01"/><p xml:id="pN15p0215a0101">「受……想……行……識……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0215a02"/><p xml:id="pN15p0215a0201">一三～一四</p><p xml:id="pN15p0215a0206" cb:place="inline">諸比丘！是故於此處……乃至知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0215a03"/>
<lb ed="N" n="0215a04"/>
<lb ed="N" n="0215a05"/>
<lb ed="N" n="0215a06"/>
<lb ed="N" n="0215a07"/>
<lb ed="N" n="0215a08"/>
<lb ed="N" n="0215a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇一〕第九　手斧之柄（船舶）</cb:mulu><head>〔一〇一〕第九　手斧之柄（船舶）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215001" n="0215001"/></head>
<lb ed="N" n="0215a10"/><p xml:id="pN15p0215a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0215a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0215a11"/><p xml:id="pN15p0215a1101">三</p><p xml:id="pN15p0215a1102" cb:place="inline">「諸比丘！我說知見而諸漏滅盡，非不知不見。</p>
<lb ed="N" n="0215a12"/><p xml:id="pN15p0215a1201">四</p><p xml:id="pN15p0215a1202" cb:place="inline">諸比丘！以如何知見，而盡諸漏耶？此是色，此是色之集，此是色之滅。此是
<lb ed="N" n="0215a13"/><ref cRef="PTS.S.3.153"/>受……想……行……識也。此是識之集，此是識之滅。諸比丘！如是知見，而盡諸
<lb ed="N" n="0215a14"/>漏。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0216a" n="0216a"/>
<lb ed="N" n="0216a01"/><p xml:id="pN15p0216a0101">五</p><p xml:id="pN15p0216a0102" cb:place="inline">諸比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0216002" n="0216002"/>！若比丘不勤勉修習而住者，雖希望『無執取，而心得解脫諸漏』，無
<lb ed="N" n="0216a02"/>執取而心不得解脫諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0216a03"/><p xml:id="pN15p0216a0301">六</p><p xml:id="pN15p0216a0302" cb:place="inline">所以者何？應言不修習故。不修習於何耶？不修習四念處，不修習四正勤，不
<lb ed="N" n="0216a04"/>修習四神足，不修習五根，不修習五力，不修習七覺支，不修習八支聖道故。</p>
<lb ed="N" n="0216a05"/><p xml:id="pN15p0216a0501">七</p><p xml:id="pN15p0216a0502" cb:place="inline">諸比丘！譬如有八、十、十二之鷄卵，鷄則不正孵抱於此，不正暖之，不正孵
<lb ed="N" n="0216a06"/>之。</p>
<lb ed="N" n="0216a07"/><p xml:id="pN15p0216a0701">八</p><p xml:id="pN15p0216a0702" cb:place="inline">彼鷄雖希望『雛能以足、爪、鷄冠，或口嘴以破卵殼，安穩而出生』，彼雛卻不
<lb ed="N" n="0216a08"/>能以足、爪、鷄冠，或口嘴以破卵殼，安穩而出生。</p>
<lb ed="N" n="0216a09"/><p xml:id="pN15p0216a0901">九</p><p xml:id="pN15p0216a0902" cb:place="inline">所以者何？諸比丘！雖有如是八、十、十二之鷄卵，鷄則不正抱於此，不正暖
<lb ed="N" n="0216a10"/>之，不正孵故。</p>
<lb ed="N" n="0216a11"/><p xml:id="pN15p0216a1101">一〇</p><p xml:id="pN15p0216a1103" cb:place="inline">諸比丘！如是若比丘不勤勉修習而住者，雖希望『無執取，而心得諸漏解脫』，
<lb ed="N" n="0216a12"/>無執取而心不得諸漏解脫。</p>
<lb ed="N" n="0216a13"/><p xml:id="pN15p0216a1301">一一</p><p xml:id="pN15p0216a1303" cb:place="inline">所以者何？應言不修習故。不修習於何耶？不修習四念處……乃至……不修
<lb ed="N" n="0216a14"/>習八支聖道故。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0217a" n="0217a"/>
<lb ed="N" n="0217a01"/><p xml:id="pN15p0217a0101"><ref cRef="PTS.S.3.154"/>一二</p><p xml:id="pN15p0217a0103" cb:place="inline">諸比丘！若比丘勤勉修習而住者，雖不希望『無執取，而心得諸漏解脫』，無
<lb ed="N" n="0217a02"/>執取而心得諸漏解脫。</p>
<lb ed="N" n="0217a03"/><p xml:id="pN15p0217a0301">一三</p><p xml:id="pN15p0217a0303" cb:place="inline">所以者何？應言修習故，修習於何耶？修習四念處、修習四正勤、修習四神
<lb ed="N" n="0217a04"/>足、修習五根、修習五力、修習七覺支、修習八支聖道故。</p>
<lb ed="N" n="0217a05"/><p xml:id="pN15p0217a0501">一四</p><p xml:id="pN15p0217a0503" cb:place="inline">諸比丘！譬如有八、十、十二之鷄卵，鷄乃正抱於此，正暖之，正孵之。彼
<lb ed="N" n="0217a06"/>鷄雖不希望『雛以足、爪、鷄冠，或口嘴、破其卵殼，令安穩出生』，彼雛能以足、
<lb ed="N" n="0217a07"/>爪、鷄冠，或口嘴，破其卵殼，安穩出生。</p>
<lb ed="N" n="0217a08"/><p xml:id="pN15p0217a0801">一五</p><p xml:id="pN15p0217a0803" cb:place="inline">所以者何？諸比丘！如是八、十、十二之鷄卵，鷄乃正抱於此，正孵故。</p>
<lb ed="N" n="0217a09"/><p xml:id="pN15p0217a0901">一六</p><p xml:id="pN15p0217a0903" cb:place="inline">諸比丘！如是若比丘勤勉修習而住者，雖不希望『無執取，而心得諸漏解脫』，
<lb ed="N" n="0217a10"/>無執取而心解脫諸漏。</p>
<lb ed="N" n="0217a11"/><p xml:id="pN15p0217a1101">一七</p><p xml:id="pN15p0217a1103" cb:place="inline">所以者何？應言修習故。修習於何耶？修習四念處……乃至……修習八支聖
<lb ed="N" n="0217a12"/>道故。</p>
<lb ed="N" n="0217a13"/><p xml:id="pN15p0217a1301">一八</p><p xml:id="pN15p0217a1303" cb:place="inline">諸比丘！譬如石匠或石工匠弟子之斧柄現其指跡，現其母指跡。彼雖不知『我
<lb ed="N" n="0217a14"/>手握斧柄所損，今日幾許、昨日幾許、明日幾許』，而只知損之損。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0218a" n="0218a"/>
<lb ed="N" n="0218a01"/><p xml:id="pN15p0218a0101"><ref cRef="PTS.S.3.155"/>一九</p><p xml:id="pN15p0218a0103" cb:place="inline">諸比丘！如是，若比丘勤勉修習而住者，雖不知『我漏之盡今日幾許、昨日
<lb ed="N" n="0218a02"/>幾許、明日幾許』，以知漏之盡。</p>
<lb ed="N" n="0218a03"/><p xml:id="pN15p0218a0301">二〇</p><p xml:id="pN15p0218a0303" cb:place="inline">諸比丘！譬如海上有船舶，以籐綴縛而漂流於六月水上，冬則漂著於陸地，
<lb ed="N" n="0218a04"/>綴縛被風日所曝。彼綴縛又被雲雨所霑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0218003" n="0218003"/>，容易耗損腐敗。</p>
<lb ed="N" n="0218a05"/><p xml:id="pN15p0218a0501">二一</p><p xml:id="pN15p0218a0503" cb:place="inline">諸比丘！如是，若比丘勤勉修習而住者，諸結容易損耗腐敗。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0218a06"/>
<lb ed="N" n="0218a07"/>
<lb ed="N" n="0218a08"/>
<lb ed="N" n="0218a09"/>
<lb ed="N" n="0218a10"/>
<lb ed="N" n="0218a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇二〕第十　無常性（想）</cb:mulu><head>〔一〇二〕第十　無常性（想）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0218001" n="0218001"/></head>
<lb ed="N" n="0218a12"/><p xml:id="pN15p0218a1201">一～二</p><p xml:id="pN15p0218a1204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕住<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0218a13"/><p xml:id="pN15p0218a1301">三</p><p xml:id="pN15p0218a1302" cb:place="inline">「諸比丘！以修習無常想，多習者，永盡一切欲貪，永盡一切色貪，永盡一切有
<lb ed="N" n="0218a14"/>貪，永盡一切無明，永斷一切我慢。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0219a" n="0219a"/>
<lb ed="N" n="0219a01"/><p xml:id="pN15p0219a0101">四</p><p xml:id="pN15p0219a0102" cb:place="inline">諸比丘！譬如田夫，秋時執大犁而耕，以斷一切生長之根。諸比丘！如是修習
<lb ed="N" n="0219a02"/>無常想，多習者，永盡一切欲貪，永盡一切色欲，永盡一切有貪，永盡一切無明，
<lb ed="N" n="0219a03"/>永斷一切我慢。</p>
<lb ed="N" n="0219a04"/><p xml:id="pN15p0219a0401">五</p><p xml:id="pN15p0219a0402" cb:place="inline">諸比丘！譬如割婆羅波草人，割波羅波草，以捉其端而振動上下，振動左右，
<lb ed="N" n="0219a05"/>振動而棄之。諸比丘！如是修習無常想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0219a06"/><p xml:id="pN15p0219a0601"><ref cRef="PTS.S.3.156"/>六</p><p xml:id="pN15p0219a0602" cb:place="inline">諸比丘！譬如菴羅果脫離於樹幹，著於樹幹之菴羅果，悉隨於此。諸比丘！如
<lb ed="N" n="0219a07"/>是修習無常想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0219a08"/><p xml:id="pN15p0219a0801">七</p><p xml:id="pN15p0219a0802" cb:place="inline">諸比丘！譬如重閣之一切重簷之向於屋頂、趣於屋頂、集於屋頂，以屋頂爲最
<lb ed="N" n="0219a09"/>上。諸比丘！如是修習無常想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0219a10"/><p xml:id="pN15p0219a1001">八</p><p xml:id="pN15p0219a1002" cb:place="inline">諸比丘！譬如諸根香中，以隨時檀爲最上。諸比丘！如是修習無常想……乃至
<lb ed="N" n="0219a11"/>……</p>
<lb ed="N" n="0219a12"/><p xml:id="pN15p0219a1201">九</p><p xml:id="pN15p0219a1202" cb:place="inline">諸比丘！譬如諸核香中，以赤檀爲最上。諸比丘！如是修習無常想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0219a13"/><p xml:id="pN15p0219a1301">一〇</p><p xml:id="pN15p0219a1303" cb:place="inline">諸比丘！譬如諸華香中，以夏生之花爲最上。諸比丘！如是修習無常想……
<lb ed="N" n="0219a14"/>乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0220a" n="0220a"/>
<lb ed="N" n="0220a01"/><p xml:id="pN15p0220a0101">一一</p><p xml:id="pN15p0220a0103" cb:place="inline">諸比丘！譬如諸小王悉隨屬於轉輪王，轉輪王爲其最上。諸比丘！如是修習
<lb ed="N" n="0220a02"/>無常想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0220a03"/><p xml:id="pN15p0220a0301">一二</p><p xml:id="pN15p0220a0303" cb:place="inline">諸比丘！譬如諸星之光明，悉不應於月光十六分之一，以月光爲其最上。諸
<lb ed="N" n="0220a04"/>比丘！如是修習無常想……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0220a05"/><p xml:id="pN15p0220a0501">一三</p><p xml:id="pN15p0220a0503" cb:place="inline">諸比丘！譬如秋時，空豁無雲時，日昇於蒼天，以除一切虛空之闇冥，輝耀
<lb ed="N" n="0220a06"/>熱照。諸比丘！如是修習無常想，多習者，永盡一切欲貪，永盡一切色貪，永盡一
<lb ed="N" n="0220a07"/>切有貪，永盡一切無明，永斷一切我慢。</p>
<lb ed="N" n="0220a08"/><p xml:id="pN15p0220a0801"><ref cRef="PTS.S.3.157"/>一四</p><p xml:id="pN15p0220a0803" cb:place="inline">諸比丘！如何修習無常想？如何多修習者，永盡一切欲貪……乃至……永斷
<lb ed="N" n="0220a09"/>一切我慢耶？</p>
<lb ed="N" n="0220a10"/><p xml:id="pN15p0220a1001">一五</p><p xml:id="pN15p0220a1003" cb:place="inline">此是色，此是色之集，此是色之滅，此是受……想……行……識之集，此是
<lb ed="N" n="0220a11"/>識之滅。</p>
<lb ed="N" n="0220a12"/><p xml:id="pN15p0220a1201">一六</p><p xml:id="pN15p0220a1203" cb:place="inline">諸比丘！如是修習無常想，如是多習者，永盡一切欲貪，永盡一切色貪，永
<lb ed="N" n="0220a13"/>盡有貪，永盡一切無明，永斷一切我慢。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0220a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0221a" n="0221a"/>
<lb ed="N" n="0221a01"/>
<lb ed="N" n="0221a02"/>
<lb ed="N" n="0221a03"/><p xml:id="pN15p0221a0301">（第五）華品（終）</p>
<lb ed="N" n="0221a04"/>
<lb ed="N" n="0221a05"/><p xml:id="pN15p0221a0501">此品之攝頌：</p>
<lb ed="N" n="0221a06"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0221a0601"><l>河流華泡沫</l>
<lb ed="N" n="0221a07"/><l>牛糞與指尖</l>
<lb ed="N" n="0221a08"/><l>淸淨二繫繩</l>
<lb ed="N" n="0221a09"/><l>手斧柄無常</l>
<lb ed="N" n="0221a10"/><l>中五十經終</l></lg>
<lb ed="N" n="0221a11"/><p xml:id="pN15p0221a1101">中五十經品之攝頌</p>
<lb ed="N" n="0221a12"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0221a1201"><l>封滯阿羅漢</l>
<lb ed="N" n="0221a13"/><l>所食長老名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221001" n="0221001"/></l>
<lb ed="N" n="0221a14"/><l>以爲華品名</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0222a" n="0222a"/>
<lb ed="N" n="0222a01"/><l>第二五十經</l></lg></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0222a02"/>
<lb ed="N" n="0222a03"/>
<lb ed="N" n="0222a04"/>
<lb ed="N" n="0222a05"/>
<lb ed="N" n="0222a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三　後五十經</cb:mulu><head>第三　後五十經</head>
<lb ed="N" n="0222a07"/>
<lb ed="N" n="0222a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第一　邊品</cb:mulu><head>第一　邊品</head>
<lb ed="N" n="0222a09"/>
<lb ed="N" n="0222a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇三〕第一　邊</cb:mulu><head>〔一〇三〕第一　邊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0222001" n="0222001"/></head>
<lb ed="N" n="0222a11"/><p xml:id="pN15p0222a1101">一～二</p><p xml:id="pN15p0222a1104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0222a12"/><p xml:id="pN15p0222a1201"><ref cRef="PTS.S.3.158"/>三</p><p xml:id="pN15p0222a1202" cb:place="inline">「諸比丘！有四邊。以何爲四耶？有身邊，有身集邊，有滅邊，有順身滅道邊是。</p>
<lb ed="N" n="0222a13"/><p xml:id="pN15p0222a1301">四</p><p xml:id="pN15p0222a1302" cb:place="inline">諸比丘！何爲有身邊耶？名五取蘊。以何爲五耶？謂：色取蘊、受取蘊、想取
<lb ed="N" n="0222a14"/>蘊、行取蘊、識取蘊是。諸比丘！此名爲有身邊。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0223a" n="0223a"/>
<lb ed="N" n="0223a01"/><p xml:id="pN15p0223a0101">五</p><p xml:id="pN15p0223a0102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲有身集邊耶？當來有之渴與愛、喜貪俱而爲樂著於彼彼。謂：
<lb ed="N" n="0223a02"/>是欲愛、有愛、非有愛。諸比丘！此名爲有身集邊。</p>
<lb ed="N" n="0223a03"/><p xml:id="pN15p0223a0301">六</p><p xml:id="pN15p0223a0302" cb:place="inline">諸比丘！以何爲有身滅邊耶？彼渴愛之無餘、離欲、滅盡、捨離、定棄、解脫、
<lb ed="N" n="0223a04"/>無著是。諸比丘！此名爲有身滅邊。</p>
<lb ed="N" n="0223a05"/><p xml:id="pN15p0223a0501">七</p><p xml:id="pN15p0223a0502" cb:place="inline">諸比丘！何爲有順身滅道邊耶？卽八支聖道是。謂：正見……乃至……正定
<lb ed="N" n="0223a06"/>是。諸比丘！此名爲有順身滅道邊。</p>
<lb ed="N" n="0223a07"/><p xml:id="pN15p0223a0701">八</p><p xml:id="pN15p0223a0702" cb:place="inline">諸比丘！有如是之四邊。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0223a08"/>
<lb ed="N" n="0223a09"/>
<lb ed="N" n="0223a10"/>
<lb ed="N" n="0223a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇四〕第二　苦</cb:mulu><head>〔一〇四〕第二　苦</head>
<lb ed="N" n="0223a12"/><p xml:id="pN15p0223a1201">一～二</p><p xml:id="pN15p0223a1204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0223a13"/><p xml:id="pN15p0223a1301">三</p><p xml:id="pN15p0223a1302" cb:place="inline">「諸比丘！我爲汝等說苦、苦集、苦滅、順苦滅道，諦聽。</p>
<lb ed="N" n="0223a14"/><p xml:id="pN15p0223a1401">四</p><p xml:id="pN15p0223a1402" cb:place="inline">諸比丘！以何爲苦耶？名五取蘊。以何爲五耶？謂：色取蘊……乃至……識取
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0224a" n="0224a"/>
<lb ed="N" n="0224a01"/>蘊是。諸比丘！此名爲苦。</p>
<lb ed="N" n="0224a02"/><p xml:id="pN15p0224a0201">五</p><p xml:id="pN15p0224a0202" cb:place="inline">諸比丘！以何爲苦集耶？當來有之渴愛……乃至……非有愛是。諸比丘！此名
<lb ed="N" n="0224a03"/>爲苦集。</p>
<lb ed="N" n="0224a04"/><p xml:id="pN15p0224a0401">六</p><p xml:id="pN15p0224a0402" cb:place="inline">諸比丘！以何爲苦滅耶？彼渴愛之無餘、離欲、滅盡、捨離、定棄、解脫、無
<lb ed="N" n="0224a05"/>著。諸比丘！此名爲苦滅。</p>
<lb ed="N" n="0224a06"/><p xml:id="pN15p0224a0601"><ref cRef="PTS.S.3.159"/>七</p><p xml:id="pN15p0224a0602" cb:place="inline">諸比丘！以何爲順苦滅道耶？卽八支聖道是。謂：正見……乃至……正定。諸
<lb ed="N" n="0224a07"/>比丘！此名爲順苦滅道。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0224a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇五〕第三　有身</cb:mulu><head>〔一〇五〕第三　有身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224001" n="0224001"/></head>
<lb ed="N" n="0224a09"/><p xml:id="pN15p0224a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0224a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0224a10"/><p xml:id="pN15p0224a1001">三</p><p xml:id="pN15p0224a1002" cb:place="inline">「諸比丘！我爲汝等說有身、有身之集、有身之滅、有順身滅之道，諦聽。</p>
<lb ed="N" n="0224a11"/><p xml:id="pN15p0224a1101">四</p><p xml:id="pN15p0224a1102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲有身耶？名爲五取蘊。以何爲五耶？謂：色取蘊……乃至……
<lb ed="N" n="0224a12"/>識取蘊是。諸比丘！此名爲有身。</p>
<lb ed="N" n="0224a13"/><p xml:id="pN15p0224a1301">五</p><p xml:id="pN15p0224a1302" cb:place="inline">諸比丘！以何爲有身之集耶？當來有之渴愛……乃至……諸比丘！此名爲有身
<lb ed="N" n="0224a14"/>之集。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0225a" n="0225a"/>
<lb ed="N" n="0225a01"/><p xml:id="pN15p0225a0101">六</p><p xml:id="pN15p0225a0102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲有身之滅耶？彼渴愛之……乃至……。諸比丘！此名爲有身之
<lb ed="N" n="0225a02"/>滅。</p>
<lb ed="N" n="0225a03"/><p xml:id="pN15p0225a0301">七～八</p><p xml:id="pN15p0225a0304" cb:place="inline">諸比丘！以何爲有順身滅之道耶？卽八支聖道是。謂：正見……乃至……
<lb ed="N" n="0225a04"/>正定。諸比丘！此名爲有順身滅之道。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0225a05"/>
<lb ed="N" n="0225a06"/>
<lb ed="N" n="0225a07"/>
<lb ed="N" n="0225a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇六〕第四　所徧知</cb:mulu><head>〔一〇六〕第四　所徧知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225001" n="0225001"/></head>
<lb ed="N" n="0225a09"/><p xml:id="pN15p0225a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0225a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0225a10"/><p xml:id="pN15p0225a1001">三</p><p xml:id="pN15p0225a1002" cb:place="inline">「諸比丘！〔爲汝等〕說所知法、徧智、徧智人，諦聽。</p>
<lb ed="N" n="0225a11"/><p xml:id="pN15p0225a1101">四</p><p xml:id="pN15p0225a1102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲所知法耶？諸比丘！色是所知法，受……想……行……識是所
<lb ed="N" n="0225a12"/>知法。諸比丘！如是名爲所知法。</p>
<lb ed="N" n="0225a13"/><p xml:id="pN15p0225a1301"><ref cRef="PTS.S.3.160"/>五</p><p xml:id="pN15p0225a1302" cb:place="inline">諸比丘！以何爲徧智耶？諸比丘！乃貪欲之滅盡、瞋恚之滅盡、愚癡之滅盡也。
<lb ed="N" n="0225a14"/>諸比丘！如是名爲徧智。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0226a" n="0226a"/>
<lb ed="N" n="0226a01"/><p xml:id="pN15p0226a0101">六</p><p xml:id="pN15p0226a0102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲徧知人耶？乃名阿羅漢。具壽之名某甲，姓某甲者。諸比丘如
<lb ed="N" n="0226a02"/>是名爲徧知人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0226a03"/>
<lb ed="N" n="0226a04"/>
<lb ed="N" n="0226a05"/>
<lb ed="N" n="0226a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇七〕第五　沙門（一）</cb:mulu><head>〔一〇七〕第五　沙門（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0226001" n="0226001"/></head>
<lb ed="N" n="0226a07"/><p xml:id="pN15p0226a0701">一～二</p><p xml:id="pN15p0226a0704" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0226a08"/><p xml:id="pN15p0226a0801">三</p><p xml:id="pN15p0226a0802" cb:place="inline">「諸比丘！有五取蘊。以何爲五耶？謂：色取蘊……乃至……識取蘊是。</p>
<lb ed="N" n="0226a09"/><p xml:id="pN15p0226a0901">四</p><p xml:id="pN15p0226a0902" cb:place="inline">諸比丘！於諸沙門、婆羅門，而不如實知此五取蘊之味、過患者，諸比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0226002" n="0226002"/>！
<lb ed="N" n="0226a10"/>彼於沙門、婆羅門中，雖是沙門、婆羅門，但我不肯許，又因彼諸具壽於現法，非
<lb ed="N" n="0226a11"/>自證知、現證具足住沙門、婆羅門之義。</p>
<lb ed="N" n="0226a12"/><p xml:id="pN15p0226a1201">五</p><p xml:id="pN15p0226a1202" cb:place="inline">諸比丘！然而，諸沙門，婆羅門如實知此五取蘊之味、過患與出離者，諸比丘！
<lb ed="N" n="0226a13"/>我肯許彼沙門、婆羅門，於沙門中是沙門，於婆羅門中是婆羅門。又因彼諸具壽於
<lb ed="N" n="0226a14"/>現法自證知、現證具足住沙門、婆羅門之義。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0227a" n="0227a"/>
<lb ed="N" n="0227a01"/>
<lb ed="N" n="0227a02"/>
<lb ed="N" n="0227a03"/>
<lb ed="N" n="0227a04"/>
<lb ed="N" n="0227a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇八〕第八　沙門（二）</cb:mulu><head>〔一〇八〕第八　沙門（二）</head>
<lb ed="N" n="0227a06"/><p xml:id="pN15p0227a0601">一～二</p><p xml:id="pN15p0227a0604" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0227a07"/><p xml:id="pN15p0227a0701">三</p><p xml:id="pN15p0227a0702" cb:place="inline">「諸比丘！有五取蘊。以何爲五耶？謂：色取蘊……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0227a08"/><p xml:id="pN15p0227a0801">四～五</p><p xml:id="pN15p0227a0804" cb:place="inline">諸比丘！諸沙門、婆羅門，不如實知此五取蘊之集、滅、味、過患與出離
<lb ed="N" n="0227a09"/>者……乃至……知……者……自證知、現證具足住……。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0227a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一〇九〕第七　預流</cb:mulu><head>〔一〇九〕第七　預流</head>
<lb ed="N" n="0227a11"/><p xml:id="pN15p0227a1101">一～二</p><p xml:id="pN15p0227a1104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0227a12"/><p xml:id="pN15p0227a1201">三</p><p xml:id="pN15p0227a1202" cb:place="inline">「諸比丘！有五取蘊。以何爲五耶？謂：色取蘊……乃至……識取蘊是。</p>
<lb ed="N" n="0227a13"/><p xml:id="pN15p0227a1301"><ref cRef="PTS.S.3.161"/>四</p><p xml:id="pN15p0227a1302" cb:place="inline">諸比丘！聖弟子如實知此五取蘊之集、滅、味、過患與出離故。諸比丘！此聖
<lb ed="N" n="0227a14"/>弟子名爲預流，有不墮法，決定趣於三菩提。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0228a" n="0228a"/>
<lb ed="N" n="0228a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一〇〕第八　阿羅漢</cb:mulu><head>〔一一〇〕第八　阿羅漢</head>
<lb ed="N" n="0228a02"/><p xml:id="pN15p0228a0201">一～二</p><p xml:id="pN15p0228a0204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0228a03"/><p xml:id="pN15p0228a0301">三</p><p xml:id="pN15p0228a0302" cb:place="inline">「諸比丘！有五取蘊。以何爲五耶？謂：色取蘊……乃至……識取蘊也。</p>
<lb ed="N" n="0228a04"/><p xml:id="pN15p0228a0401">四</p><p xml:id="pN15p0228a0402" cb:place="inline">諸比丘！比丘如實知此五取蘊之集、滅、味、過患與出離，不執取而解脫故。
<lb ed="N" n="0228a05"/>諸比丘！此比丘名爲漏盡阿羅漢。梵行已立，所作已<anchor xml:id="nkr_note_add_0228a0501" n="0228a0501"/><anchor xml:id="beg0228a0501" n="0228a0501"/>辦<anchor xml:id="end0228a0501"/>，捨棄重擔，達得己利，以
<lb ed="N" n="0228a06"/>盡有結，正知解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0228a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一一〕第九　欲貪（一）</cb:mulu><head>〔一一一〕第九　欲貪（一）</head>
<lb ed="N" n="0228a08"/><p xml:id="pN15p0228a0801">一～二</p><p xml:id="pN15p0228a0804" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0228a09"/><p xml:id="pN15p0228a0901">三</p><p xml:id="pN15p0228a0902" cb:place="inline">「諸比丘！於色須斷欲、貪、喜、愛。若如是斷彼色者，卽如截斷多羅樹頭及根，
<lb ed="N" n="0228a10"/>令歸於無，使未來不生。</p>
<lb ed="N" n="0228a11"/><p xml:id="pN15p0228a1101">四～六</p><p xml:id="pN15p0228a1104" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0228a12"/><p xml:id="pN15p0228a1201">七</p><p xml:id="pN15p0228a1202" cb:place="inline">於識須斷欲、貪、喜、愛。若如是斷彼識者，卽如截斷多羅樹頭及根，令歸於
<lb ed="N" n="0228a13"/>無，使未來不生。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0228a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一二〕第十　欲貪（二）</cb:mulu><head>〔一一二〕第十　欲貪（二）</head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0229a" n="0229a"/>
<lb ed="N" n="0229a01"/><p xml:id="pN15p0229a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0229a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0229a02"/><p xml:id="pN15p0229a0201"><ref cRef="PTS.S.3.162"/>三</p><p xml:id="pN15p0229a0202" cb:place="inline">「諸比丘！於色須斷欲、貪、喜、愛、執取之取，心之取著、現貪、隨眠。若如
<lb ed="N" n="0229a03"/>是斷彼色者，卽截斷……及根……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0229a04"/><p xml:id="pN15p0229a0401">四～五</p><p xml:id="pN15p0229a0404" cb:place="inline">受……想……</p>
<lb ed="N" n="0229a05"/><p xml:id="pN15p0229a0501">六</p><p xml:id="pN15p0229a0502" cb:place="inline">於行須斷欲……乃至……。若如是斷彼行者，卽如截多羅樹頭及根，令歸於無，
<lb ed="N" n="0229a06"/>使未來不生。</p>
<lb ed="N" n="0229a07"/><p xml:id="pN15p0229a0701">七</p><p xml:id="pN15p0229a0702" cb:place="inline">於識須斷欲、貪、喜、愛、執取之取、心之取著、現貪、隨眠。若如是斷識者，
<lb ed="N" n="0229a08"/>如截斷多羅樹頭及根，令歸於無，使未來不生。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0229a09"/><p xml:id="pN15p0229a0901">邊品終</p>
<lb ed="N" n="0229a10"/><p xml:id="pN15p0229a1001">此品攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0229a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0229a1101"><l>邊與苦有身</l>
<lb ed="N" n="0229a12"/><l>徧知二沙門</l>
<lb ed="N" n="0229a13"/><l>預流阿羅漢</l>
<lb ed="N" n="0229a14"/><l>以及二欲貪</l></lg></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0230a" n="0230a"/>
<lb ed="N" n="0230a01"/>
<lb ed="N" n="0230a02"/>
<lb ed="N" n="0230a03"/>
<lb ed="N" n="0230a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第二　說法品</cb:mulu><head>第二　說法品</head>
<lb ed="N" n="0230a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一三〕第一　無明（比丘）</cb:mulu><head>〔一一三〕第一　無明（比丘）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230001" n="0230001"/></head>
<lb ed="N" n="0230a06"/><p xml:id="pN15p0230a0601">一</p><p xml:id="pN15p0230a0602" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0230a07"/><p xml:id="pN15p0230a0701">二</p><p xml:id="pN15p0230a0702" cb:place="inline">時，有一比丘，來詣世尊之處……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0230a08"/><p xml:id="pN15p0230a0801">三</p><p xml:id="pN15p0230a0802" cb:place="inline">坐於〔一面〕之彼比丘，白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0230a09"/><p xml:id="pN15p0230a0901">「大德！無明。說無明者，以何爲無明，如何爲無明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0230a10"/><p xml:id="pN15p0230a1001">四</p><p xml:id="pN15p0230a1002" cb:place="inline">「比丘！此處有無聞之凡夫，不知色，不知色集，不知色滅，不知順色滅道。</p>
<lb ed="N" n="0230a11"/><p xml:id="pN15p0230a1101">五～八</p><p xml:id="pN15p0230a1104" cb:place="inline">不知受……想……行……乃至……順識滅道。</p>
<lb ed="N" n="0230a12"/><p xml:id="pN15p0230a1201"><ref cRef="PTS.S.3.163"/>九</p><p xml:id="pN15p0230a1202" cb:place="inline">比丘！此名爲無明，如是爲無明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0230a13"/>
<lb ed="N" n="0230a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0231a" n="0231a"/>
<lb ed="N" n="0231a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一四〕第二　明（比丘）</cb:mulu><head>〔一一四〕第二　明（比丘）</head>
<lb ed="N" n="0231a02"/><p xml:id="pN15p0231a0201">一～三</p><p xml:id="pN15p0231a0204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……坐於一面之彼比丘，白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0231a03"/><p xml:id="pN15p0231a0301">※四</p><p xml:id="pN15p0231a0303" cb:place="inline">「大德！明。說明者，大德！以何爲明？如何爲明人？」</p>
<lb ed="N" n="0231a04"/><p xml:id="pN15p0231a0401">※四</p><p xml:id="pN15p0231a0403" cb:place="inline">「比丘！於此處有有聞之聖弟子，知色，色集……色滅……順色滅道。</p>
<lb ed="N" n="0231a05"/><p xml:id="pN15p0231a0501">五～八</p><p xml:id="pN15p0231a0504" cb:place="inline">受……想……行……乃至……知順識滅道。</p>
<lb ed="N" n="0231a06"/><p xml:id="pN15p0231a0601">九</p><p xml:id="pN15p0231a0602" cb:place="inline">比丘！此名爲明，如是爲明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0231a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一五〕第三　說法者（一）</cb:mulu><head>〔一一五〕第三　說法者（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231001" n="0231001"/></head>
<lb ed="N" n="0231a08"/><p xml:id="pN15p0231a0801">一～二</p><p xml:id="pN15p0231a0804" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0231a09"/><p xml:id="pN15p0231a0901">三</p><p xml:id="pN15p0231a0902" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘，白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0231a10"/><p xml:id="pN15p0231a1001">「大德！說法者，名說法者。大德！如何爲說法者耶？」</p>
<lb ed="N" n="0231a11"/><p xml:id="pN15p0231a1101">四</p><p xml:id="pN15p0231a1102" cb:place="inline">「若比丘爲色之厭患、離欲、滅盡而說法者，應名爲說法比丘。若對向於色之厭
<lb ed="N" n="0231a12"/>患、離欲、滅盡者，應名爲對向於法隨法之比丘。若比丘以厭患於色、離欲、滅盡，
<lb ed="N" n="0231a13"/>不取執而解脫者，應名爲得達現法涅槃之比丘。</p>
<lb ed="N" n="0231a14"/><p xml:id="pN15p0231a1401">五～七</p><p xml:id="pN15p0231a1404" cb:place="inline">若比丘、於受……想……行……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0232a" n="0232a"/>
<lb ed="N" n="0232a01"/><p xml:id="pN15p0232a0101">八</p><p xml:id="pN15p0232a0102" cb:place="inline">若比丘！爲識之厭患、離欲、滅盡而說法者，應名爲說法比丘。若比丘，對向
<lb ed="N" n="0232a02"/><ref cRef="PTS.S.3.164"/>識之厭患、離欲、滅盡者，應名爲對向法隨法之比丘。若比丘，以厭患於識、離欲、
<lb ed="N" n="0232a03"/>滅盡、不取執而解脫者，應名爲得達現法涅槃之比丘。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0232a04"/>
<lb ed="N" n="0232a05"/>
<lb ed="N" n="0232a06"/>
<lb ed="N" n="0232a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一六〕第四　說法者（二）</cb:mulu><head>〔一一六〕第四　說法者（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232001" n="0232001"/></head>
<lb ed="N" n="0232a08"/><p xml:id="pN15p0232a0801">一</p><p xml:id="pN15p0232a0802" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0232a09"/><p xml:id="pN15p0232a0901">二</p><p xml:id="pN15p0232a0902" cb:place="inline">坐於一面之彼比丘白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0232a10"/><p xml:id="pN15p0232a1001">「大德！說法者，名爲說法者，大德！如何爲說法者耶？如何爲對向於法隨法者
<lb ed="N" n="0232a11"/>耶？如何爲達得現法涅槃耶？」</p>
<lb ed="N" n="0232a12"/><p xml:id="pN15p0232a1201">三</p><p xml:id="pN15p0232a1202" cb:place="inline">「若比丘！爲色之厭患、離欲、滅盡而說法者，應名爲說法比丘。若比丘對向色
<lb ed="N" n="0232a13"/>之厭患、離欲、滅盡者，應名爲對向法隨法之比丘。若比丘，以厭患於色、離欲、
<lb ed="N" n="0232a14"/>滅盡，不執取而解脫者，應名爲得達現法涅槃之比丘。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0233a" n="0233a"/>
<lb ed="N" n="0233a01"/><p xml:id="pN15p0233a0101">四～六</p><p xml:id="pN15p0233a0104" cb:place="inline">若比丘，於受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0233a02"/><p xml:id="pN15p0233a0201">七</p><p xml:id="pN15p0233a0202" cb:place="inline">若比丘，爲識之厭患、離欲、滅盡而說法者，名爲說法比丘。若比丘對向識之
<lb ed="N" n="0233a03"/>厭患、離欲、滅盡者，應名爲對向法隨法之比丘。若比丘以厭患於識、離欲、滅盡，
<lb ed="N" n="0233a04"/>不執取而解脫者，應名爲得達現法涅槃之比丘。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0233a05"/>
<lb ed="N" n="0233a06"/>
<lb ed="N" n="0233a07"/>
<lb ed="N" n="0233a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一七〕第五　縛</cb:mulu><head>〔一一七〕第五　縛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233001" n="0233001"/></head>
<lb ed="N" n="0233a09"/><p xml:id="pN15p0233a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0233a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0233a10"/><p xml:id="pN15p0233a1001">三</p><p xml:id="pN15p0233a1002" cb:place="inline">「諸比丘！於此有無聞凡夫。不見聖人……乃至……不順善知識之法。以見色是
<lb ed="N" n="0233a11"/>我，我乃色有，於我中有色，色中有我。諸比丘！此名爲無聞凡夫，被色縛所縛，
<lb ed="N" n="0233a12"/>被縛於內外之縛。不見岸，不見彼岸，被縛而生，被縛而死，被縛而從此世趣於後
<lb ed="N" n="0233a13"/>世。</p>
<lb ed="N" n="0233a14"/><p xml:id="pN15p0233a1401"><ref cRef="PTS.S.3.165"/>四</p><p xml:id="pN15p0233a1402" cb:place="inline">見受是我……乃至……受中有我。諸比丘！此名爲無聞凡夫，被受縛所縛，被
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0234a" n="0234a"/>
<lb ed="N" n="0234a01"/>縛於內外之縛。不見岸，不見彼岸。被縛而生，被縛而死，被縛而從此世趣於後世。</p>
<lb ed="N" n="0234a02"/><p xml:id="pN15p0234a0201">五～六</p><p xml:id="pN15p0234a0204" cb:place="inline">想……行……</p>
<lb ed="N" n="0234a03"/><p xml:id="pN15p0234a0301">七</p><p xml:id="pN15p0234a0302" cb:place="inline">見識是我……乃至……。諸比丘！此名爲無聞凡夫，被縛於識縛，被縛於內外
<lb ed="N" n="0234a04"/>之縛。不見岸，不見彼岸。被縛而生，被縛而死，被縛從此世而趣向後世。</p>
<lb ed="N" n="0234a05"/><p xml:id="pN15p0234a0501">八</p><p xml:id="pN15p0234a0502" cb:place="inline">諸比丘！有聞之聖弟子。見聖人……乃至……順善知識之法，不見色是我，我
<lb ed="N" n="0234a06"/>乃色有，我中有色，色中有我。諸比丘！此名爲有聞之聖子，不被色縛所縛，不被
<lb ed="N" n="0234a07"/>內外之縛所縛，爲見岸，見彼岸。此爲由苦徧解脫。</p>
<lb ed="N" n="0234a08"/><p xml:id="pN15p0234a0801">九</p><p xml:id="pN15p0234a0802" cb:place="inline">受……</p>
<lb ed="N" n="0234a09"/><p xml:id="pN15p0234a0901">一〇</p><p xml:id="pN15p0234a0903" cb:place="inline">想……</p>
<lb ed="N" n="0234a10"/><p xml:id="pN15p0234a1001">一一</p><p xml:id="pN15p0234a1003" cb:place="inline">行……</p>
<lb ed="N" n="0234a11"/><p xml:id="pN15p0234a1101">一二</p><p xml:id="pN15p0234a1103" cb:place="inline">不見識是我……乃至……諸比丘！此名爲有聞之聖弟子，不被識縛所縛，不
<lb ed="N" n="0234a12"/>被內外之縛所縛。爲見岸，見彼岸。此爲由苦徧解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0234a13"/>
<lb ed="N" n="0234a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0235a" n="0235a"/>
<lb ed="N" n="0235a01"/>
<lb ed="N" n="0235a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一八〕第六　解脫（一）</cb:mulu><head>〔一一八〕第六　解脫（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235001" n="0235001"/></head>
<lb ed="N" n="0235a03"/><p xml:id="pN15p0235a0301">一</p><p xml:id="pN15p0235a0302" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0235a04"/><p xml:id="pN15p0235a0401">二</p><p xml:id="pN15p0235a0402" cb:place="inline">「諸比丘！汝等於意如何？見此色是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0235a05"/><p xml:id="pN15p0235a0501">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0235a06"/><p xml:id="pN15p0235a0601">「善哉，諸比丘！諸比丘！此色非我所，此非我，此非我體，如是應以正慧如實
<lb ed="N" n="0235a07"/>觀。</p>
<lb ed="N" n="0235a08"/><p xml:id="pN15p0235a0801">三～五</p><p xml:id="pN15p0235a0804" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0235a09"/><p xml:id="pN15p0235a0901"><ref cRef="PTS.S.3.166"/>六</p><p xml:id="pN15p0235a0902" cb:place="inline">見此識是我所，此是我，此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0235a10"/><p xml:id="pN15p0235a1001">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0235a11"/><p xml:id="pN15p0235a1101">「善哉，諸比丘！諸比丘！此非我所，此非我，此非我體，如是應以正慧實觀。</p>
<lb ed="N" n="0235a12"/><p xml:id="pN15p0235a1201">七</p><p xml:id="pN15p0235a1202" cb:place="inline">如是觀……乃至，知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0235a13"/>
<lb ed="N" n="0235a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0236a" n="0236a"/>
<lb ed="N" n="0236a01"/>
<lb ed="N" n="0236a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一一九〕第七　解脫（二）</cb:mulu><head>〔一一九〕第七　解脫（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236001" n="0236001"/></head>
<lb ed="N" n="0236a03"/><p xml:id="pN15p0236a0301">一</p><p xml:id="pN15p0236a0302" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0236a04"/><p xml:id="pN15p0236a0401">二</p><p xml:id="pN15p0236a0402" cb:place="inline">「諸比丘！汝等於意如何？見此色非我所，此非我，此非我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0236a05"/><p xml:id="pN15p0236a0501">「大德！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0236a06"/><p xml:id="pN15p0236a0601">「善哉，諸比丘！諸比丘！此色非我所，此非我，此非我體，如是應以正慧如實
<lb ed="N" n="0236a07"/>觀。</p>
<lb ed="N" n="0236a08"/><p xml:id="pN15p0236a0801">三～五</p><p xml:id="pN15p0236a0804" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0236a09"/><p xml:id="pN15p0236a0901">六</p><p xml:id="pN15p0236a0902" cb:place="inline">見此識非我所，此非我，此非我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0236a10"/><p xml:id="pN15p0236a1001">「大德！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0236a11"/><p xml:id="pN15p0236a1101">「善哉，諸比丘！諸比丘！此識非我所，此非我，此非我體，如是應以正慧如實
<lb ed="N" n="0236a12"/>觀。</p>
<lb ed="N" n="0236a13"/><p xml:id="pN15p0236a1301">七</p><p xml:id="pN15p0236a1302" cb:place="inline">如是……乃至，知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0236a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0237a" n="0237a"/>
<lb ed="N" n="0237a01"/>
<lb ed="N" n="0237a02"/>
<lb ed="N" n="0237a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二〇〕第八　結</cb:mulu><head>〔一二〇〕第八　結<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237001" n="0237001"/></head>
<lb ed="N" n="0237a04"/><p xml:id="pN15p0237a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0237a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0237a05"/><p xml:id="pN15p0237a0501">「諸比丘！我〔爲汝等〕說結與結法，諦聽。</p>
<lb ed="N" n="0237a06"/><p xml:id="pN15p0237a0601">三</p><p xml:id="pN15p0237a0602" cb:place="inline">諸比丘！以何爲結法？以何爲結耶？</p>
<lb ed="N" n="0237a07"/><p xml:id="pN15p0237a0701">四</p><p xml:id="pN15p0237a0702" cb:place="inline">諸比丘！色是結法。於此欲、貪，於此卽是結。</p>
<lb ed="N" n="0237a08"/><p xml:id="pN15p0237a0801">五～七</p><p xml:id="pN15p0237a0804" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0237a09"/><p xml:id="pN15p0237a0901"><ref cRef="PTS.S.3.167"/>八</p><p xml:id="pN15p0237a0902" cb:place="inline">識是結法。於此欲、貪，於此卽是結。</p>
<lb ed="N" n="0237a10"/><p xml:id="pN15p0237a1001">九</p><p xml:id="pN15p0237a1002" cb:place="inline">諸比丘！此名爲結是結法。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0237a11"/>
<lb ed="N" n="0237a12"/>
<lb ed="N" n="0237a13"/>
<lb ed="N" n="0237a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二一〕第九　取</cb:mulu><head>〔一二一〕第九　取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237001-1" n="0237001-1"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0238a" n="0238a"/>
<lb ed="N" n="0238a01"/><p xml:id="pN15p0238a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0238a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0238a02"/><p xml:id="pN15p0238a0201">「諸比丘！我說取法及取，諦聽。</p>
<lb ed="N" n="0238a03"/><p xml:id="pN15p0238a0301">※四</p><p xml:id="pN15p0238a0303" cb:place="inline">諸比丘！何爲取法？何爲取耶？</p>
<lb ed="N" n="0238a04"/><p xml:id="pN15p0238a0401">五</p><p xml:id="pN15p0238a0402" cb:place="inline">諸比丘！色是取法。於此欲、貪，於此卽是取。</p>
<lb ed="N" n="0238a05"/><p xml:id="pN15p0238a0501">六～八</p><p xml:id="pN15p0238a0504" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0238a06"/><p xml:id="pN15p0238a0601">九</p><p xml:id="pN15p0238a0602" cb:place="inline">識是取法。於此欲、貪，於此卽是取。</p>
<lb ed="N" n="0238a07"/><p xml:id="pN15p0238a0701">一〇</p><p xml:id="pN15p0238a0703" cb:place="inline">諸比丘！此名爲取法，爲取。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0238a08"/>
<lb ed="N" n="0238a09"/>
<lb ed="N" n="0238a10"/>
<lb ed="N" n="0238a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二二〕第十　戒</cb:mulu><head>〔一二二〕第十　戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238001" n="0238001"/></head>
<lb ed="N" n="0238a12"/><p xml:id="pN15p0238a1201">一</p><p xml:id="pN15p0238a1202" cb:place="inline">爾時，具壽舍利弗及具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>，住波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name><name role="" type="person">鹿野苑</name>。</p>
<lb ed="N" n="0238a13"/><p xml:id="pN15p0238a1301">二～三</p><p xml:id="pN15p0238a1304" cb:place="inline">時，具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>，於暮時從靜座起，卽往具壽舍利弗之處……乃至……
<lb ed="N" n="0238a14"/>言：</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0239a" n="0239a"/>
<lb ed="N" n="0239a01"/><p xml:id="pN15p0239a0101">「友舍利弗！戒具足之比丘，應以何法如理作意耶？」</p>
<lb ed="N" n="0239a02"/><p xml:id="pN15p0239a0201">四</p><p xml:id="pN15p0239a0202" cb:place="inline">友拘絺羅！戒具足之比丘，應如理作意：五取蘊是無常、苦、病、癰、<anchor xml:id="nkr_note_add_0239a0201" n="0239a0201"/><anchor xml:id="beg0239a0201" n="0239a0201"/>刺<anchor xml:id="end0239a0201"/>、痛、
<lb ed="N" n="0239a03"/>病、他、壞、空，無我。</p>
<lb ed="N" n="0239a04"/><p xml:id="pN15p0239a0401">五</p><p xml:id="pN15p0239a0402" cb:place="inline">以何爲五耶？謂：色取蘊……乃至……識取蘊是。友拘絺羅！戒具足之比丘，
<lb ed="N" n="0239a05"/>應如理作意：此五取蘊是無常、苦……乃至……無我。</p>
<lb ed="N" n="0239a06"/><p xml:id="pN15p0239a0601"><ref cRef="PTS.S.3.168"/>六</p><p xml:id="pN15p0239a0602" cb:place="inline">「友！於此戒具足之比丘，若如理作意：此五取蘊是無常、是苦……乃至……無
<lb ed="N" n="0239a07"/>我，則有當現證預流果。」</p>
<lb ed="N" n="0239a08"/><p xml:id="pN15p0239a0801">七</p><p xml:id="pN15p0239a0802" cb:place="inline">「友舍利弗！預流之比丘！應以何法如理作意耶？」</p>
<lb ed="N" n="0239a09"/><p xml:id="pN15p0239a0901">八</p><p xml:id="pN15p0239a0902" cb:place="inline">「友拘絺羅！預流之比丘！應如理作意：此五取蘊是無常……乃至……無我。</p>
<lb ed="N" n="0239a10"/><p xml:id="pN15p0239a1001">九</p><p xml:id="pN15p0239a1002" cb:place="inline">友！又於此，預流之比丘！若如理作意：此五取蘊是無常……乃至……無我，
<lb ed="N" n="0239a11"/>則有當現證一來果。」</p>
<lb ed="N" n="0239a12"/><p xml:id="pN15p0239a1201">一〇</p><p xml:id="pN15p0239a1203" cb:place="inline">「友舍利弗！一來之比丘，應以何法如理作意耶？」</p>
<lb ed="N" n="0239a13"/><p xml:id="pN15p0239a1301">一一</p><p xml:id="pN15p0239a1303" cb:place="inline">「友拘絺羅！一來之比丘，當如理作意：此五取蘊是無常……乃至……無我。</p>
<lb ed="N" n="0239a14"/><p xml:id="pN15p0239a1401">一二</p><p xml:id="pN15p0239a1403" cb:place="inline">友！又於此，一來之比丘，若如理作意：此五取蘊是無常……乃至……無我，
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0240a" n="0240a"/>
<lb ed="N" n="0240a01"/>則有當現證不還果。」</p>
<lb ed="N" n="0240a02"/><p xml:id="pN15p0240a0201">一三</p><p xml:id="pN15p0240a0203" cb:place="inline">「友舍利弗！不還之比丘，應以何法如理作意耶？」</p>
<lb ed="N" n="0240a03"/><p xml:id="pN15p0240a0301">一四</p><p xml:id="pN15p0240a0303" cb:place="inline">「友拘絺羅！不還之比丘，應如理作意：此五取蘊是無常……乃至……無我。</p>
<lb ed="N" n="0240a04"/><p xml:id="pN15p0240a0401">一五</p><p xml:id="pN15p0240a0403" cb:place="inline">友！於此不還之比丘，若如理作意：此五取蘊是無常……乃至……無我，則
<lb ed="N" n="0240a05"/>有當現證阿羅漢果。」</p>
<lb ed="N" n="0240a06"/><p xml:id="pN15p0240a0601">一六</p><p xml:id="pN15p0240a0603" cb:place="inline">「友舍利弗！阿羅漢應以何法如理作意耶？」</p>
<lb ed="N" n="0240a07"/><p xml:id="pN15p0240a0701">一七</p><p xml:id="pN15p0240a0703" cb:place="inline">「友拘絺羅！阿羅漢應如理作意：此五取蘊是無常、苦、病、癰、<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a0701" n="0240a0701"/><anchor xml:id="beg0240a0701" n="0240a0701"/>刺<anchor xml:id="end0240a0701"/>、痛、病、
<lb ed="N" n="0240a08"/>他、壞、空、無我。</p>
<lb ed="N" n="0240a09"/><p xml:id="pN15p0240a0901">一八</p><p xml:id="pN15p0240a0903" cb:place="inline">友！阿羅漢更無所作，無已辦之增益。然而修習此諸法，多修習者，則資於
<lb ed="N" n="0240a10"/><ref cRef="PTS.S.3.169"/>現法樂住、正念正知。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0240a11"/>
<lb ed="N" n="0240a12"/>
<lb ed="N" n="0240a13"/>
<lb ed="N" n="0240a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二三〕第十一　有聞</cb:mulu><head>〔一二三〕第十一　有聞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240001" n="0240001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0241a" n="0241a"/>
<lb ed="N" n="0241a01"/><p xml:id="pN15p0241a0101">一</p><p xml:id="pN15p0241a0102" cb:place="inline">波羅捺國因緣。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0241a02"/>
<lb ed="N" n="0241a03"/>
<lb ed="N" n="0241a04"/>
<lb ed="N" n="0241a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二四〕第十二　劫波（一）</cb:mulu><head>〔一二四〕第十二　劫波（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241001" n="0241001"/></head>
<lb ed="N" n="0241a06"/><p xml:id="pN15p0241a0601">一</p><p xml:id="pN15p0241a0602" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0241a07"/><p xml:id="pN15p0241a0701">二</p><p xml:id="pN15p0241a0702" cb:place="inline">時，具壽劫波來詣世尊住處……</p>
<lb ed="N" n="0241a08"/><p xml:id="pN15p0241a0801">三</p><p xml:id="pN15p0241a0802" cb:place="inline">坐於一面之具壽劫波，白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0241a09"/><p xml:id="pN15p0241a0901">「大德！如何知、如何見者，於此有識之身及外之一切相，得除我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0241a10"/>慢隨眠耶？」</p>
<lb ed="N" n="0241a11"/><p xml:id="pN15p0241a1101">四</p><p xml:id="pN15p0241a1102" cb:place="inline">「劫波！如是以正慧觀：所有色之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、
<lb ed="N" n="0241a12"/>遠、近，此一切非我所、此非我、此非我、此非我體。</p>
<lb ed="N" n="0241a13"/><p xml:id="pN15p0241a1301">五～七</p><p xml:id="pN15p0241a1304" cb:place="inline">所有受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0241a14"/><p xml:id="pN15p0241a1401">八</p><p xml:id="pN15p0241a1402" cb:place="inline">如是以正慧觀：識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近，
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0242a" n="0242a"/>
<lb ed="N" n="0242a01"/>此一切非我所，此非我，此非我體。</p>
<lb ed="N" n="0242a02"/><p xml:id="pN15p0242a0201">九</p><p xml:id="pN15p0242a0202" cb:place="inline">劫波！如是知、如是見者，於此有識之身及外之一切諸相，得除我慢、我所慢、
<lb ed="N" n="0242a03"/>慢隨眠。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0242a04"/>
<lb ed="N" n="0242a05"/>
<lb ed="N" n="0242a06"/>
<lb ed="N" n="0242a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二五〕第十三　劫波（二）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.170"/>〔一二五〕第十三　劫波（二）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/></head>
<lb ed="N" n="0242a08"/><p xml:id="pN15p0242a0801">一</p><p xml:id="pN15p0242a0802" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0242a09"/><p xml:id="pN15p0242a0901">二</p><p xml:id="pN15p0242a0902" cb:place="inline">坐於一面之具壽劫波，白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0242a10"/><p xml:id="pN15p0242a1001">「大德！如何知、如何見者，於此有識之身及外之一切諸相，得離我慢、我所慢
<lb ed="N" n="0242a11"/>之慢，心越種種相、寂靜、解脫耶？」</p>
<lb ed="N" n="0242a12"/><p xml:id="pN15p0242a1201">三</p><p xml:id="pN15p0242a1202" cb:place="inline">「劫波！如是以正慧觀：所有色之過去、未來、現在……此一切非我所、此非我、
<lb ed="N" n="0242a13"/>此非我體，無取而解脫。</p>
<lb ed="N" n="0242a14"/><p xml:id="pN15p0242a1401">四～六</p><p xml:id="pN15p0242a1404" cb:place="inline">所有受……想……行……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0243a" n="0243a"/>
<lb ed="N" n="0243a01"/><p xml:id="pN15p0243a0101">七</p><p xml:id="pN15p0243a0102" cb:place="inline">如是以正慧觀：識之過去、未來、現在、內、外、粗、細、劣、勝、遠、近、
<lb ed="N" n="0243a02"/>此一切，非我所，此非我，此非我體，無取而解脫。</p>
<lb ed="N" n="0243a03"/><p xml:id="pN15p0243a0301">八</p><p xml:id="pN15p0243a0302" cb:place="inline">劫波！如是知、如是見者，於此有識之身及外之一切諸相，得離我慢、我所慢
<lb ed="N" n="0243a04"/>之慢，心越種種相、寂靜、善解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0243a05"/>
<lb ed="N" n="0243a06"/>
<lb ed="N" n="0243a07"/>
<lb ed="N" n="0243a08"/><p xml:id="pN15p0243a0801">說法品（終）</p>
<lb ed="N" n="0243a09"/><p xml:id="pN15p0243a0901">〔此品之攝頌曰：〕</p>
<lb ed="N" n="0243a10"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0243a1001"><l>無明乃至明</l>
<lb ed="N" n="0243a11"/><l>二之說法者</l>
<lb ed="N" n="0243a12"/><l>縛與二解脫</l>
<lb ed="N" n="0243a13"/><l>結取戒有聞</l>
<lb ed="N" n="0243a14"/><l>及二之劫波</l></lg></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0244a" n="0244a"/>
<lb ed="N" n="0244a01"/>
<lb ed="N" n="0244a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第三　無明品</cb:mulu><head>第三　無明品</head>
<lb ed="N" n="0244a03"/>
<lb ed="N" n="0244a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二六〕第一　集法（一）</cb:mulu><head>〔一二六〕第一　集法（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244001" n="0244001"/></head>
<lb ed="N" n="0244a05"/><p xml:id="pN15p0244a0501">一</p><p xml:id="pN15p0244a0502" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕在<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0244a06"/><p xml:id="pN15p0244a0601"><ref cRef="PTS.S.3.171"/>二</p><p xml:id="pN15p0244a0602" cb:place="inline">時，有一比丘，來詣世尊住處。詣而……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0244a07"/><p xml:id="pN15p0244a0701">三</p><p xml:id="pN15p0244a0702" cb:place="inline">坐於一面而彼比丘，白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0244a08"/><p xml:id="pN15p0244a0801">「大德！無明，說無明者。大德！何爲無明？如何爲無明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0244a09"/><p xml:id="pN15p0244a0901">四</p><p xml:id="pN15p0244a0902" cb:place="inline">「比丘！此處有無聞之凡夫，於色有集法，不如實知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244002" n="0244002"/>色乃有集法。於色有滅法，
<lb ed="N" n="0244a10"/>不如實知色乃有滅法。於色有集滅法，不如實知色乃有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0244a11"/><p xml:id="pN15p0244a1101">五</p><p xml:id="pN15p0244a1102" cb:place="inline">於受有集法，不如實知受乃有集法。於受有滅法，不如實知受乃有滅法。於受
<lb ed="N" n="0244a12"/>有集滅法，不如實知受乃有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0244a13"/><p xml:id="pN15p0244a1301">六</p><p xml:id="pN15p0244a1302" cb:place="inline">想有集法……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0244a14"/><p xml:id="pN15p0244a1401">七</p><p xml:id="pN15p0244a1402" cb:place="inline">於行有集法，不如實知行乃有集法。於行有滅法，不如實知行乃有滅法。於行
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0245a" n="0245a"/>
<lb ed="N" n="0245a01"/>有集滅法，不如實知行乃有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0245a02"/><p xml:id="pN15p0245a0201">八</p><p xml:id="pN15p0245a0202" cb:place="inline">於識有集法，不如實知識乃有集法。於識有滅法，不如實知識乃有滅法。於識
<lb ed="N" n="0245a03"/>有集滅法，不如實知識乃有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0245a04"/><p xml:id="pN15p0245a0401">九</p><p xml:id="pN15p0245a0402" cb:place="inline">比丘！說此爲無明，如是爲無明人。」</p>
<lb ed="N" n="0245a05"/><p xml:id="pN15p0245a0501">一〇</p><p xml:id="pN15p0245a0503" cb:place="inline">如是說已，彼比丘白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0245a06"/><p xml:id="pN15p0245a0601">「大德！明，說明者。大德！何者爲明？何者爲明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0245a07"/><p xml:id="pN15p0245a0701">一一</p><p xml:id="pN15p0245a0703" cb:place="inline">「比丘！於此處有有聞之聖弟子。有色集法者，如實知有色集法。有色滅法
<lb ed="N" n="0245a08"/><ref cRef="PTS.S.3.172"/>者，如實知有色滅法。有色集滅法者，如實知有色集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0245a09"/><p xml:id="pN15p0245a0901">一二</p><p xml:id="pN15p0245a0903" cb:place="inline">有受集法者……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0245a10"/><p xml:id="pN15p0245a1001">一三</p><p xml:id="pN15p0245a1003" cb:place="inline">有想集法者……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0245a11"/><p xml:id="pN15p0245a1101">一四</p><p xml:id="pN15p0245a1103" cb:place="inline">有行集法者……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0245a12"/><p xml:id="pN15p0245a1201">一五</p><p xml:id="pN15p0245a1203" cb:place="inline">有識集法者，如實知有識集法。有識滅法者，如實知有識滅法。有識集滅法
<lb ed="N" n="0245a13"/>者，如實知有識集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0245a14"/><p xml:id="pN15p0245a1401">一六</p><p xml:id="pN15p0245a1403" cb:place="inline">比丘！說此爲明，如是爲明人。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0246a" n="0246a"/>
<lb ed="N" n="0246a01"/>
<lb ed="N" n="0246a02"/>
<lb ed="N" n="0246a03"/>
<lb ed="N" n="0246a04"/>
<lb ed="N" n="0246a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二七〕第二　集法（二）</cb:mulu><head>〔一二七〕第二　集法（二）</head>
<lb ed="N" n="0246a06"/><p xml:id="pN15p0246a0601">一</p><p xml:id="pN15p0246a0602" cb:place="inline">爾時，具壽舍利弗與具壽拘絺羅，住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name>鹿園。</p>
<lb ed="N" n="0246a07"/><p xml:id="pN15p0246a0701">二</p><p xml:id="pN15p0246a0702" cb:place="inline">時，具壽摩拘絺羅，於暮時從靜坐起……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0246a08"/><p xml:id="pN15p0246a0801">三</p><p xml:id="pN15p0246a0802" cb:place="inline">坐於一面之具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>，言具壽舍利弗曰：</p>
<lb ed="N" n="0246a09"/><p xml:id="pN15p0246a0901">「友舍利弗！無明，說無明者。友！何爲無明，何爲無明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0246a10"/><p xml:id="pN15p0246a1001">四</p><p xml:id="pN15p0246a1002" cb:place="inline">「友！於此處有無聞之凡夫，於色有集法，不如實知色乃有集法，於色有滅法……
<lb ed="N" n="0246a11"/>乃至……不如實知色乃有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0246a12"/><p xml:id="pN15p0246a1201">五</p><p xml:id="pN15p0246a1202" cb:place="inline">於受有集法……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0246a13"/><p xml:id="pN15p0246a1301">六</p><p xml:id="pN15p0246a1302" cb:place="inline">於想有集法……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0246a14"/><p xml:id="pN15p0246a1401">七</p><p xml:id="pN15p0246a1402" cb:place="inline">於行有集法……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0247a" n="0247a"/>
<lb ed="N" n="0247a01"/><p xml:id="pN15p0247a0101">八</p><p xml:id="pN15p0247a0102" cb:place="inline">於識有集法……乃至……於識有滅法……乃至……不如實知於識有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0247a02"/><p xml:id="pN15p0247a0201">九</p><p xml:id="pN15p0247a0202" cb:place="inline">友！說此爲無明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247002" n="0247002"/>，如此爲無明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0247a03"/>
<lb ed="N" n="0247a04"/>
<lb ed="N" n="0247a05"/>
<lb ed="N" n="0247a06"/>
<lb ed="N" n="0247a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二八〕第三　集法（三）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.173"/>〔一二八〕第三　集法（三）</head>
<lb ed="N" n="0247a08"/><p xml:id="pN15p0247a0801">一～二</p><p xml:id="pN15p0247a0804" cb:place="inline">波羅捺國因緣。</p>
<lb ed="N" n="0247a09"/><p xml:id="pN15p0247a0901">三</p><p xml:id="pN15p0247a0902" cb:place="inline">坐於一面之具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>，言於具壽舍利弗曰：</p>
<lb ed="N" n="0247a10"/><p xml:id="pN15p0247a1001">「友舍利弗！明，說明者。友！何者爲明？如何爲明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0247a11"/><p xml:id="pN15p0247a1101">四</p><p xml:id="pN15p0247a1102" cb:place="inline">「友！於此處有有聞之聖弟子，於色有集法者，如實知色有集法。於色有滅法者
<lb ed="N" n="0247a12"/>……乃至……於色有集滅法者，如實知色有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0247a13"/><p xml:id="pN15p0247a1301">五</p><p xml:id="pN15p0247a1302" cb:place="inline">受有集法者……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0247a14"/><p xml:id="pN15p0247a1401">六</p><p xml:id="pN15p0247a1402" cb:place="inline">想有集法者……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0248a" n="0248a"/>
<lb ed="N" n="0248a01"/><p xml:id="pN15p0248a0101">七</p><p xml:id="pN15p0248a0102" cb:place="inline">行有集法者……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0248a02"/><p xml:id="pN15p0248a0201">八</p><p xml:id="pN15p0248a0202" cb:place="inline">識有集法者……乃至……如實知識有集滅法。</p>
<lb ed="N" n="0248a03"/><p xml:id="pN15p0248a0301">九</p><p xml:id="pN15p0248a0302" cb:place="inline">友！說此爲明，如此爲明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0248a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一二九〕第四　味（一）</cb:mulu><head>〔一二九〕第四　味（一）</head>
<lb ed="N" n="0248a05"/><p xml:id="pN15p0248a0501">一～二</p><p xml:id="pN15p0248a0504" cb:place="inline">住波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name>鹿園……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0248a06"/><p xml:id="pN15p0248a0601">三</p><p xml:id="pN15p0248a0602" cb:place="inline">坐於一面之具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>，言於具壽舍利弗曰：</p>
<lb ed="N" n="0248a07"/><p xml:id="pN15p0248a0701">「友舍利弗，無明，說無明者。友！何者爲無明？如何爲無明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0248a08"/><p xml:id="pN15p0248a0801">四</p><p xml:id="pN15p0248a0802" cb:place="inline">「友！於此處有無聞之凡夫，不如實知色之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0248a09"/><p xml:id="pN15p0248a0901">五～七</p><p xml:id="pN15p0248a0904" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0248a10"/><p xml:id="pN15p0248a1001">八</p><p xml:id="pN15p0248a1002" cb:place="inline">不如實知色之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0248a11"/><p xml:id="pN15p0248a1101">九</p><p xml:id="pN15p0248a1102" cb:place="inline">友！說此爲無明，如此爲無明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0248a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三〇〕第五　味（二）</cb:mulu><head>〔一三〇〕第五　味（二）</head>
<lb ed="N" n="0248a13"/><p xml:id="pN15p0248a1301">一～二</p><p xml:id="pN15p0248a1304" cb:place="inline">波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name>鹿園……</p>
<lb ed="N" n="0248a14"/><p xml:id="pN15p0248a1401">三</p><p xml:id="pN15p0248a1402" cb:place="inline">「友舍利弗！明，說明者。友！何者爲明，如何爲明人耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0249a" n="0249a"/>
<lb ed="N" n="0249a01"/><p xml:id="pN15p0249a0101"><ref cRef="PTS.S.3.174"/>四</p><p xml:id="pN15p0249a0102" cb:place="inline">「友！於此處有有聞之聖弟子，如實知色之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0249a02"/><p xml:id="pN15p0249a0201">五～七</p><p xml:id="pN15p0249a0204" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0249a03"/><p xml:id="pN15p0249a0301">八</p><p xml:id="pN15p0249a0302" cb:place="inline">如實知識之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0249a04"/><p xml:id="pN15p0249a0401">九</p><p xml:id="pN15p0249a0402" cb:place="inline">友！說此爲明，如此爲明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0249a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三一〕第六　集（一）</cb:mulu><head>〔一三一〕第六　集（一）</head>
<lb ed="N" n="0249a06"/><p xml:id="pN15p0249a0601">一～二</p><p xml:id="pN15p0249a0604" cb:place="inline">住波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name>鹿園……</p>
<lb ed="N" n="0249a07"/><p xml:id="pN15p0249a0701">三</p><p xml:id="pN15p0249a0702" cb:place="inline">「友舍利弗，無明，說無明者。友！何者爲無明，如何爲無明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0249a08"/><p xml:id="pN15p0249a0801">四</p><p xml:id="pN15p0249a0802" cb:place="inline">「友！此處有無聞之凡夫，不知色之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0249a09"/><p xml:id="pN15p0249a0901">五～八</p><p xml:id="pN15p0249a0904" cb:place="inline">不如實知受……想……行……識之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0249a10"/><p xml:id="pN15p0249a1001">九</p><p xml:id="pN15p0249a1002" cb:place="inline">友！說此爲無明，如此爲無明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0249a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三二〕第七　集（二）</cb:mulu><head>〔一三二〕第七　集（二）</head>
<lb ed="N" n="0249a12"/><p xml:id="pN15p0249a1201">一～二</p><p xml:id="pN15p0249a1204" cb:place="inline">住波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name>鹿園……</p>
<lb ed="N" n="0249a13"/><p xml:id="pN15p0249a1301">三</p><p xml:id="pN15p0249a1302" cb:place="inline">坐於一面之具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>言具壽舍利弗曰：</p>
<lb ed="N" n="0249a14"/><p xml:id="pN15p0249a1401">「友舍利弗！明，說明者。友！何者爲明？如何爲明人耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0250a" n="0250a"/>
<lb ed="N" n="0250a01"/><p xml:id="pN15p0250a0101">四</p><p xml:id="pN15p0250a0102" cb:place="inline">「友！此處有有聞之聖弟子，如實知色之集、滅、味<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001" n="0250001"/>、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0250a02"/><p xml:id="pN15p0250a0201">五～八</p><p xml:id="pN15p0250a0204" cb:place="inline">如實知受……想……行……識之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0250a03"/><p xml:id="pN15p0250a0301">九</p><p xml:id="pN15p0250a0302" cb:place="inline">友！說此爲明，如此爲明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0250a04"/>
<lb ed="N" n="0250a05"/>
<lb ed="N" n="0250a06"/>
<lb ed="N" n="0250a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三三〕第八　拘絺羅（一）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.175"/>〔一三三〕第八　拘絺羅（一）</head>
<lb ed="N" n="0250a08"/><p xml:id="pN15p0250a0801">一</p><p xml:id="pN15p0250a0802" cb:place="inline">住波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name>鹿園……</p>
<lb ed="N" n="0250a09"/><p xml:id="pN15p0250a0901">二</p><p xml:id="pN15p0250a0902" cb:place="inline">時，具壽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001-1" n="0250001-1"/>舍利弗，於暮時……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0250a10"/><p xml:id="pN15p0250a1001">三</p><p xml:id="pN15p0250a1002" cb:place="inline">坐於一面之舍利弗，言具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>曰：</p>
<lb ed="N" n="0250a11"/><p xml:id="pN15p0250a1101">「友拘絺羅！無明，說無明者。友<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250002" n="0250002"/>！何者爲無明，如何爲無明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0250a12"/><p xml:id="pN15p0250a1201">四</p><p xml:id="pN15p0250a1202" cb:place="inline">「友！此處有無聞之凡夫，不如實知色之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0250a13"/><p xml:id="pN15p0250a1301">五～八</p><p xml:id="pN15p0250a1304" cb:place="inline">不如實知受……想……行……識之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0250a14"/><p xml:id="pN15p0250a1401"><ref cRef="PTS.S.3.176"/>九</p><p xml:id="pN15p0250a1402" cb:place="inline">友！說此爲無明，如此爲無明人。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0251a" n="0251a"/>
<lb ed="N" n="0251a01"/><p xml:id="pN15p0251a0101">一〇</p><p xml:id="pN15p0251a0103" cb:place="inline">如是言已，具壽舍利弗，言於具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>曰：</p>
<lb ed="N" n="0251a02"/><p xml:id="pN15p0251a0201">「友拘絺羅！明，說明者。友！何者爲明？如何爲明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0251a03"/><p xml:id="pN15p0251a0301">一一</p><p xml:id="pN15p0251a0303" cb:place="inline">「友！此處有有聞之聖弟子，如實知色之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0251a04"/><p xml:id="pN15p0251a0401">一二～一四</p><p xml:id="pN15p0251a0406" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0251a05"/><p xml:id="pN15p0251a0501">一五</p><p xml:id="pN15p0251a0503" cb:place="inline">如實知識之味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0251a06"/><p xml:id="pN15p0251a0601">一六</p><p xml:id="pN15p0251a0603" cb:place="inline">友！說此爲明，如此爲明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0251a07"/>
<lb ed="N" n="0251a08"/>
<lb ed="N" n="0251a09"/>
<lb ed="N" n="0251a10"/>
<lb ed="N" n="0251a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三四〕第九　拘絺羅（二）</cb:mulu><head>〔一三四〕第九　拘絺羅（二）</head>
<lb ed="N" n="0251a12"/><p xml:id="pN15p0251a1201">一～二</p><p xml:id="pN15p0251a1204" cb:place="inline">波羅捺國<name role="" type="person">仙人墮處</name>鹿園……</p>
<lb ed="N" n="0251a13"/><p xml:id="pN15p0251a1301">三</p><p xml:id="pN15p0251a1302" cb:place="inline">「友拘絺羅！無明，說無明者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>。友！何者爲無明？如何爲無明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0251a14"/><p xml:id="pN15p0251a1401">四</p><p xml:id="pN15p0251a1402" cb:place="inline">「友！此處有無聞之凡夫，不如實知色之集、滅、味、過患、出離。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0252a" n="0252a"/>
<lb ed="N" n="0252a01"/><p xml:id="pN15p0252a0101">五～七</p><p xml:id="pN15p0252a0104" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0252a02"/><p xml:id="pN15p0252a0201">八</p><p xml:id="pN15p0252a0202" cb:place="inline">不如實知色之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0252a03"/><p xml:id="pN15p0252a0301">九</p><p xml:id="pN15p0252a0302" cb:place="inline">友！說此爲無明，如此爲無明人。」</p>
<lb ed="N" n="0252a04"/><p xml:id="pN15p0252a0401">一〇</p><p xml:id="pN15p0252a0403" cb:place="inline">如是言已，具壽舍利弗，言於具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>曰：</p>
<lb ed="N" n="0252a05"/><p xml:id="pN15p0252a0501">「友拘絺羅！明，說明者。友！何者爲明？如何爲明人耶？」</p>
<lb ed="N" n="0252a06"/><p xml:id="pN15p0252a0601">一一</p><p xml:id="pN15p0252a0603" cb:place="inline">「友！此處有有聞之聖弟子，如實知色之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0252a07"/><p xml:id="pN15p0252a0701">一二～一四</p><p xml:id="pN15p0252a0706" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0252a08"/><p xml:id="pN15p0252a0801">一五</p><p xml:id="pN15p0252a0803" cb:place="inline">如實知識之集、滅、味、過患、出離。</p>
<lb ed="N" n="0252a09"/><p xml:id="pN15p0252a0901">友！說此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252002" n="0252002"/>爲明，如此爲明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0252a10"/>
<lb ed="N" n="0252a11"/>
<lb ed="N" n="0252a12"/>
<lb ed="N" n="0252a13"/>
<lb ed="N" n="0252a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三五〕第十　拘絺羅（三）</cb:mulu><head>〔一三五〕第十　拘絺羅（三）</head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0253a" n="0253a"/>
<lb ed="N" n="0253a01"/><p xml:id="pN15p0253a0101">一～二</p><p xml:id="pN15p0253a0104" cb:place="inline">同前之因緣。</p>
<lb ed="N" n="0253a02"/><p xml:id="pN15p0253a0201">三</p><p xml:id="pN15p0253a0202" cb:place="inline">坐於一面之具壽舍利弗，言於具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>曰：</p>
<lb ed="N" n="0253a03"/><p xml:id="pN15p0253a0301">「友拘絺羅！無明，說無明者。友！何者爲無明？如何爲無明人？」</p>
<lb ed="N" n="0253a04"/><p xml:id="pN15p0253a0401">四</p><p xml:id="pN15p0253a0402" cb:place="inline">「友！此處有無聞之凡夫，不知色，不知色集，不知色滅，不知順色滅之道。</p>
<lb ed="N" n="0253a05"/><p xml:id="pN15p0253a0501">五～七</p><p xml:id="pN15p0253a0504" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0253a06"/><p xml:id="pN15p0253a0601">八</p><p xml:id="pN15p0253a0602" cb:place="inline">不知識，不知識集，不知識滅，不知順識滅道。</p>
<lb ed="N" n="0253a07"/><p xml:id="pN15p0253a0701">九</p><p xml:id="pN15p0253a0702" cb:place="inline">友！說此爲無明，如此爲無明人。」</p>
<lb ed="N" n="0253a08"/><p xml:id="pN15p0253a0801">一〇</p><p xml:id="pN15p0253a0803" cb:place="inline">如是言已，具壽舍利弗，言於具壽<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>曰：</p>
<lb ed="N" n="0253a09"/><p xml:id="pN15p0253a0901"><ref cRef="PTS.S.3.177"/>一一</p><p xml:id="pN15p0253a0903" cb:place="inline">「友！此處有有聞之聖弟子，知色、知色集、知色滅，知順色滅道。</p>
<lb ed="N" n="0253a10"/><p xml:id="pN15p0253a1001">一二～一四</p><p xml:id="pN15p0253a1006" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0253a11"/><p xml:id="pN15p0253a1101">一五</p><p xml:id="pN15p0253a1103" cb:place="inline">知識，知識集，知識滅，知順識滅道。</p>
<lb ed="N" n="0253a12"/><p xml:id="pN15p0253a1201">一六</p><p xml:id="pN15p0253a1203" cb:place="inline">友！說此爲明，如此爲明人。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0253a13"/><p xml:id="pN15p0253a1301">無明品（終）</p>
<lb ed="N" n="0253a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0254a" n="0254a"/>
<lb ed="N" n="0254a01"/><p xml:id="pN15p0254a0101">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0254a02"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0254a0201"><l>三集法二味</l>
<lb ed="N" n="0254a03"/><l>二集拘絺羅</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0254a04"/>
<lb ed="N" n="0254a05"/>
<lb ed="N" n="0254a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第四　煻煨品</cb:mulu><head>第四　煻煨品</head>
<lb ed="N" n="0254a07"/>
<lb ed="N" n="0254a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三六〕第一　煻煨</cb:mulu><head>〔一三六〕第一　煻煨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/></head>
<lb ed="N" n="0254a09"/><p xml:id="pN15p0254a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0254a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0254a10"/><p xml:id="pN15p0254a1001">三</p><p xml:id="pN15p0254a1002" cb:place="inline">「諸比丘！色是煻煨，受是煻煨，想是煻煨，行是煻煨，識是煻煨。</p>
<lb ed="N" n="0254a11"/><p xml:id="pN15p0254a1101">四</p><p xml:id="pN15p0254a1102" cb:place="inline">諸比丘！如是觀而有聞之聖弟子，厭患於色，厭患於受……想……行……識。</p>
<lb ed="N" n="0254a12"/><p xml:id="pN15p0254a1201">五</p><p xml:id="pN15p0254a1202" cb:place="inline">厭患而離欲……乃至，知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0254a13"/>
<lb ed="N" n="0254a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0255a" n="0255a"/>
<lb ed="N" n="0255a01"/>
<lb ed="N" n="0255a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三七〕第二　無常（一）</cb:mulu><head>〔一三七〕第二　無常（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/></head>
<lb ed="N" n="0255a03"/><p xml:id="pN15p0255a0301">一</p><p xml:id="pN15p0255a0302" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0255a04"/><p xml:id="pN15p0255a0401">二</p><p xml:id="pN15p0255a0402" cb:place="inline">「諸比丘！於無常者應斷欲。諸比丘！何者爲無常耶？</p>
<lb ed="N" n="0255a05"/><p xml:id="pN15p0255a0501"><ref cRef="PTS.S.3.178"/>三</p><p xml:id="pN15p0255a0502" cb:place="inline">諸比丘！色是無常，於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0255a06"/><p xml:id="pN15p0255a0601">四～六</p><p xml:id="pN15p0255a0604" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0255a07"/><p xml:id="pN15p0255a0701">七</p><p xml:id="pN15p0255a0702" cb:place="inline">識是無常，於此應斷欲。</p>
<lb ed="N" n="0255a08"/><p xml:id="pN15p0255a0801">八</p><p xml:id="pN15p0255a0802" cb:place="inline">諸比丘！於無常者應斷欲。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0255a09"/>
<lb ed="N" n="0255a10"/>
<lb ed="N" n="0255a11"/>
<lb ed="N" n="0255a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三八〕第三　無常（二）</cb:mulu><head>〔一三八〕第三　無常（二）</head>
<lb ed="N" n="0255a13"/><p xml:id="pN15p0255a1301">一</p><p xml:id="pN15p0255a1302" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0255a14"/><p xml:id="pN15p0255a1401">二</p><p xml:id="pN15p0255a1402" cb:place="inline">「諸比丘！於無常者應斷貪。諸比丘！何者爲無常耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0256a" n="0256a"/>
<lb ed="N" n="0256a01"/><p xml:id="pN15p0256a0101">三</p><p xml:id="pN15p0256a0102" cb:place="inline">諸比丘！色是無常，於此應斷貪。</p>
<lb ed="N" n="0256a02"/><p xml:id="pN15p0256a0201">四～七</p><p xml:id="pN15p0256a0204" cb:place="inline">受……想……行……識是無常，於此應斷貪。</p>
<lb ed="N" n="0256a03"/><p xml:id="pN15p0256a0301">八</p><p xml:id="pN15p0256a0302" cb:place="inline">諸比丘！於無常者應斷貪。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0256a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一三九〕第四　無常（三）</cb:mulu><head>〔一三九〕第四　無常（三）</head>
<lb ed="N" n="0256a05"/><p xml:id="pN15p0256a0501">一</p><p xml:id="pN15p0256a0502" cb:place="inline">〔爾時世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0256a06"/><p xml:id="pN15p0256a0601">二</p><p xml:id="pN15p0256a0602" cb:place="inline">「諸比丘！於無常者應斷欲貪。諸比丘！何者爲無常耶？</p>
<lb ed="N" n="0256a07"/><p xml:id="pN15p0256a0701">三</p><p xml:id="pN15p0256a0702" cb:place="inline">諸比丘！色是無常，於此應斷欲貪。</p>
<lb ed="N" n="0256a08"/><p xml:id="pN15p0256a0801">四～七</p><p xml:id="pN15p0256a0804" cb:place="inline">受……想……行……識是無常，於此應斷欲貪。</p>
<lb ed="N" n="0256a09"/><p xml:id="pN15p0256a0901">八</p><p xml:id="pN15p0256a0902" cb:place="inline">諸比丘！於無常者應斷欲貪。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0256a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一四〇～一四二〕第六～第七　苦（一～三）</cb:mulu><head>〔一四〇～一四二〕第六～第七　苦（一～三）</head>
<lb ed="N" n="0256a11"/><p xml:id="pN15p0256a1101">一～二</p><p xml:id="pN15p0256a1104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0256a12"/><p xml:id="pN15p0256a1201">三～八</p><p xml:id="pN15p0256a1204" cb:place="inline">「諸比丘！於苦者應斷欲……貪……欲貪……乃至……」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0256a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一四三～一四五〕第八～第十　無我（一～三）</cb:mulu><head>〔一四三～一四五〕第八～第十　無我（一～三）</head>
<lb ed="N" n="0256a14"/><p xml:id="pN15p0256a1401">一</p><p xml:id="pN15p0256a1402" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0257a" n="0257a"/>
<lb ed="N" n="0257a01"/><p xml:id="pN15p0257a0101"><ref cRef="PTS.S.3.179"/>二</p><p xml:id="pN15p0257a0102" cb:place="inline">「諸比丘！於無我者應斷欲……貪……欲貪。諸比丘！何者爲無我耶？</p>
<lb ed="N" n="0257a02"/><p xml:id="pN15p0257a0201">三</p><p xml:id="pN15p0257a0202" cb:place="inline">諸比丘！色是無我，於此應斷欲……貪……欲貪。</p>
<lb ed="N" n="0257a03"/><p xml:id="pN15p0257a0301">四～六</p><p xml:id="pN15p0257a0304" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0257a04"/><p xml:id="pN15p0257a0401">七</p><p xml:id="pN15p0257a0402" cb:place="inline">識是無我，於此應斷欲……貪……欲貪。</p>
<lb ed="N" n="0257a05"/><p xml:id="pN15p0257a0501">八</p><p xml:id="pN15p0257a0502" cb:place="inline">諸比丘！於無我者應斷欲……貪……欲貪。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0257a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一四六〕第十一　善男子苦（一）</cb:mulu><head>〔一四六〕第十一　善男子苦（一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257001" n="0257001"/></head>
<lb ed="N" n="0257a07"/><p xml:id="pN15p0257a0701">一～二</p><p xml:id="pN15p0257a0704" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0257a08"/><p xml:id="pN15p0257a0801">三</p><p xml:id="pN15p0257a0802" cb:place="inline">「諸比丘！有信心出家之善男子，以此爲隨順法，謂：於色多厭患而住，於受……
<lb ed="N" n="0257a09"/>想……行……識多厭患而住。</p>
<lb ed="N" n="0257a10"/><p xml:id="pN15p0257a1001">四</p><p xml:id="pN15p0257a1002" cb:place="inline">於彼色多厭患而住，於受……想……行……識多厭患而住。徧知色、徧知受……
<lb ed="N" n="0257a11"/>想……行識。</p>
<lb ed="N" n="0257a12"/><p xml:id="pN15p0257a1201">五</p><p xml:id="pN15p0257a1202" cb:place="inline">彼徧知色、徧知受……想……行……識而由色解脫、受解脫、想解脫、行解脫、
<lb ed="N" n="0257a13"/>識解脫，生、老、死、愁、悲、苦、憂、惱解脫，苦解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0257a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0258a" n="0258a"/>
<lb ed="N" n="0258a01"/>
<lb ed="N" n="0258a02"/>
<lb ed="N" n="0258a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一四七〕第十二　善男子苦（二）</cb:mulu><head>〔一四七〕第十二　善男子苦（二）</head>
<lb ed="N" n="0258a04"/><p xml:id="pN15p0258a0401">一～二</p><p xml:id="pN15p0258a0404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0258a05"/><p xml:id="pN15p0258a0501">三</p><p xml:id="pN15p0258a0502" cb:place="inline">「諸比丘！有信心出家之善男子，以此爲隨順法，謂：於色觀無常而住，於受……
<lb ed="N" n="0258a06"/>想……行……識觀無常而住……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0258a07"/><p xml:id="pN15p0258a0701"><ref cRef="PTS.S.3.180"/>四～五</p><p xml:id="pN15p0258a0704" cb:place="inline">爲由苦而解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0258a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一四八〕第十三　善男子苦（三）</cb:mulu><head>〔一四八〕第十三　善男子苦（三）</head>
<lb ed="N" n="0258a09"/><p xml:id="pN15p0258a0901">一～二</p><p xml:id="pN15p0258a0904" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0258a10"/><p xml:id="pN15p0258a1001">三</p><p xml:id="pN15p0258a1002" cb:place="inline">「諸比丘！有信心出家之善男子，以此爲隨順法，謂於色觀無我而住，於受……
<lb ed="N" n="0258a11"/>想……行……識觀無我而住。</p>
<lb ed="N" n="0258a12"/><p xml:id="pN15p0258a1201">四</p><p xml:id="pN15p0258a1202" cb:place="inline">彼於色觀無我而住，於受……想……行……識觀無我而住。以徧知色，以徧知
<lb ed="N" n="0258a13"/>受……想……行……識。</p>
<lb ed="N" n="0258a14"/><p xml:id="pN15p0258a1401">五</p><p xml:id="pN15p0258a1402" cb:place="inline">彼徧知色，徧知受……想……行……識而由色解脫、由受解脫、由想解脫、由
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0259a" n="0259a"/>
<lb ed="N" n="0259a01"/>行解脫、由識解脫，由生、老、死、愁、悲、苦、憂、惱解脫，由苦而解脫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0259a02"/><p xml:id="pN15p0259a0201">第四煻煨品（終）</p>
<lb ed="N" n="0259a03"/><p xml:id="pN15p0259a0301">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0259a04"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0259a0401"><l>煻煨三無常</l>
<lb ed="N" n="0259a05"/><l>三苦三無我</l>
<lb ed="N" n="0259a06"/><l>乃至說此三</l>
<lb ed="N" n="0259a07"/><l>善男子苦三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259001" n="0259001"/></l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0259a08"/>
<lb ed="N" n="0259a09"/>
<lb ed="N" n="0259a10"/>
<lb ed="N" n="0259a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第五　見品</cb:mulu><head>第五　見品</head>
<lb ed="N" n="0259a12"/>
<lb ed="N" n="0259a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一四九〕第一　內</cb:mulu><head>〔一四九〕第一　內<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259001-1" n="0259001-1"/></head>
<lb ed="N" n="0259a14"/><p xml:id="pN15p0259a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0259a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0260a" n="0260a"/>
<lb ed="N" n="0260a01"/><p xml:id="pN15p0260a0101">三</p><p xml:id="pN15p0260a0102" cb:place="inline">「諸比丘！由有何？由取何？於內生樂苦耶？」</p>
<lb ed="N" n="0260a02"/><p xml:id="pN15p0260a0201"><ref cRef="PTS.S.3.181"/>四</p><p xml:id="pN15p0260a0202" cb:place="inline">「大德！世尊乃我等之法根〔願請說示〕。」</p>
<lb ed="N" n="0260a03"/><p xml:id="pN15p0260a0301">五</p><p xml:id="pN15p0260a0302" cb:place="inline">「諸比丘！由有色，由取色，於內生樂苦。」</p>
<lb ed="N" n="0260a04"/><p xml:id="pN15p0260a0401">六～八</p><p xml:id="pN15p0260a0404" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0260a05"/><p xml:id="pN15p0260a0501">九</p><p xml:id="pN15p0260a0502" cb:place="inline">由有識，由取識，於內生樂苦。</p>
<lb ed="N" n="0260a06"/><p xml:id="pN15p0260a0601">一〇</p><p xml:id="pN15p0260a0603" cb:place="inline">「諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0260a07"/><p xml:id="pN15p0260a0701">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0260a08"/><p xml:id="pN15p0260a0801">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0260a09"/><p xml:id="pN15p0260a0901">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0260a10"/><p xml:id="pN15p0260a1001">「不取無常、苦變易之法，於內當生樂苦耶？」</p>
<lb ed="N" n="0260a11"/><p xml:id="pN15p0260a1101">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0260a12"/><p xml:id="pN15p0260a1201">一一～一三</p><p xml:id="pN15p0260a1206" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0260a13"/><p xml:id="pN15p0260a1301">一四</p><p xml:id="pN15p0260a1303" cb:place="inline">「識是常耶？爲無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0260a14"/><p xml:id="pN15p0260a1401">「大德！是無常。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0261a" n="0261a"/>
<lb ed="N" n="0261a01"/><p xml:id="pN15p0261a0101">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0261a02"/><p xml:id="pN15p0261a0201">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0261a03"/><p xml:id="pN15p0261a0301">「不取無常、苦變易法者，於內當生樂苦耶？」</p>
<lb ed="N" n="0261a04"/><p xml:id="pN15p0261a0401">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0261a05"/><p xml:id="pN15p0261a0501">一五</p><p xml:id="pN15p0261a0503" cb:place="inline">「如是觀……乃至，知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0261a06"/>
<lb ed="N" n="0261a07"/>
<lb ed="N" n="0261a08"/>
<lb ed="N" n="0261a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五〇〕第二　我所</cb:mulu><head>〔一五〇〕第二　我所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0261001" n="0261001"/></head>
<lb ed="N" n="0261a10"/><p xml:id="pN15p0261a1001">一～二</p><p xml:id="pN15p0261a1004" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0261a11"/><p xml:id="pN15p0261a1101">三</p><p xml:id="pN15p0261a1102" cb:place="inline">「諸比丘！由有何？由取何？由現貪何？而見此是我所、此是我、此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0261a12"/><p xml:id="pN15p0261a1201">四</p><p xml:id="pN15p0261a1202" cb:place="inline">「大德！世尊乃我等之法根……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0261a13"/><p xml:id="pN15p0261a1301">五～九</p><p xml:id="pN15p0261a1304" cb:place="inline">「諸比丘！由有色、由取色、由現貪於色……乃至……由有識、由取識、
<lb ed="N" n="0261a14"/><ref cRef="PTS.S.3.182"/>由現貪色，而見此是我所、此是我、此是我體。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0262a" n="0262a"/>
<lb ed="N" n="0262a01"/><p xml:id="pN15p0262a0101">一〇</p><p xml:id="pN15p0262a0103" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0262a02"/><p xml:id="pN15p0262a0201">大德！是無常……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0262a03"/><p xml:id="pN15p0262a0301">不取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0262002" n="0262002"/>有變易之法者，當見此是我所、此是我、此是我體耶？</p>
<lb ed="N" n="0262a04"/><p xml:id="pN15p0262a0401">一一～一三</p><p xml:id="pN15p0262a0406" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0262a05"/><p xml:id="pN15p0262a0501">一四</p><p xml:id="pN15p0262a0503" cb:place="inline">識是常耶？是無常耶？</p>
<lb ed="N" n="0262a06"/><p xml:id="pN15p0262a0601">大德！是無常……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0262a07"/><p xml:id="pN15p0262a0701">不取有變易之法者，當見此是我所、此是我、此是我體耶？</p>
<lb ed="N" n="0262a08"/><p xml:id="pN15p0262a0801">大德！不也。</p>
<lb ed="N" n="0262a09"/><p xml:id="pN15p0262a0901">一五</p><p xml:id="pN15p0262a0903" cb:place="inline">如是觀……乃至，知……不更受後有。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0262a10"/>
<lb ed="N" n="0262a11"/>
<lb ed="N" n="0262a12"/>
<lb ed="N" n="0262a13"/>
<lb ed="N" n="0262a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五一〕第三　我</cb:mulu><head>〔一五一〕第三　我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0262001" n="0262001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0263a" n="0263a"/>
<lb ed="N" n="0263a01"/><p xml:id="pN15p0263a0101">一～三</p><p xml:id="pN15p0263a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0263a02"/><p xml:id="pN15p0263a0201">「諸比丘！由有何？由取何？以現貪何？而起如是見：此有我、此有世間、我死
<lb ed="N" n="0263a03"/>後有，爲常、恒、永住而有不變易之法耶？」</p>
<lb ed="N" n="0263a04"/><p xml:id="pN15p0263a0401">四</p><p xml:id="pN15p0263a0402" cb:place="inline">「大德！世尊乃我等之法根……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0263a05"/><p xml:id="pN15p0263a0501">五</p><p xml:id="pN15p0263a0502" cb:place="inline">「諸比丘！由有色，由取色，由現貪於色而起如是見：此有我、此有世間、我死
<lb ed="N" n="0263a06"/>後有，爲常、恒、永住而有不變易之法。</p>
<lb ed="N" n="0263a07"/><p xml:id="pN15p0263a0701"><ref cRef="PTS.S.3.183"/>六～九</p><p xml:id="pN15p0263a0704" cb:place="inline">由有受……想……行……識、由取識、由現貪於識、而起如是之見：此有
<lb ed="N" n="0263a08"/>我、此有世間、爲我死後有，常、恒、永住而有不變易之法。</p>
<lb ed="N" n="0263a09"/><p xml:id="pN15p0263a0901">一〇</p><p xml:id="pN15p0263a0903" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0263a10"/><p xml:id="pN15p0263a1001">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0263a11"/><p xml:id="pN15p0263a1101">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0263a12"/><p xml:id="pN15p0263a1201">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0263a13"/><p xml:id="pN15p0263a1301">「雖不取無常、苦而有變易之法，而起如是見：此有我、此有世間、我死後有，
<lb ed="N" n="0263a14"/>常、恒、永住而應有不變易之法耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0264a" n="0264a"/>
<lb ed="N" n="0264a01"/><p xml:id="pN15p0264a0101">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0264a02"/><p xml:id="pN15p0264a0201">一一～一四</p><p xml:id="pN15p0264a0206" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？爲無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0264a03"/><p xml:id="pN15p0264a0301">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0264a04"/><p xml:id="pN15p0264a0401">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0264a05"/><p xml:id="pN15p0264a0501">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0264a06"/><p xml:id="pN15p0264a0601">「雖不取無常，有變易之法，而起如是見：此有我、此有世間、我死後有，常、
<lb ed="N" n="0264a07"/>恒、永住而應有不變易之法耶？」</p>
<lb ed="N" n="0264a08"/><p xml:id="pN15p0264a0801">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0264a09"/><p xml:id="pN15p0264a0901">一五</p><p xml:id="pN15p0264a0903" cb:place="inline">「如是觀之……知更不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0264a10"/>
<lb ed="N" n="0264a11"/>
<lb ed="N" n="0264a12"/>
<lb ed="N" n="0264a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五二〕第四　無我所</cb:mulu><head>〔一五二〕第四　無我所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264001" n="0264001"/></head>
<lb ed="N" n="0264a14"/><p xml:id="pN15p0264a1401">一～二</p><p xml:id="pN15p0264a1404" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0265a" n="0265a"/>
<lb ed="N" n="0265a01"/><p xml:id="pN15p0265a0101">「諸比丘！由有何？由取何？由現貪何？而起如是見：無我、無我所者，當將爲
<lb ed="N" n="0265a02"/>無我、無我所耶？」</p>
<lb ed="N" n="0265a03"/><p xml:id="pN15p0265a0301">三</p><p xml:id="pN15p0265a0302" cb:place="inline">「大德！世尊乃我等之法根……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0265a04"/><p xml:id="pN15p0265a0401">四</p><p xml:id="pN15p0265a0402" cb:place="inline">「諸比丘！由有色，取於色，由現貪於色，而起如是見：無我、無我所者，當將
<lb ed="N" n="0265a05"/>爲無我、無我所。</p>
<lb ed="N" n="0265a06"/><p xml:id="pN15p0265a0601">五～七</p><p xml:id="pN15p0265a0604" cb:place="inline">受……想……行……</p>
<lb ed="N" n="0265a07"/><p xml:id="pN15p0265a0701"><ref cRef="PTS.S.3.184"/>八</p><p xml:id="pN15p0265a0702" cb:place="inline">由有識，取於識，由現貪於識，而起如是見：若無我、無我所者，當將爲無我、
<lb ed="N" n="0265a08"/>無我所。</p>
<lb ed="N" n="0265a09"/><p xml:id="pN15p0265a0901">九</p><p xml:id="pN15p0265a0902" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0265a10"/><p xml:id="pN15p0265a1001">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0265a11"/><p xml:id="pN15p0265a1101">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0265a12"/><p xml:id="pN15p0265a1201">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0265a13"/><p xml:id="pN15p0265a1301">「雖不取無常、苦變易之法，而起如是見：無我、無我所者，當將爲無我、無我
<lb ed="N" n="0265a14"/>所耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0266a" n="0266a"/>
<lb ed="N" n="0266a01"/><p xml:id="pN15p0266a0101">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0266a02"/><p xml:id="pN15p0266a0201">一〇～一三</p><p xml:id="pN15p0266a0206" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0266a03"/><p xml:id="pN15p0266a0301">「大德！是無常也……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0266a04"/><p xml:id="pN15p0266a0401">「雖不取有無常、苦變易之法，而起如是見：無我、無我所者，當將爲無我、無
<lb ed="N" n="0266a05"/>我所耶？」</p>
<lb ed="N" n="0266a06"/><p xml:id="pN15p0266a0601">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0266a07"/><p xml:id="pN15p0266a0701">「如是觀之……乃至，知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0266a08"/>
<lb ed="N" n="0266a09"/>
<lb ed="N" n="0266a10"/>
<lb ed="N" n="0266a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五三〕第五　邪見</cb:mulu><head>〔一五三〕第五　邪見</head>
<lb ed="N" n="0266a12"/><p xml:id="pN15p0266a1201">一～三</p><p xml:id="pN15p0266a1204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0266a13"/><p xml:id="pN15p0266a1301">「諸比丘！由有何？取何？由現貪於何？而起邪見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0266a14"/><p xml:id="pN15p0266a1401">四</p><p xml:id="pN15p0266a1402" cb:place="inline">「大德！世尊乃我等之法根……乃至……」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0267a" n="0267a"/>
<lb ed="N" n="0267a01"/><p xml:id="pN15p0267a0101">五</p><p xml:id="pN15p0267a0102" cb:place="inline">「諸比丘！由有色，取色，由現貪於色，而起邪見。</p>
<lb ed="N" n="0267a02"/><p xml:id="pN15p0267a0201">六～九</p><p xml:id="pN15p0267a0204" cb:place="inline">由有受……想……行……識，取識，由現貪於識，而起邪見。</p>
<lb ed="N" n="0267a03"/><p xml:id="pN15p0267a0301">一〇</p><p xml:id="pN15p0267a0303" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0267a04"/><p xml:id="pN15p0267a0401">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0267a05"/><p xml:id="pN15p0267a0501">「雖不取無常……乃至……當起邪見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0267a06"/><p xml:id="pN15p0267a0601">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0267a07"/><p xml:id="pN15p0267a0701">一一～一四</p><p xml:id="pN15p0267a0706" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0267a08"/><p xml:id="pN15p0267a0801"><ref cRef="PTS.S.3.185"/>「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0267a09"/><p xml:id="pN15p0267a0901">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0267a10"/><p xml:id="pN15p0267a1001">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0267a11"/><p xml:id="pN15p0267a1101">「雖不取無常、苦而有變易之法者，而起邪見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0267a12"/><p xml:id="pN15p0267a1201">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0267a13"/><p xml:id="pN15p0267a1301">「如是觀之……乃至，知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0267a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五四〕第六　有身</cb:mulu><head>〔一五四〕第六　有身</head>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0268a" n="0268a"/>
<lb ed="N" n="0268a01"/><p xml:id="pN15p0268a0101">一～三</p><p xml:id="pN15p0268a0104" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0268a02"/><p xml:id="pN15p0268a0201">「諸比丘！由有何？取何？由現貪何？而起身見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0268a03"/><p xml:id="pN15p0268a0301">四</p><p xml:id="pN15p0268a0302" cb:place="inline">「大德！世尊是我等之法根……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0268a04"/><p xml:id="pN15p0268a0401">五</p><p xml:id="pN15p0268a0402" cb:place="inline">「比丘！由有色、取色，由現貪於色，而生有身見。</p>
<lb ed="N" n="0268a05"/><p xml:id="pN15p0268a0501"><ref cRef="PTS.S.3.186"/>六～九</p><p xml:id="pN15p0268a0504" cb:place="inline">由有受……想……行……識，取識，由現貪於識，而起有身見。</p>
<lb ed="N" n="0268a06"/><p xml:id="pN15p0268a0601">一〇</p><p xml:id="pN15p0268a0603" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0268a07"/><p xml:id="pN15p0268a0701">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0268a08"/><p xml:id="pN15p0268a0801">「若無常者………乃至……雖不執取，當起有身見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0268a09"/><p xml:id="pN15p0268a0901">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0268a10"/><p xml:id="pN15p0268a1001">一一～一四</p><p xml:id="pN15p0268a1006" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0268a11"/><p xml:id="pN15p0268a1101">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0268a12"/><p xml:id="pN15p0268a1201">「若無常者……乃至……雖不執取，當起有身見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0268a13"/><p xml:id="pN15p0268a1301">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0268a14"/><p xml:id="pN15p0268a1401">一五</p><p xml:id="pN15p0268a1403" cb:place="inline">「如是觀之……知更不受後有。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0269a" n="0269a"/>
<lb ed="N" n="0269a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五五〕第七　我</cb:mulu><head>〔一五五〕第七　我</head>
<lb ed="N" n="0269a02"/><p xml:id="pN15p0269a0201">一～三</p><p xml:id="pN15p0269a0204" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0269a03"/><p xml:id="pN15p0269a0301">「諸比丘！由有何？取何？由現貪何？而起我見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0269a04"/><p xml:id="pN15p0269a0401">四</p><p xml:id="pN15p0269a0402" cb:place="inline">「大德！世尊乃我之法根……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0269a05"/><p xml:id="pN15p0269a0501">五</p><p xml:id="pN15p0269a0502" cb:place="inline">「諸比丘！由有色，取色，由現貪於色，而起我見。</p>
<lb ed="N" n="0269a06"/><p xml:id="pN15p0269a0601">六～九</p><p xml:id="pN15p0269a0604" cb:place="inline">由有受……想……行……識，取識，由現貪於識，而起我見。</p>
<lb ed="N" n="0269a07"/><p xml:id="pN15p0269a0701">一〇</p><p xml:id="pN15p0269a0703" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何，色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0269a08"/><p xml:id="pN15p0269a0801">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0269a09"/><p xml:id="pN15p0269a0901">「若無常者……乃至……雖不執取，當起我見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0269a10"/><p xml:id="pN15p0269a1001">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0269a11"/><p xml:id="pN15p0269a1101">一一～一四</p><p xml:id="pN15p0269a1106" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0269a12"/><p xml:id="pN15p0269a1201">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0269a13"/><p xml:id="pN15p0269a1301">「若無常者……乃至……雖不執取，當生我見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0269a14"/><p xml:id="pN15p0269a1401">「大德！不也。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0270a" n="0270a"/>
<lb ed="N" n="0270a01"/><p xml:id="pN15p0270a0101">「若無常者……乃至……雖不執取，當生我見耶？」</p>
<lb ed="N" n="0270a02"/><p xml:id="pN15p0270a0201">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0270a03"/><p xml:id="pN15p0270a0301">一五</p><p xml:id="pN15p0270a0303" cb:place="inline">「如是觀之……乃至，知……更不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0270a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五六〕第八　現貪（一）</cb:mulu><head>〔一五六〕第八　現貪（一）</head>
<lb ed="N" n="0270a05"/><p xml:id="pN15p0270a0501">一～三</p><p xml:id="pN15p0270a0504" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0270a06"/><p xml:id="pN15p0270a0601">「諸比丘！由有何？取何？由現貪於何？而起結、現貪、縛耶？」</p>
<lb ed="N" n="0270a07"/><p xml:id="pN15p0270a0701">四</p><p xml:id="pN15p0270a0702" cb:place="inline">「大德！世尊乃我等之法根……乃至……」</p>
<lb ed="N" n="0270a08"/><p xml:id="pN15p0270a0801">五</p><p xml:id="pN15p0270a0802" cb:place="inline">「諸比丘！由有色，取色，由現貪於色，而起結、現貪、縛。</p>
<lb ed="N" n="0270a09"/><p xml:id="pN15p0270a0901">六～九</p><p xml:id="pN15p0270a0904" cb:place="inline">由有受……想……行……識，取識，由現貪於識而起結、現貪、縛。</p>
<lb ed="N" n="0270a10"/><p xml:id="pN15p0270a1001">一〇</p><p xml:id="pN15p0270a1003" cb:place="inline">諸比丘！汝等於意如何？色是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0270a11"/><p xml:id="pN15p0270a1101">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0270a12"/><p xml:id="pN15p0270a1201">「若無常者……乃至……雖不執取，當起結、現貪、縛耶？」</p>
<lb ed="N" n="0270a13"/><p xml:id="pN15p0270a1301">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0270a14"/><p xml:id="pN15p0270a1401">一一～一四</p><p xml:id="pN15p0270a1406" cb:place="inline">受……乃至……大德！不也。</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0271a" n="0271a"/>
<lb ed="N" n="0271a01"/><p xml:id="pN15p0271a0101">一五</p><p xml:id="pN15p0271a0103" cb:place="inline">「如是觀之……乃至，知……不受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0271a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五七〕第九　現貪（二）</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.3.187"/>〔一五七〕第九　現貪（二）</head>
<lb ed="N" n="0271a03"/><p xml:id="pN15p0271a0301">一～三</p><p xml:id="pN15p0271a0304" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0271a04"/><p xml:id="pN15p0271a0401">諸比丘！由有何？取何？由現貪何？而起結、現貪、縛、耽著耶？</p>
<lb ed="N" n="0271a05"/><p xml:id="pN15p0271a0501">四</p><p xml:id="pN15p0271a0502" cb:place="inline">大德！世尊乃我等之法根……乃至……</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0271a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">〔一五八〕第十　阿難</cb:mulu><head>〔一五八〕第十　阿難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0271001" n="0271001"/></head>
<lb ed="N" n="0271a07"/><p xml:id="pN15p0271a0701">一</p><p xml:id="pN15p0271a0702" cb:place="inline">〔爾時，世尊〕<name role="" type="person">舍衛城</name>……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0271a08"/><p xml:id="pN15p0271a0801">二</p><p xml:id="pN15p0271a0802" cb:place="inline">時、具壽阿難來詣世尊住處。詣已……乃至……白世尊言：</p>
<lb ed="N" n="0271a09"/><p xml:id="pN15p0271a0901">三</p><p xml:id="pN15p0271a0902" cb:place="inline">「善哉！大德世尊！願請爲我略說法要，我依世尊聞法，而獨靜、不放逸、熱誠、
<lb ed="N" n="0271a10"/>精進而住。」</p>
<lb ed="N" n="0271a11"/><p xml:id="pN15p0271a1101">四</p><p xml:id="pN15p0271a1102" cb:place="inline">「阿難！汝於意如何？色是常耶？無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0271a12"/><p xml:id="pN15p0271a1201">「大德！是無常。」</p>
<lb ed="N" n="0271a13"/><p xml:id="pN15p0271a1301">「無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0271a14"/><p xml:id="pN15p0271a1401">「大德！是苦。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0272a" n="0272a"/>
<lb ed="N" n="0272a01"/><p xml:id="pN15p0272a0101">「若觀此無常、苦變易之法，於此得爲是我所、此是我、此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0272a02"/><p xml:id="pN15p0272a0201">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0272a03"/><p xml:id="pN15p0272a0301">五～八</p><p xml:id="pN15p0272a0304" cb:place="inline">「受……想……行……識是常耶？是無常耶？」</p>
<lb ed="N" n="0272a04"/><p xml:id="pN15p0272a0401">「大德！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0272a05"/><p xml:id="pN15p0272a0501">「若無常者，是苦耶？是樂耶？」</p>
<lb ed="N" n="0272a06"/><p xml:id="pN15p0272a0601">「大德！是苦。」</p>
<lb ed="N" n="0272a07"/><p xml:id="pN15p0272a0701">「若觀此無常、苦而變易之法，於此得爲是我所、此是我、此是我體耶？」</p>
<lb ed="N" n="0272a08"/><p xml:id="pN15p0272a0801">「大德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272002" n="0272002"/>！不也。」</p>
<lb ed="N" n="0272a09"/><p xml:id="pN15p0272a0901">九</p><p xml:id="pN15p0272a0902" cb:place="inline">「阿難！是故於此處，所有色之過去、未來、現在……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0272a10"/><p xml:id="pN15p0272a1001"><ref cRef="PTS.S.3.188"/>一〇</p><p xml:id="pN15p0272a1003" cb:place="inline">如是觀之……乃至，知……不更受後有。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0272a11"/>
<lb ed="N" n="0272a12"/><p xml:id="pN15p0272a1201">第五見品（終）</p>
<lb ed="N" n="0272a13"/><p xml:id="pN15p0272a1301">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0272a14"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0272a1401"><l>此內與我所</l>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0273a" n="0273a"/>
<lb ed="N" n="0273a01"/><l>我與無我所</l>
<lb ed="N" n="0273a02"/><l>邪及有身我</l>
<lb ed="N" n="0273a03"/><l>二現貪阿難</l></lg>
<lb ed="N" n="0273a04"/>
<lb ed="N" n="0273a05"/><p xml:id="pN15p0273a0501">後五十經之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0273a06"/><lg type="regular" xml:id="lgN15p0273a0601"><l>邊說法無明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273003" n="0273003"/></l>
<lb ed="N" n="0273a07"/><l>煻煨見等五</l>
<lb ed="N" n="0273a08"/><l>第三五十經</l>
<lb ed="N" n="0273a09"/><l>說成爲一章</l></lg>
<lb ed="N" n="0273a10"/>
<lb ed="N" n="0273a11"/>
<lb ed="N" n="0273a12"/>
<lb ed="N" n="0273a13"/>
<lb ed="N" n="0273a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N15.0006.0274a" n="0274a"/>
<lb ed="N" n="0274a01"/>
<lb ed="N" n="0274a02"/><p xml:id="pN15p0274a0201">蘊相應終</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0274a03"/>
<lb ed="N" n="0274a04"/>
<lb ed="N" n="0274a05"/>
<lb ed="N" n="0274a06"/>
<lb ed="N" n="0274a07"/>
<lb ed="N" n="0274a08"/>
<lb ed="N" n="0274a09"/>
<lb ed="N" n="0274a10"/>
<lb ed="N" n="0274a11"/>
<lb ed="N" n="0274a12"/>
<lb ed="N" n="0274a13"/>
<lb ed="N" n="0274a14"/>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0004a0601" to="#end0004a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[03]</rdg></app>
<app from="#beg0008a0101" to="#end0008a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">喜</lem><rdg wit="#wit.orig">善</rdg></app>
<app from="#beg0008a0501" to="#end0008a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[02]</rdg></app>
<app from="#beg0008a1401" to="#end0008a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[02]</rdg></app>
<app from="#beg0030a1401" to="#end0030a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：學佛小松鼠 (2023-05-17)">想<note type="cf1">T02n0099_p0011b23</note></lem><rdg wit="#wit.orig">相</rdg></app>
<app from="#beg0164a1201" to="#end0164a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">彼</lem><rdg wit="#wit.orig">被</rdg></app>
<app from="#beg0193a1001" to="#end0193a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">眠</lem><rdg wit="#wit.orig">眼</rdg></app>
<app from="#beg0195a1301" to="#end0195a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">受</lem><rdg wit="#wit.orig">愛</rdg></app>
<app from="#beg0228a0501" to="#end0228a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">辦</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app>
<app from="#beg0239a0201" to="#end0239a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0240a0701" to="#end0240a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0008002" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0008002">「說何」，原本 kiṁvādā 以暹羅本 kiṁvādi 改之。（CBETA 按：漢譯南傳大藏經此頁有二個對應之註標[02]與章節校注內容不符，故今將此處修訂爲[02]之註標。）</note>
<note n="0208001" resp="#resp3" cb:provider="討論區：kxmp (2021-06-18)" type="mod" target="#nkr_note_mod_0208001">漢譯增壹阿含經卷十四（大正藏二･六一七b）原本經名有 nakhāsikam 應作 nakhasikhaṁ。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="nanchuan-notes">
<head>漢譯南傳大藏經 校注</head>
<p>
<note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">漢譯雜阿含經卷五（大正藏二･三三a），增一阿含經卷六（大正藏二･五七三a），增支部原典六･一六參照。</note>
<note n="0002002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002002">意修習之諸比丘。若見其比丘時心增長故名之。言舍利弗、目犍連等大長老。</note>
<note n="0004003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004003">變易 pari 依暹本 vipari 改之。</note>
<note n="0007001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">漢譯雜阿含經卷五（大正藏二･三三b），增一阿含經卷三十五（大正藏二･七五四b）。</note>
<note n="0008002" resp="#resp2" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008002">「說何」，原本 kiṁvādā 以暹羅本 kiṁvādi 改之。</note>
<note n="0011003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011003">「善法」，原本 akusale 是 kusale 之誤。</note>
<note n="0011001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011001">漢譯雜阿含經卷二十（大正藏二･一四四a）。</note>
<note n="0011002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011002">「拘留歡喜山曲」，原本 pavatte 以 papāte 改之。</note>
<note n="0011003-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011003-1">「義品經」，經集第八四四偈。</note>
<note n="0012004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012004">「無希望」（apurakkharāna），原文之意爲「向前寄望」。但漢譯相當此文有「還滿」。此應語根 pr 來的。</note>
<note n="0013005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013005">流出。原本 sāra 暹羅本 visāra，原註釋爲「所轉相」pavattitabhava。</note>
<note n="0016001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016001">漢譯雜阿含經卷二十（大正藏二･一四四c）。</note>
<note n="0016002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016002">長部經典原典卷二･二八三。</note>
<note n="0017001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0017001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･一七a）。</note>
<note n="0020001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020001">「想」，原本略去想和識。</note>
<note n="0021001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一〇c）。</note>
<note n="0021002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021002">「法之生起」，於原註釋爲「不善法之生起」。</note>
<note n="0024001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一一a）。</note>
<note n="0024002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024002">變易<space quantity="1" unit="chars"/>原本 pariṇāma 是 vipariṇāma 之誤。</note>
<note n="0026001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･一c）同卷三（大正藏二･二〇a）。</note>
<note n="0029001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">漢譯雜阿含經卷一（大正二･一a）。</note>
<note n="0030001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･二a）。</note>
<note n="0032001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･二a）。</note>
<note n="0033001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･二b）。</note>
<note n="0035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">漢譯未詳。</note>
<note n="0036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･一九a）增一阿含經卷十七（大正藏二･六三一c）。</note>
<note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･一九a）。</note>
<note n="0039001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･一a）。</note>
<note n="0040001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･一九c）。</note>
<note n="0041001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･二c）。</note>
<note n="0045001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045001">「有情」一語，原本逸失。</note>
<note n="0045001-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045001-1">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･一c、b）。</note>
<note n="0046002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046002">「不歡喜苦者」一句原本逸脫。</note>
<note n="0046001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･二〇a）。</note>
<note n="0047001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047001">漢譯未詳。</note>
<note n="0048001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一二b）。</note>
<note n="0050001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･七〇b）。</note>
<note n="0052001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･三b）。</note>
<note n="0052002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052002">「若有所執者」云云，原註漢譯有各各別解，今依本文譯出。</note>
<note n="0053003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053003">「比丘」，原本 bhikkhave 依暹羅本 bhikkhu mayā 改之。</note>
<note n="0054001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">雜阿含經卷一（大正藏二･三a）。</note>
<note n="0055002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055002">「比丘」，原本 bhikkhave 是 bhikkhu 之誤。</note>
<note n="0056001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一二a）。</note>
<note n="0059001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･五c）。</note>
<note n="0061001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･八a）。</note>
<note n="0061002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061002">「如理」，原本 yoni yeva 從暹羅本 yoniso'va 改之。</note>
<note n="0064001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一八a）。</note>
<note n="0065001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･二一c）。</note>
<note n="0066002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066002">「令解脫故」，原本 vimuttatā 由暹羅本 vimuttattā 改之。</note>
<note n="0066001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066001">漢譯雜阿含卷三（大正藏二･二一c）。</note>
<note n="0067002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067002">「前邊」「後邊」，六十二見前分之十八及後分之四十四（原註）。</note>
<note n="0067003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067003">「執拗妄取」，原本 thāmaso parāmaso 由暹羅本 thamasā-parāmaso 改之。</note>
<note n="0067001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067001">漢譯雜阿含卷二（大正藏二･一一b）同卷三（大正藏二･一六b）。</note>
<note n="0068002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0068002">「不離」，原本 adhigataṁ 由暹羅本 avigataṁ 改之。</note>
<note n="0068003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0068003">「無明界」，原本 vijjādhātu 由暹羅本 avijjādhātu 改之。</note>
<note n="0069001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0069001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一三b）。</note>
<note n="0070001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0070001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･六a）。</note>
<note n="0073001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0073001">漢譯阿含經卷一（大正藏二･六c）。</note>
<note n="0074002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074002">「受集」，原本有重復。</note>
<note n="0075001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075001">漢譯未詳。</note>
<note n="0075002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075002">「得」，原本 yāyaṁ 由暹羅本 sā'ssa 改之。</note>
<note n="0076001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076001">漢譯未詳。</note>
<note n="0078001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･九a）。</note>
<note n="0079001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･八c）。</note>
<note n="0080002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080002">「有堅核」（sārādāyini），用原註之讀法，原本及暹羅本均作 sārādāni。</note>
<note n="0080003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080003">「諸比丘」，此節暹羅本缺。</note>
<note n="0080004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080004">「無堅核」，原本無否定辭。</note>
<note n="0080005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080005">「四識住」，業識所緣之色受想行的四蘊。</note>
<note n="0080006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080006">「食」者，緣也。</note>
<note n="0082001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082001">漢譯雜阿含卷二（大正藏二･一六c）。</note>
<note n="0082002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082002">「非我」，原本 no cassa 由暹羅本 no cassaṁ 改之。</note>
<note n="0082003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082003">「應無我」，原本 na bhavissati 由暹羅本 na bhavissāmi。</note>
<note n="0085004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085004">「離想」，原本逸脫。</note>
<note n="0086001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･九b）。</note>
<note n="0087002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087002">「識集」，原本重復「識滅」之誤。</note>
<note n="0087003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087003">「食」，此處與俱欲貪言爲摶食（原註）。</note>
<note n="0087004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087004">「善向」，原本 supatipatipannā 是 supatipannā 之誤。</note>
<note n="0088005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088005">「轉」，解作輪迴繫縛。</note>
<note n="0090001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090001">漢譯雜阿含卷二（大正藏二･一〇a），七處三觀經（大正藏二･四九八c～同大正藏二･八七五b）增一阿含經卷三十五（大正藏二･七五四b）。</note>
<note n="0092002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092002">「法」之語，原本逸失。</note>
<note n="0092003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092003">原本之節號碼錯誤，今不改訂。</note>
<note n="0095001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一九b）。</note>
<note n="0097001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･七c）律藏大品原典一三頁以下。</note>
<note n="0097002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097002">「此色」，rūpaṁ ca hidaṁ 之中，最後一語，原本逸失。</note>
<note n="0100001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100001">漢譯雜阿含卷二（大正藏二･二〇b）。</note>
<note n="0101002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0101002">「衆生」之語，原本逸脫。</note>
<note n="0103001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0103001">律藏大品原典三四頁。</note>
<note n="0107001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･四b）。</note>
<note n="0108002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108002">原本節號錯誤，今不改訂。</note>
<note n="0108003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108003">「行右繞」，原本逸脫。</note>
<note n="0111001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･三b）。</note>
<note n="0113001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･三b）。</note>
<note n="0114001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0114001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･三c）。</note>
<note n="0115001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･四a）。</note>
<note n="0117001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0117001">漢譯雜阿含經卷六（大正藏二･三七c）。</note>
<note n="0118001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0118001">漢譯未詳。</note>
<note n="0120001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0120001">漢譯未詳。</note>
<note n="0121001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0121001">漢譯未詳。</note>
<note n="0122001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0122001">漢譯未詳。</note>
<note n="0123002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0123002">「不動」云云，原本 anejanto 由暹羅本及原註 anejan te 改之。</note>
<note n="0123003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0123003">「七正法」，信、慚、愧、多眞、發勤、在念、慧之七種（原註）。</note>
<note n="0124004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0124004">「七寶」，謂七覺支（原註）。</note>
<note n="0124005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0124005">「十分」，謂無學位十之分（原註）。</note>
<note n="0125006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0125006">「上下左右」，原註有三釋〔一〕上爲頭髮頂、下是蹠、左右是中央，〔二〕是過去、未來、現在，〔三〕是配稱天界、惡趣、人界。</note>
<note n="0126001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0126001">漢譯未詳。和增支部經典第四集三十三經一致。</note>
<note n="0129001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一一b）英譯者，此經名爲「師子」是錯誤，應該是云「所食」。於漢譯謂「三世陰世所食經」。</note>
<note n="0130002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130002">「甘」，原本 madhukaṁ 由暹羅本 madhuraṁ 改之。</note>
<note n="0135003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135003">「我等」云云，原本 tenābhijānāma 由暹羅本 te nābhijānāma 改之。</note>
<note n="0135001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･七一c）中阿含經卷三十四（大正藏一･六四七a）。</note>
<note n="0137002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137002">「獨」云云，原本 ekavihakāya 由暹羅本 ekadvihikāya 改之。</note>
<note n="0137003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137003">以下次節至最終，與如是語經九一同文。</note>
<note n="0137004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137004">如是禁咒原本 abhisāpāyaṁ 由暹羅本 abhisapo 'yaṁ 改之。</note>
<note n="0138005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138005">「苦於活命」，原本 jīvikā pakatā 由暹羅本 ājivikā 'pakatā 改之。</note>
<note n="0138006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138006">「我等」云云，原本 atiṇṇamhi 由暹羅本 atiṇṇā 'mha 改之。</note>
<note n="0138007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138007">此喩出增支部經典原典二･九五，本生經原典一･四八二。</note>
<note n="0138008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138008">「心」，原本 citassa 是 cittassa 之誤。</note>
<note n="0139009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139009">常，原本 saṁkhittaṁ 由暹羅本 niccaṁ 改之。</note>
<note n="0140001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一三c）。</note>
<note n="0140002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140002">「無二」，adutiyo 原本逸失。</note>
<note n="0142003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142003">「四」，cattāro 原本逸失。</note>
<note n="0142004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142004">「說法」，原本 desite……dhamme 由暹羅本 desito……dhammo 改之。</note>
<note n="0146001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146001">漢譯雜阿經卷二（大正藏二･一四b）中部經典一〇九、一一〇。</note>
<note n="0147002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147002">「比丘」，原本 bhikkhave 是 bhikkhu 之誤。</note>
<note n="0153001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六六a）。</note>
<note n="0153002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153002">「彼」，原本 ti 是 te 之誤。</note>
<note n="0155001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･七一a）。</note>
<note n="0159001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0159001">漢譯雜阿含經卷五（大正藏二･三〇c）。</note>
<note n="0162002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0162002">「色」，原本 rūpā 是 rūpaṁ 之誤。</note>
<note n="0162003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0162003">「如應」，原本 thetato 是 tathato 之誤。</note>
<note n="0163004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0163004">「信」，原本及暹羅本皆 daheyya 由原註 saddaheyya 改之。</note>
<note n="0165005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0165005">「攝持」，原本 adhiṭṭāti 是 adhiṭṭhāti 之誤。</note>
<note n="0166006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0166006">原本 idaṁ ce 是 idaṁ ca 之誤。</note>
<note n="0167001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0167001">漢譯雜阿含經卷五（大正藏二･三二c）。</note>
<note n="0168002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0168002">「順正說」，原本和暹羅本俱爲 vādānupāto 由異本讀爲 vādānuvādo。</note>
<note n="0171001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171001">漢譯雜阿含經卷四十七（大正藏二･三四六b），增一阿含經卷十九（大正藏二･六四二b）。</note>
<note n="0175002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175002">善解脫，原本 vimutto 由暹羅本 suvimutto 改之。</note>
<note n="0176003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176003">「跋迦梨」，原本逸脫。</note>
<note n="0178001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178001">漢譯雜阿含經卷二十七（大正藏二･二六七b）。</note>
<note n="0180002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180002">「前我未」，原本 pubbe……gelaññaṁ（由暹羅本 gelaññe 改爲 pubbe……gelañña）。</note>
<note n="0180003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180003">「我」，原本 so taṁ 由暹羅本 so'haṁ 改之。</note>
<note n="0180004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180004">「退失」，原註由「敎之過失」漢譯云「由三昧退失」。</note>
<note n="0182001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0182001">漢譯雖阿含經卷五（大正藏二･二九c）。</note>
<note n="0182001" resp="#resp2" place="foot text" type="mod" target="#nkr_note_mod_0182001">漢譯雜阿含經卷五（大正藏二･二九c）。</note>
<note n="0185002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185002">莖原本及暹羅本俱爲 vaṇṇassa 由異本 vaṇṭassa 改之。</note>
<note n="0187003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0187003">「欲嬈亂而問」，原本 vihesā apekhā pucchimha 由暹羅本 vihesāpekkhā apucchimhā 改之。</note>
<note n="0188001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0188001">漢譯雜含卷十（大正藏二･六六b）。</note>
<note n="0189002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0189002">「恐懼取著」，由暹羅本及註之原本的句讀點改之。</note>
<note n="0191003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0191003">「隨眠」，原本 anusayā 是 anusayaṁ 之誤。</note>
<note n="0192001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･五a）。</note>
<note n="0194001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･七〇a）。</note>
<note n="0196001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0196001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･八b）。</note>
<note n="0198001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0198001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六八b）五陰譬喩經（大正藏二･五〇一a）佛說水沫所漂經（大正藏二･五〇一c）。</note>
<note n="0199002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199002">「陽燄流動」，marīcikā 由暹羅本讀爲 marīci phandati。</note>
<note n="0200003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0200003">「無核心」，原註 akukkajāta，由「內部無堅固杖」而譯之。</note>
<note n="0200004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0200004">「衢道」，原本 mahāpathe 暹羅本爲 catummahāpathe。</note>
<note n="0203001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0203001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六七c），中阿經卷十一（大正藏一･四九六a），同卷三十四（大正藏一･六四五c）。</note>
<note n="0204002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0204002">「相似永住」，相似<name role="" type="person">須彌山</name>頂、大地、日月等之永住，而譯（原註）。</note>
<note n="0208001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208001">漢譯雜阿含經卷十四（大正藏二･六一七b）原本經名有 nakhāsikam 應作 nakhasikhaṁ。</note>
<note n="0209002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209002">「比丘」，原本 bhikkhave 是 bhikkhu 之誤。</note>
<note n="0210001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0210001">漢譯未詳，對經名不明白，參照前經。</note>
<note n="0211001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0211001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六九b）。</note>
<note n="0213001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六九c）。</note>
<note n="0214002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0214002">「名爲行之畫」。「是遊方之畫」，名爲數論婆羅門外道。彼等以布作褲，由善趣惡趣畫種種幸、不幸，說若行是業必得是果，持此而遊方（原註）。</note>
<note n="0214003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0214003">「所思」，原本 cittatā 由暹羅本 cintitā 改之。</note>
<note n="0215001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六七a）。</note>
<note n="0216002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0216002">以下至本經之終，和增支部經典原典四、一二五以下同文。</note>
<note n="0218003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0218003">「霑」，原本 abhippavaṭṭhāni 由暹羅本 abhippavuṭṭhāni 改之。</note>
<note n="0218001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0218001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･七〇c）。</note>
<note n="0221001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221001">原本 -sambhayaṁ 以暹羅本 -savhayaṁ 改之。</note>
<note n="0222001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0222001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･一八b）。</note>
<note n="0224001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224001">漢雜阿含經卷三（大正藏二･一八b）。</note>
<note n="0225001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225001">漢譯雜阿含經卷三（大正藏二･一九a）。</note>
<note n="0226001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0226001">漢譯未詳。</note>
<note n="0226002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0226002">以下原本有省略由暹羅本補之。</note>
<note n="0230001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230001">漢譯未詳，第一一五經參照。</note>
<note n="0231001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･五c）。</note>
<note n="0232001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232001">前經參照。</note>
<note n="0233001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一九b）。</note>
<note n="0235001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一九c）。</note>
<note n="0236001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236001">參照前經。</note>
<note n="0237001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237001">漢譯未詳。</note>
<note n="0237001-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237001-1">參照前經。</note>
<note n="0238001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六五b）。</note>
<note n="0240001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240001">和前完全相同，但「戒具足」改爲「有聞」。</note>
<note n="0241001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241001">漢譯雜阿含經卷一（大正藏二･四c）。</note>
<note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001">參照前經。</note>
<note n="0244001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244001">漢譯雜阿含經卷十（大正藏二･六四b）。</note>
<note n="0244002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244002">「如實」，原本誤爲「如法」。</note>
<note n="0246001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">「住」，原本 viharati 是 viharanti 之誤。</note>
<note n="0247002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247002">「無明」，原本逸失。</note>
<note n="0250001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001">「味、過患」之二語，原本逸失。</note>
<note n="0250001-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001-1">「具壽」，原本逸失。</note>
<note n="0250002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250002">「友！」之下原本有 koṭṭhita 是衍字。</note>
<note n="0251001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">原本有缺失，以前經補之。</note>
<note n="0252002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252002">原本有缺失，以前經補之。</note>
<note n="0254001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">漢譯未詳。</note>
<note n="0255001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">漢譯未詳。</note>
<note n="0257001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257001">漢譯雜阿含經卷二（大正藏二･一二a）。</note>
<note n="0259001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259001">「三」，原本暹羅本俱爲「二」。</note>
<note n="0259001-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259001-1">漢譯雜阿含經卷七（大正藏二･四三b）。</note>
<note n="0261001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0261001">漢譯雜阿含經卷七（大正藏二･四三a）。</note>
<note n="0262002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0262002">「不取」，底本 api me taṁ……是 api nu taṁ……之誤。</note>
<note n="0262001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0262001">漢譯雜阿含經卷七（大正藏二･四三c）。</note>
<note n="0264001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264001">漢譯未詳。</note>
<note n="0271001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0271001">漢譯未詳。</note>
<note n="0272002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272002">「大德！不也」一句原本逸失。</note>
<note n="0273003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273003">原本 vijjā samudayañ 由暹羅本 dhamma-kathikāvijjā 改之。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0004a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a0601">［－］【CB】，[03]【南傳】</note>
<note n="0008a0101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="N15.0008a01.20" target="#nkr_note_add_0008a0101">喜【CB】，善【南傳】</note>
<note n="0008a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0501">［－］【CB】，[02]【南傳】</note>
<note n="0008a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008a1401">［－］【CB】，[02]【南傳】</note>
<note n="0030a1401" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="N15.0030a14.02" target="#nkr_note_add_0030a1401">想【CB】，相【南傳】</note>
<note n="0164a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0164a1201">彼【CB】，被【南傳】</note>
<note n="0193a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0193a1001">眠【CB】，眼【南傳】</note>
<note n="0195a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0195a1301">受【CB】，愛【南傳】</note>
<note n="0228a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0228a0501">辦【CB】，辨【南傳】</note>
<note n="0239a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0239a0201">刺【CB】，剌【南傳】</note>
<note n="0240a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240a0701">刺【CB】，剌【南傳】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>